II SAB/Go 53/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi D.W. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zakładu Komunikacji Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego D.W. z dnia [...] r., II. stwierdza, że Dyrektor Miejskiego Zakładu Komunikacji Miasta dopuścił się bezczynności, przy czym bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Miejskiego Zakładu Komunikacji – Miasta na rzecz skarżącego D.W. kwotę 287,22 (dwieście osiemdziesiąt siedem złotych dwadzieścia dwa grosze), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D.W. wniósł w dniu 5 lipca 2017 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność oraz przewlekłość Miejskiego Zakładu Komunikacji. Skarżący podał, że 14 czerwca 2017 r. złożył wniosek o udostepnienie informacji publicznej o następującej treści: 1. Proszę o udostępnienie informacji, na jaki adres skrytki na platformie ePUAP można wysłać pismo podpisane profilem zaufanym ePUAP do Miejskiego Zakładu Komunikacji; 2. Co jest powodem braku realizacji obowiązujących przepisów w zakresie możliwości wysłania do MZK pisma w postaci elektronicznej z możliwością identyfikacji użytkownika przez zastosowanie profilu zaufanego ePUAP?. D.W. oświadczył, że pomimo upływu terminów określonych w przepisach, sprawa nie została załatwiona. W odpowiedzi na skargę Miejski Zakład Komunikacji (dalej również MZK) wniósł o oddalenie skargi. Organ podał, że wniosek skarżącego został przesłany na adres skrytki na platformie ePUAP do Urzędu Miasta, a następnie w dniu 19 czerwca 2017 r. został przesłany na skrzynkę elektroniczną MZK. Organ wskazał, że w dniu 30 czerwca 2017 r. przesłał do Ministerstwa Cyfryzacji wniosek o aktywację funkcji na elektronicznej platformie ePUAP dla podmiotu publicznego, jakim jest zakład budżetowy MZK. Dnia 5 lipca 2017 r. Prezydent Miasta poinformował skarżącego, że sprawa z nadaniem uprawnień do platformy ePUAP zostanie załatwiona do dnia 31 lipca 2017 r. i od sierpnia 2017 r. MZK będzie mógł korzystać z platformy ePUAP. Na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. D.W. oświadczył, że z uwagi na udzielenie odpowiedzi przez organ cofa skargę w tej części, w której dotyczy ona zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - określanej dalej jako p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4 a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a p.p.s.a. ). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Treść skargi wskazuje, że jej przedmiotem uczyniono bezczynność Miejskiego Zakładu Komunikacji w udostępnieniu skarżącemu informacji publicznej określonej we wniosku z [...] czerwca 2017 r., poprzez brak odpowiedzi na pytanie dotyczące adresu skrzynki elektronicznej na platformie ePUAP na który można wysłać pismo podpisane profilem zaufanym ePUAP. Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U z 2016 r., poz. 1764), zwanej dalej jako u.d.i.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa. Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Jednocześnie u.d.i.p. wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą to informację należy rozumieć, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w którym znalazły się m.in. informacje o podmiotach władzy publicznej, w tym majątku, którym dysponują, o zasadach funkcjonowania podmiotów publicznych, w tym: trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, o danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych, o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego (zob. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit b, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit c u.d.i.p.). W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W myśl natomiast art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Zważyć trzeba, że dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takich informacji. Biorąc pod uwagę, że żądana przez skarżącego informacja dotyczyła adresu elektronicznej skrzynki na platformie ePUAP, na którą można wysyłać pisma podpisane profilem zaufanym ePUAP (zob. art. 3 pkt 13, 14, 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, tekst jedn. DZ.U. 2017, poz. 570 ze zm.) – należało ją uznać za informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 października 2016 r., IV SAB/Po 67/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zauważyć, że adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne wymienione w przepisach art. 4 u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Niewątpliwie do ostatniej grupy podmiotów - jednostek organizacyjnych samorządu terytorialnego należy zaliczyć Miejski Zakład Komunikacji, wobec czego Dyrektor ww. jednostki zobowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej i jest także odpowiedzialny za nieudostępnienie tej informacji. W tej sytuacji konieczne jest rozstrzygnięcie, czy organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności. Z akt sprawy wynika, że D.W. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej na adres elektronicznej skrzynki Urzędu Miasta w dniu 14 czerwca 2017 r., która została przekazane do ZMK 19 czerwca 2017 r. W rozpoznawanej sprawie organ nie wskazywał skarżącemu, aby zachodziły okoliczności określone w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., a tym samym winien był udzielić informacji bez zbędnej zwłoki, nie później niż 14 dni od dnia złożenia wniosku. Należy wskazać, że organ przyznał, że udzielenie 5 lipca 2017 r. odpowiedzi na wniosek skarżącego nastąpiło z nieznacznym uchybieniem 14 - dniowego terminu. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę, w dniu wniesienia skargi przez D.W., organ pozostawał w bezczynności – rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w przepisanym terminie – w załatwieniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, ale przed dniem wydania wyroku przez Sąd ów stan bezczynności ustał. Mając jednak na uwadze fakt, że skarżący cofnął skargę odnośnie zobowiązania organu do załatwienia jego wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r., Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie (art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd stwierdził, że w sprawie miała miejsce bezczynność organu. Oceniając stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., jest bowiem taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie brak jest tego typu przesłanek. Kierując się powyższymi okolicznościami Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego (pkt III wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu (100 zł), a także koszty dojazdu skarżącego samochodem na rozprawę w dniu 25 października 2017 r. (187,22 zł), ustalone zgodnie ze złożonym na tej rozprawie wnioskiem o zwrot kosztów i przy uwzględnieniu stanowiska wyrażonego w wyroku NSA z 5 maja 2015 r. (II OSK 2502/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).