II SAB/Go 44/12

Dnia 30 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. W.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na niezałatwienie w terminie przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego o wypłatę 50% zasiłku stałego w czasie odbywania orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności, a także o udzielenie informacji o sytuacji bytowej małoletnich dzieci. Skarżący podał, że zwracał się z powyższymi wnioskami do Dyrektora OPS, który nie załatwił tych spraw, wobec czego złożył zażalenie w opisywanym przedmiocie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Do dnia wniesienia skargi (11 września 2012 r.) Kolegium nie powiadomiło skarżącego o wpływie zażalenia, o numerze rozstrzygnięcia bądź o decyzji, o ile taka została wydana. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, że podjęło wszystkie czynności w celu załatwienia skargi W.R. na działanie Dyrektora OPS, lecz nastąpiła zwłoka w doręczeniu stronie wydanego przez Kolegium rozstrzygnięcia w sprawie wynikająca z faktu, iż początkowo doręczono je na adres zamieszkania skarżącego, a dopiero po ponownej analizie akt sprawy wysłano je na adres zakładu karnego, w którym skarżący odbywa karę pozbawienia wolności. Z akt sprawy wynika nadto, że pismem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zakwalifikowało pismo W.R. z [...] maja 2012 r. jako skargę na działanie Ośrodka Pomocy Społecznej, po czym na podstawie art. 19, 65 § 1 oraz art. 229 pkt 3 k.p.a. przekazało je Radzie Miasta jako organowi właściwemu do rozpatrzenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z treści pisma W.R. datowanego na dzień [...] maja 2012 r. wynika, że zarzuca on Dyrektorowi Ośrodka Pomocy Społecznej niezałatwienie wniosku o wypłatę 50% zasiłku stałego, przyznanego wcześniej skarżącemu, lecz wstrzymanego ze względu na odbywanie przez niego kary pozbawienia wolności oraz wniosku o udzielenie informacji na temat sytuacji bytowej małoletnich dzieci, pozostających pod opieką OPS. Pismo to wyczerpuje znamiona zażalenia na niezałatwienie sprawy, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie bowiem z tym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie do organu wyższego stopnia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracyjny pierwszej instancji jest warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania do sądu administracyjnego, co wynika z treści art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. stanowi wyłącznie warunek formalny wniesienia tej skargi i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Stanowisko organu wyższego stopnia w tym przedmiocie ma charakter wpadkowy, incydentalny, przy czym powinno mieć ono formę postanowienia. Nie jest to postanowienie kończące postępowanie, nie rozstrzyga ono o istocie sprawy i nie przysługuje na nie prawo wniesienia zażalenia. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (postanowienie NSA z 27 kwietnia 2012 r., I OSK 872/12, LEX nr 1145135). Postanowienie wydane na skutek wniesienia zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. nie należy do katalogu postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a., zatem nie podlega ono kontroli sądów administracyjnych. Nie można zatem przyjąć, że przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Skoro postanowienie organu wyższego stopnia wydane w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie należy do zakresu właściwości sądów administracyjnych to do zakresu tej właściwości nie należy również skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ wyższego stopnia polegające na niewydaniu tego postanowienia. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest bowiem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, co wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Jeżeli skarżący uważa, że jego interes prawny został naruszony przez bezczynność Dyrektora OPS poprzez niezałatwienie wniosku o przyznanie pomocy materialnej w czasie odbywania orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności, a także o udzielenie informacji o sytuacji bytowej i materialnej małoletnich dzieci, może wnieść za pośrednictwem tego właśnie organu skargę do sądu administracyjnego na bezczynność w opisywanym przedmiocie. Wniesienie zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowiło jedynie wypełnienie warunku dopuszczalności takiej skargi. Dla uznania, że warunek ten został spełniony, nie ma też znaczenia ocena prawidłowości reakcji Kolegium na zażalenie skarżącego, która w niniejszej sprawie polegała na zakwalifikowaniu zażalenia na niezałatwienie sprawy jako skargi na działanie organu wniesionej w trybie art. 227 i następnych k.p.a. W świetle powyższych okoliczności skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w myśl którego skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jest ona niedopuszczalna z przyczyn innych, aniżeli wymienione w pkt od 1 do 5 tego przepisu.