II SAB/Go 55/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi W.D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nierozpoznania zażalenia na bezczynność Wójta Gminy postanawia: odrzucić skargę. W.D. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nierozpoznania wniesionego przez nią zażalenia na bezczynność Wójta Gminy. Skarżąca wskazała, iż dnia [...] marca 2009 r. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ze skargą na bezczynność Wójta Gminy, jednakże po mimo upływu ponad 90 dni nie otrzymała od Kolegium żadnego rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] uznał zażalenie z dnia [...] marca 2009 r. W.D. za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi głównie o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r, Nr 153, póz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; Sygn. akt II SAB/Go 55/09 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W przedmiotowej sprawie W.D. zaskarżyła bezczynność organu -Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nierozpoznania wniesionego przez nią na podstawie art. 37 kpa zażalenia na bezczynność Wójta Gminy. Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że organ administracyjny właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 k.p.a. Jednakże, co istotne stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w formie postanowienia ma charakter wpadkowy (incydentalny) i nie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Jest swoistego rodzaju wyłącznie czynnością nadzorczą, na którą nie przysługuje środek zaskarżenia (zażalenie). Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w tym zakresie, jako środek dyscyplinujący organ stopnia podstawowego, ma charakter incydentalny i powinno mieć formę postanowienia, aczkolwiek jego treść odnosi się wyłącznie do kwestii zażalenia na bezczynność organu pierwszej instancji. Nie może ono zatem zostać uznane za postanowienie kończące postępowanie w sprawie lub rozstrzygające sprawę co do istoty Sygn. akt II SAB/Go 55/09 (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2006 r., Sygn. akt. II GSK 137/06, Lex Nr 276679; wyrok z 24 maja 2001 r., Sygn. akt. IV SA 572/99, ONSA 2002/2/16). Zatem akt wydany na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. nie mieści się w żadnej z kategorii, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1- 8 p.p.s.a., a zatem nie przysługuje również na taki akt skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt l OSK 306/05 opubl. LEX nr 196463). Skoro zatem postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to także ewentualna bezczynność w przedmiocie rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. nie może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Artykuł 3 § 2 pkt 8 przewiduje wniesienie skargi na bezczynność organów w wypadkach przewidzianych w pkt 1-4a. Na podstawie wskazanego przepisu skarga ta przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a. Nadto skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (vide: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.). Stwierdzić w konsekwencji należy, iż nierozpoznanie zażalenia wniesionego w trybie art. 37 k.p.a. przez organ wyższego stopnia nie jest bezczynnością w zakresie sprawy administracyjnej załatwianej w jednej z form wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a., a zatem nie jest bezczynnością, o jakiej stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, skarga podlega odrzuceniu