II SAB/Go 35/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J.K. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury do rozpoznania wniosku skarżącego J.K. z dnia [...] r. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, II. stwierdza, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury dopuścił się bezczynność, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury na rzecz skarżącego J.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 29 grudnia 2015 r. J.K. skierował do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej ogłoszenia o przetargu na dzierżawę kawiarni w Miejskim Ośrodku Kultury oraz umowy wraz z aneksami zawartej z dzierżawcą. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. organ przesłał wnioskodawcy kopie umów z aneksami na dzierżawę saloniku literackiego – kawiarni "[...]" wraz z aneksami oraz ogłoszenie o przetargu na ww. pomieszczenia. W dniu 15 stycznia 2016 r. skarżący za pośrednictwem Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnosząc w niej o zobowiązanie organu do udzielenie żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie kosztów postepowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że do dnia wniesienia skargi, tj. 15 stycznia 2016 r. organ nie udostępnił żądanej informacji, ani tez nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury odesłał skarżącemu wniesioną przez niego skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wraz z informacją, że Miejski Ośrodek Kultury nie jest organem administracji publicznej, ani w szczególności organem jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 i 6 kpa. Wobec powyższego skarżący skierował skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., która wpłynęła do Sądu w dniu 1 marca 2016 r. i została zarejestrowana w Dzienniku Korespondencji Wydziału II pod nr 16/16. Skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury przesłał do Sądu w dniu 24 marca 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o umorzenie postępowania, ewentualnie o stwierdzenie, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu organ podał, że w związku z okresem świąteczno-noworocznym odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2015 r. została nadana w dniu 15 stycznia 2016 r. Adresowana do wnioskodawcy korespondencja wraz z kopiami żądanych dokumentów została doręczona stronie w dniu 19 stycznia 2016 r. W dalszej kolejności podkreślono, że przekroczenie terminu było niewielkie i nie naruszyło w sposób istotny praw strony do uzyskania informacji, a nadto kwestia czy umowy zawierane przez instytucję kulturalną powinny być udostępnianie, tak jak się to dzieje z dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie informacji publicznej, była dla dyrekcji Miejskiego Ośrodka Kultury wysoce wątpliwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu była zawiniona czy też niezawiniona. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu J.K. informacji w przedmiocie udostępnienia umowy dzierżawy kawiarni znajdującej się w Miejskim Ośrodku Kultury wraz z aneksami. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 2058 ze zm. ), dalej jako u.d.i.p., będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej zawartego w art. 61 Konstytucji RP, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych oraz wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i z jakich przyczyn żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. obowiązek udostępniania informacji publicznej nałożony został wprost na organy samorządów gospodarczych i zawodowych, jako podmioty wykonujące zadania publiczne. Ustawa z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 782 ze zm.) określana dalej jako u.d.i.p. będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej zawartej w art. 61 Konstytucji RP, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji , mających walor informacji publicznych oraz wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i z jakich przyczyn żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać uwzględnione. W art. 4 u.d.i.p. ustawodawca wskazał, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 4) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne , które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz 5) osoby prawne, w których Skarb Państwa , jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego lub zawodowego maja pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z użytego w konstrukcji przywołanego przepisu sformułowania "w szczególności" wynika, że dokonane przez ustawodawcę wyliczenie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej nie ma charakteru wyczerpującego. W powyższej regulacji elementem decydującym o tym, że określony podmiot ma obowiązek udostępnienia informacji publicznej jest to, czy wykonuje on zadania publiczne. Uszczegółowienie zawarte w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. ma charakter porządkowy i pozwala na rozstrzygnięcie ewentualnych wątpliwości w odniesieniu do określonych podmiotów. Stosownie do ustawy z dnia 25 października 1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j.Dz.U. z 2012r., poz. 406 ze zm.) jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym. Prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym (art. 9 ustawy). Organizator, tj. podmiot tworzący instytucję kulturalną wydaje akt o utworzeniu instytucji kultury ( art. 11 ust. 1) oraz zapewnia instytucji kultury środki niezbędne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz do utworzenia obiektu , w którym ta działalność jest prowadzona (art. 12). Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej instytucje kultury uzyskują osobowość prawną i mogą rozpocząć działalność z chwilą wpisania do rejestru prowadzonego przez organizatora. Ze statutu nadanego Miejskiemu Ośrodkowi Kultury nadanego uchwałą nr V/43/07 Rady Miasta z dnia 26 marca 2007 roku w sprawie nadania statutu Miejskiemu Ośrodkowi Kultury wynika, że powyższa instytucja gospodaruje przydzielonym i nabytym majątkiem (§ 11 statutu). Jest instytucją współfinansowaną z budżetu Gminy, dochodów własnych oraz innych źródeł. Z powyższych regulacji wynika, że Miejski Ośrodek Kultury jako osoba prawna samorządu terytorialnego wykonuje zadania publiczne z zakresu kultury. Tym samym należy ją zaliczyć do podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej w tym zakresie. Zdaniem Sądu nie może budzić wątpliwości, że zarządzanie budynkiem oddanym przez organizatora do prowadzenia działalności, w tym wydzierżawiane poszczególnych pomieszczeń jest związane z wykonywaniem zadań publicznych, tj. o majątku, którym dysponują i sposobie nim gospodarowania. Uwzględniając wskazane regulacje uznać należy, że informacja o jaką wystąpiła strona skarżąca wnioskiem z dnia [...] grudnia 2015 roku jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania w niniejszej sprawie upłynął w dniu 12 stycznia 2016 roku (ostatni dzień terminu). Żądane informacje organ przekazał w dniu 15 stycznia 2016 roku, a więc po upływie zakreślonego przez ustawodawcę terminu. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postepowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a p.p.s.a.). W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – udzielono żądanej informacji po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie organu do dokonania czynności (udzielenia informacji publicznej), o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63). Nie można bowiem zobowiązać do udzielenia informacji publicznej, gdy w momencie orzekania przez sąd informacja taka została już udzielona, nawet jeśli przekroczony został termin przewidziany do jej udzielenia. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało stwierdzić, że nastąpiła bezczynność w prowadzeniu postępowania o udzielenie informacji publicznej przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury. W orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność występuje wówczas, gdy w ustawowo określonym czasie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub niespiesznie prowadzi postępowanie, nie podejmując rozstrzygnięcia. O przewlekłości postępowania można natomiast mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2013 r., II OSK 2390/12, LEX nr 1341597). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udzielając tej informacji dopiero po upływie tego terminu. W okresie od złożenia przez skarżącego wniosku o udzielenie informacji publicznej do jej udzielenia organ nie podejmował żadnych innych czynności związanych z załatwieniem tego wniosku, które by mogły przemawiać za przyjęciem, że mamy do czynienia z przewlekłym prowadzeniem postępowania, a nie z bezczynnością. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność w prowadzeniu postępowania nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem opóźnienie wynosiło tylko kilka dni, nie wynikało ze złej woli, lecz było wynikiem między innymi koniecznością prowadzenia przez organ bieżącej działalności instytucji kulturalnej oraz większą liczbą dni wolnych od pracy. Przy ocenie charakteru zaistniałej bezczynności należało też mieć na uwadze, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji, składa się z członków rekrutujących się z grup zawodowych nie związanych z profesjonalnym stosowaniem prawa. Wobec uwzględnienia skargi na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od podmiotu na rzecz skarżącego J.K. zwrot kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia praw, na które złożyła się opłata w wysokości 100 zł ustalona zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).