II SAB/Go 41/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.W. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody w przedmiocie wszczęcia postępowania postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] maja 2022 r. K.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody w prowadzeniu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia możliwości naruszenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. We wniosku wskazał, że członkostwo w radzie nadzorczej stowarzyszenia rejestrowego stanowi naruszenie przepisów powołanej ustawy. W związku tym domaga się od Wojewody zastosowania konsekwencji służbowych określonych w art. 5 ustawy oraz skontrolowania ostatniego oświadczenia majątkowego złożonego przez WINB. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując, że w dniu [...] marca 2022 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego pismo wyjaśniając, że sprawowanie funkcji członka komisji rewizyjnej Stowarzyszenia [...] nie narusza zakazu z art. 4 pkt 4 powołanej ustawy. W związku z czym nie zachodzą przesłanki do zastosowania konsekwencji służbowych określonych w art. 5 ustawy. Następnie Wojewoda pismem z dnia [...] marca 2022 r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Również pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. Wojewoda wyjaśnił, iż kierowane w trybie art. 37 k.p.a. ponaglenie nie ma zastosowania w sprawie, a sprawy dotyczące sankcji za naruszenie zakazów regulowanych przez przepisy ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne nie są sprawami administracyjnymi w rozumieniu k.p.a. W związku z tym nie doszło do niezałatwienia sprawy w terminie, a tym bardziej do bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Wojewoda podkreślił, że w przypadku naruszenia zakazu z art. 4 pkt 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne nie jest prowadzone postępowanie administracyjne w rozumieniu przepisów k.p.a. Właściwy organ po dokonaniu ustaleń zobowiązany jest do zastosowania określonej w ustawie sankcji. Wszelkie działania w tym zakresie podejmowane są przez organ z urzędu, a składane w tym zakresie "wnioski" przez osoby trzecie mają wyłącznie charakter sygnalizacyjny o potencjalnym zaistnieniu nieprawidłowości. Tak więc pisma skarżącego nie mogły wszcząć żadnego postępowania administracyjnego. Wojewoda zauważył też, że uprawnienia do sprawdzania prawidłowości oświadczeń o stanie majątkowym posiada Centralne Biuro Antykorupcyjne (art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobligowany jest ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Na podstawie tego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Wobec powyższego należy wskazać, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (są to sprawy dotyczące decyzji i postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. spraw obejmujących indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinii zabezpieczających). Ponadto sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., rozpoznaje skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z powyższego wynika, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy swoim zakresem obejmuje ona działalność organu administracji publicznej prowadzącą do wydania indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia, innego aktu) podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Tym samym skarga wniesiona w innym przedmiocie niż określony powyżej, nie należy do właściwości sądów administracyjnych i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z analizy skargi oraz dołączonych do sprawy dokumentów wynika, że w niniejszej sprawie K.W. domaga się od Wojewody wszczęcia postępowania celem zbadania/stwierdzenia możliwości naruszenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. W ocenie Sądu sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego, brak jest bowiem przepisu prawa dopuszczającego kontrolę przez sąd administracyjny w tym zakresie. Rację ma Wojewoda wskazując, że w przypadku naruszenia zakazu z art. 4 pkt 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne nie jest prowadzone postępowanie administracyjne w rozumieniu przepisów k.p.a. Wszelkie działania w tym zakresie podejmowane są przez organ z urzędu, a składane w tym zakresie "wnioski" przez osoby trzecie mają wyłącznie charakter sygnalizacyjny o potencjalnym zaistnieniu nieprawidłowości. Tak więc pisma skarżącego nie mogły wszcząć żadnego postępowania administracyjnego. Sąd pragnie zauważyć, że nawet gdyby skargę strony potraktować jako skargę w rozumieniu Działu VIII k.p.a. "Skargi i wnioski" (tj. jako skargę, przedmiotem której jest w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw), to i tak podlegałaby ona odrzuceniu. Skarga ta jest bowiem skargą powszechną, do której rozpatrzenia mają zastosowanie wyłącznie przepisy k.p.a. W postępowaniu tym nie ma toku instancji ani środków zaskarżenia, a na działanie administracji publicznej w sprawach petycji, skarg, wniosków nie rozciąga się kontrola sprawowana przez sąd administracyjny. W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.