II SAB/Go 22/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Burmistrza w przedmiocie przeprowadzenia dowodu p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 lutego 2016 r. S.K. została wezwana do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Dnia 10 marca 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na formularza PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku S.K. podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. S.K. oświadczyła, że pobiera emeryturę w wysokości 1.097,51 zł (netto). Skarżąca wskazała, że cierpi na liczne schorzenia i ponosi istotne wydatki na leczenia (rehabilitację). Nadto S.K. przedstawiła rachunki obrazujące ponoszone wydatki (podatek od nieruchomości za 2016 r. – 115 zł, telefon – 32 zł, woda – 32 zł, odpady komunalne – 48 zł, leki – 70 zł). Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej S.K. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z przedłożonej decyzji wynika, że skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 1.097 zł (netto). Nie można również pominąć, że S.K. jest osobą w podeszłym wieku (81 lat) i cierpi na liczne schorzenia. Skarżąca z umowy dzierżawy nie uzyskuje dochodów, gdyż dzierżawca zobowiązany jest jedynie do uiszczania podatków. S.K. oświadczyła, że nie posiada oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej odnośnie jej trudnej sytuacji majątkowej. Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że osoba dysponująca dochodem w wysokości około 1.100 zł (netto), ponosząca standardowe koszty utrzymania, a także dodatkowe koszty leczenia, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., II OZ 902/10, LEX nr 743993). W tej sytuacji uzasadniony jest wniosek, że wniosek S.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.