II SAB/Go 303/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. zobowiązuje Wójta Gminy do załatwienia wniosku skarżącej S. sp. z o.o. z dnia [...] r. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej – S. sp. z o.o. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. S. spółka z o.o. złożyła do tutejszego sądu skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej - instalacja III - o mocy do 1 MW wraz z infrastrukturą techniczną na części działki o numerze ewidencyjnym [...]. 1.1. Skarżąca zarzuciła organowi administracji naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1 oraz art. 37 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej k.p.a.) przez ich niezastosowanie, bowiem mimo upływu ustawowego terminu załatwienia sprawy, organ - Wójt Gminy nie wydał decyzji, nie podjął żadnej czynności w sprawie ani nie zawiadomił wnioskodawcy o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie, 2) bezczynność ta ma charakter rażącego naruszenia prawa, 3) zobowiązanie organu administracji publicznej do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, 4) wymierzenie organowi administracji publicznej grzywny. 1.2. W uzasadnieniu skargi spółka podała, że wnioskiem z dnia [...] września 2019 r. wystąpiła do Wójta Gminy o wydanie decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla opisanej powyżej inwestycji. Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. Wójt Gminy odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja ta została doręczona stronom oraz organowi I instancji pod koniec sierpnia 2020 r. Mimo upływu ponad dwóch miesięcy od dnia przekazania sprawy Wójtowi Gminy do ponownego rozpatrzenia, organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie, nie wydał decyzji ani nie zawiadomił stron o nowym terminie rozpatrzenia sprawy i o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy, naruszając tym przepisy k.p.a. Skarżąca podała, że pismem z dnia [...] listopada 2020 r. złożyła ponaglenie na bezczynność Wójta Gminy. 2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zdaniem organu w sprawie nie wystąpiła bezczynność, gdyż w dniu 28 sierpnia 2020 r. otrzymał od Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzję kasacyjną przekazującą mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] października 2020 r. został przygotowany przez architekta - urbanistę projekt decyzji w sprawie, który pismami z dnia [...] października 2020 r. został przekazany do uzgodnienia Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków, Starostwu Powiatowemu oraz Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu [...]. Ten ostatni organ pismem z dnia [...] listopada 2020 r. przekazał sprawę innemu organowi jako właściwemu w sprawie, który dokonał uzgodnienia pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Do dnia sporządzenia niniejszej odpowiedzi projekt decyzji nie został uzgodniony z pozostałymi organami. Organ podkreślił, że projekt decyzji w sprawie był już gotowy w dniu [...] października 2020 r. Jednakże decyzja nie może zostać wydana, bowiem nie zakończyło się jeszcze postępowanie o uzgodnienie jej treści w rozumieniu art. 106 § 3 k.p.a. Wobec powyższego organ uznał, iż do przekroczenia terminu ustawowego do załatwienia sprawy doszło bez winy organu, co wyklucza możliwość przypisania mu bezczynności w sprawie. Ponadto zdaniem organu nie zostały spełnione przesłanki do żądania przez skarżącą stwierdzenia, że ewentualna bezczynność organu nastąpiła w wyniku rażącego naruszenia prawa i orzeczenia grzywny. 3. W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu pełnomocnik organu oświadczył, że do dnia [...] lutego 2021 r. organ nie wydał decyzji w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. 4. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli - tak jak w niniejszym postępowaniu - przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przed wniesieniem skargi zostało złożone ponaglenie w sprawie, co wypełnia warunek wskazany w art. 53 § 2b p.p.s.a. 5. Przedmiotem skargi na przewlekłość lub bezczynność organu w postępowaniu administracyjnym jest zatem ocena jego zachowania (zarówno działania jak i zaniechania czynności), dokonywana z perspektywy przepisów regulujących bieg postępowania oraz okoliczności faktycznych i prawnych rzutujących na aktywność organu. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a. sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Natomiast po myśli art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ze stanem bezczynności mamy do czynienia wtedy, gdy sprawy nie rozpatrzono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. 6. Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, że kasacyjna decyzja Kolegium z dnia [...] lipca 2020 r. wraz z aktami sprawy doręczona została organowi I instancji w dniu 27 sierpnia 2020 r. Trzema odrębnymi wnioskami z dnia [...] listopada 2020 r. organ zwrócił się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Starosty Powiatu oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] w trybie art. 106 § 3 k.p.a. o uzgodnienia. W sprawie sporządzony został projekt decyzji o warunkach zabudowy przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia w tym zakresie. Wnioskami z dnia [...] listopada 2020 r. skarżąca wystąpiła do organu o zmianę projektu decyzji. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie, zarzucając Wójtowi Gminy bezczynność w załatwieniu sprawy. 7. Zdaniem Sądu z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że postawiony organowi I instancji zarzut bezczynności jest w pełni zasadny. Po pierwsze dlatego, że pomiędzy datą otrzymania akt od Kolegium 27 sierpnia 2020 r. a podjęciem kolejnych czynności (wnioski o uzgodnienia) minęły prawie trzy miesiące, w czasie których to organ nie podejmował żadnych czynności. O terminie załatwienia sprawy i ewentualnym jego przedłużeniu organ nie informował strony w trybie art. 36 k.p.a. Po drugie dlatego, że na dzień orzekania nadal sprawa nie została załatwiona, a przez ten czas terminy do ewentualnych uzgodnień już minęły (por. art. 106 § 3 i 6 k.p.a.). Wskazać tu należy, że dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), jak również stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast istotne znaczenie przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a. 8. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponieważ na dzień wniesienia skargi sprawa administracyjna przez organ I instancji nie została rozstrzygnięta, dlatego zasadnym było zobowiązanie Wójta Gminy do wydania decyzji, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. 9. Oceniając charakter stwierdzonej bezczynności, wskazać należy, że rażącym naruszeniem prawa będzie sytuacja, w której bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt: II OSK 468/13, CBOSA). W ocenie Sądu zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, bowiem okres bezczynności w załatwieniu sprawy nie był znaczny, a przede wszystkim, jak wynika z akt sprawy, bezczynność nie była zamierzona. Nadto strona skarżąca w dniu [...] listopada 2020 r. zmodyfikowała wniosek, co oznacza, że od tego dnia należy organowi liczyć termin do załatwienia wniosku o zmodyfikowanej treści. W odniesieniu zaś do tego terminu stan bezczynności ustalony na dzień orzekania nie jest rażący (pkt II wyroku). Z tych też względów Sąd oddalił skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny mając również na uwadze skomplikowany charakter sprawy administracyjnej, której dotyczy stwierdzona bezczynność, a która wymaga przeprowadzenia czynności procesowych, w tym uzgodnień z odrębnymi organami administracji publicznej (pkt III wyroku). O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a. (pkt IV wyroku).