II SAB/Go 33/21

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Marta Świetlik po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R.A. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim adwokatowi J.Ł., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, obejmującej sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług. R.A. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SPP/Go 25/21 przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (pkt 1 postanowienia) oraz ustanowił adwokata (pkt 2 postanowienia). Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata J.Ł. W dniu 26 maja 2021 r. upoważniony przez pełnomocnika skarżącego pełnomocnik substytucyjny zapoznał się z aktami sprawy. Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 16 czerwca 2021 r. oddalił skargę R.A. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem, na skutek złożonego wniosku, doręczono pełnomocnikowi skarżącego 24 sierpnia 2021r. W dniu 23 września 2021 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego złożył do tut. Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 16 czerwca 2021 r. Nadto w piśmie z dnia [...] września 2021 r. wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Zarządzeniem z dnia 5 października 2021 r. Sędzia sprawozdawca uznał, że ww. opinia została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. Wobec powyższego należy zważyć, co następuje: Stosownie do treści art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U. 2019 r. poz. 18). Stosownie do treści § 21 ww. rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie - 240 zł (ust. 1 pkt 1 lit.c). W drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł (ust. 1 pkt 2 lit.b). Zaznaczyć przy tym trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu należy się wynagrodzenie jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Z uwagi na opłacenie tego wynagrodzenia ze środków publicznych sąd/referendarz ma uprawnienie i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została stronie udzielona (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt IV SAB/Go 169/20, wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik reprezentował skarżącego także w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W postępowaniu tym pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy. Niemniej jednak do czasu wydania wyroku z dnia 16 czerwca 2021 r. nie podjął w imieniu skarżącego żadnych innych czynności procesowych ani nie przedstawił stanowiska w sprawie. Nie podjął zatem działań, które można by uznać za faktycznie udzielenie pomocy skarżącemu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Zapoznanie się z aktami sprawy i ich analiza bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest bowiem wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt I OZ 768/13). Wobec powyższego, w ocenie referendarza, brak jest podstaw by przyznać ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie za pomoc prawną w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Wynagrodzenie to przysługuje pełnomocnikowi skarżącego za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 16 czerwca 2021 r. Sędzia sprawozdawca stwierdził, że opinia ta została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. Zaś pełnomocnik skarżącego wnosząc o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oświadczył, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. W tej sytuacji, mając na względzie przedmiot skargi, jako stawkę wynagrodzenia za sporządzoną opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej należało przyjąć 50% stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit.c) rozporządzenia, tj. 120 zł. Tak obliczoną kwotę wynagrodzenia na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe okoliczności referendarz sądowy, na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.