II SAB/Go 22/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym skargi C.N., D.N. na bezczynność Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. C.N. i D.N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę zarzucając w niej Dyrektorowi Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej ,,przetrzymywanie decyzji wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze" w tym [...] uchylającej decyzję CPRiPS z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. Skarżący wskazali, iż nie otrzymali od organu żadnych informacji, ani pism dotyczących w/w decyzji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 kwietnia 2013 r. w/w skargi C. i D.N. zostały rozdzielone, w wyniku czego skarga na bezczynność Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej w przedmiocie zasiłku okresowego została zarejestrowana pod sygn. II SAB/Go 22/13. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej nie zajął stanowiska w zakresie skargi na jego bezczynność. Jak wynika z treści odpowiedzi organ uznał, iż skarga dotyczy decyzji wydanej w dniu [...] lutego 2013 r. w przedmiocie zasiłku okresowego, która zdaniem organu wydana została prawidłowo. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 maja 2013 r. skarżący wezwani zostali przez tutejszy Sąd do wykazania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, czy przed złożeniem do WSA w Gorzowie Wlkp. przedmiotowej skargi wnieśli w trybie art. 37 Kpa zażalenie na bezczynność wskazanego organu do organu nadrzędnego tj. do SKO oraz do ewentualnego nadesłania kopii zażalenia, pod rygorem przyjęcia, iż zażalenie takie nie zostało wniesione. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącym w dniu 17 maja 2013 r. Pomimo upływu wyznaczonego przez Sąd terminu skarżący nie udzielili odpowiedzi na wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi na gruncie niniejszej sprawy jest bezczynność organu – Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej w przedmiocie zasiłku okresowego. Nie sposób podzielić stanowiska organu, który w odpowiedzi na skargę uznał, iż skarga dotyczy wydanej przez niego decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. Po pierwsze będąca przedmiotem rozpoznana skarga złożona została przez skarżących w dniu 25 lutego 2013 r., a zatem trzy dni przed datą wydania przez organ decyzji, a ponadto skarżący nie wskazali w treści skargi na w/w decyzję. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej ppsa, skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie skarżącej przed organem właściwym w sprawie. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie skarżącej ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 ppsa). W przypadku bezczynności organu w załatwieniu sprawy administracyjnej, zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej Kpa, środkiem zaskarżenia, który strona winna wyczerpać przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego jest zażalenie. Wskazać należy, iż zażalenie wnoszone na mocy przepisu art. 37 § 1 Kpa jest środkiem zaskarżenia odbiegającym w swej konstrukcji od zażaleń unormowanych w przepisach art. 141-144 Kpa. Przedmiotem tegoż zażalenia jest bowiem nie postanowienie organu ogłoszone lub doręczone stronie, jak ma to miejsce w innych przypadkach, lecz pewien stan faktyczny i prawny istniejący w dacie upływu terminu - niezałatwienie sprawy. Sam więc bezskuteczny upływ tego terminu (art. 35 i 36 Kpa) umocowuje stronę do wniesienia zażalenia, w wyniku czego następuje uruchomienie działania nadzorczego organu wyższego stopnia, do którego zażalenie wnoszone jest bezpośrednio. Organ administracji publicznej wyższego stopnia uznając zażalenie za uzasadnione podejmie czynności określone w art. 37 § 2 Kpa lub też, stwierdzając niesłuszność merytoryczną żądania strony, winien udzielić uzasadnionej odpowiedzi, której należy nadać formę postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r. IV SA 1866/00, ONSA 2002, nr 4, poz. 144). Skarga w przedmiotowej sprawie dotyczy bezczynności Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej (kierownika ośrodka pomocy społecznej), któremu zgodnie z art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 182) upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy udziela wójt (burmistrz, prezydent miasta). Wobec powyższego złożenie przez skarżących przedmiotowej skargi winno zostać poprzedzone wniesieniem przez nich zażalenia do organu wyższego stopnia, którym zgodnie z treścią art. 17 Kpa, jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze Z uwagi na brak w aktach sprawy potwierdzenia złożenia takiego zażalenia skarżący wezwani zostali przez tutejszy Sąd do wykazania w terminie 7 dni wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi z dnia [...] lutego 2013 r., poprzez wykazanie, iż złożone zostało przez nich zażalenie na niezałatwienie sprawy administracyjnej w określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 terminie, w trybie art. 37 § 1 Kpa, pod rygorem przyjęcia, że skargę wniesiono bez wyczerpania środków zaskarżenia. Wezwanie doręczone zostało skarżącym skutecznie w dniu 17 maja 2013 r. (k. 14 i 15). Zatem termin, w którym byli oni zobowiązani złożyć wymagany dokument upływał z dniem 24 maja 2013 r. Skarżący jednakże nie wykonali w w/w terminie nałożonego na nich obowiązku. Stąd Sąd stwierdził, że przed wniesieniem do tutejszego Sądu skargi na bezczynność Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej w przedmiocie zasiłku okresowego, skarżący nie złożyli zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia – SKO. W polskim systemie prawa sądowa kontrola administracji stanowi ostateczny czynnik weryfikacji działań administracji, wchodzący w grę dopiero wówczas, gdy inne ustawowe mechanizmy - w ocenie skarżącego - zawiodły. Sądy administracyjne powołane zostały do kontroli zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej, w tym trybu postępowania administracyjnego. Nie mogą one jednakże zastępować organów w wykonywaniu powierzonych im ustawowo zadań. Ustawodawca przewidział dwuinstancyjność postępowania administracyjnego, co oznacza, że strona ma prawo oczekiwać dwukrotnego rozstrzygnięcia jej sprawy mieszczącej się w zakresie działania organów przez organy administracji publicznej dwóch instancji. Jeżeli organ uchyla się od załatwienia sprawy administracyjnej (także jeżeli w ocenie strony nie dokonuje tego we właściwej dla rozstrzygnięcia danej sprawy formie) stronie przysługuje środek ochrony - zażalenie do organu nadrzędnego. To ten organ, a nie sąd administracyjny, w pierwszej kolejności dysponuje instrumentami proceduralnymi zmierzającymi do zobligowania organu niższego stopnia do terminowego załatwienia sprawy, wszczętej żądaniem strony. W takiej sytuacji, w ramach administracyjnego toku instancji, sprawa winna zostać rozstrzygnięta bez zbędnej zwłoki. Z tych powodów Sąd uznał, iż złożenie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu administracji publicznej, z pominięciem wniesienia omawianego zażalenia do organu wyższego stopnia czyli SKO jest przedwczesne. Skarga taka, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu przez Sąd bez możliwości merytorycznego zbadania jej zasadności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa Stanowisko takie ugruntowane jest w doktrynie oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 1997r. , IV SAB 31/97, z dnia 10 kwietnia 2013 r., II OSK 753/13). Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, iż pomimo niniejszego rozstrzygnięcia, skarżący mają możliwość ponownego złożenia do tutejszego Sądu skargi w w/w przedmiocie, jednakże wniesienie jej będzie skuteczne tylko i wyłącznie przy zachowaniu wymogów formalnych określonych przepisami ppsa i po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, o których mowa była wcześniej. Mając na uwadze powyższe okoliczności zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ppsa należało orzec jak w sentencji.