II SAB/Go 58/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A.M. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza [...]do załatwienia wniosku skarżącej A.M. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że Burmistrz [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza [...] na rzecz skarżącej A.M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2025 r. A. M. wystąpiła do Burmistrza [...], o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1) udostępnienie kopii wszystkich aktualnie obowiązujących umów dzierżawy (w formie zanonimizowanej w zakresie danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorcy) dotyczących jakiejkolwiek części działki ewidencyjnej nr [...],, obręb [...],, w szczególności: określenie statusu dzierżawy; dokładne określenie przedmiotu dzierżawy (powierzchnia, lokalizacja np. poprzez załącznik graficzny/mapę do umowy); cel dzierżawy; czas trwania umowy; wysokość czynszu dzierżawnego, datę zawarcia umowy; 2) udostępnienie wszystkich dokumentów wytworzonych lub posiadanych przez Urząd (w tym m.in. analiz, opinii prawnych, koncepcji, planów, projektów, notatek służbowych, protokołów, uchwał, zarządzeń, korespondencji) dotyczących "przyszłych planów inwestycyjnych" oraz "wstępnych analiz", o których mowa w piśmie Urzędu Miejskiego znak [...], z dnia [...], kwietnia 2025 r., które rzekomo dotyczą działki nr [...], (w szczególności części przylegającej do nieruchomości przy ul. [...],) i stanowią podstawę odmowy wydzierżawienia tej części gruntu; 3) udostępnienie zestawienia (listy) wszystkich wniosków o dzierżawę jakiejkolwiek części działki nr [...],, które wpłynęły do Urzędu Miejskiego w [...], w okresie od 1 stycznia 2024 r. do dnia złożenia wniosku, obejmującego co najmniej: a) datę wpływu wniosku; b) typ wnioskodawcy (zanimizowany); c) wnioskowaną powierzchnię/lokalizację części działki (zanonimizowaną); d) status wniosku (rozpatrzony pozytywnie /negatywnie/ w trakcie procedowania); e) datę rozpatrzenia wniosku (jeśli dotyczy); f) w przypadku wniosków rozpatrzonych negatywnie: udostępnienie kopii (zanonimizowanych w zakresie danych osobowych i ew. innych danych chronionych) tych wniosków oraz kopii pism Urzędu Miejskiego zawierających decyzję odmowną wraz z uzasadnieniem (jeśli było sporządzone). 4) udostępnienie informacji (w formie zestawienia lub kopii zanonimizowanych wniosków) dotyczących wszystkich wniosków o dzierżawę jakiejkolwiek części działki nr [...],, które wpłynęły od 1 stycznia 2024 r. i do dnia odpowiedzi pozostają nierozpatrzone, obejmujących co najmniej: datę wpływu; typ wnioskodawcy (zanonimizowany); wnioskowaną powierzchnię/lokalizację (w sposób ogólny/zanonimizowany). Jako formę udostępnienia żądanej informacji wskazano przesłanie skanów dokumentów lub plików w formacie PDF w formie elektronicznej, za pośrednictwem platformy e-Doręczenia. Pismem z dnia [...], maja 2025 r. A. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Burmistrza [...], w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w opisanym wyżej zakresie, zarzucając naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji na wniosek, co doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa skarżącej do informacji, 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej pomimo obowiązku jej udostępnienia; 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej u.d.i.p.) poprzez niezałatwienie sprawy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę strona podniosła, iż termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął w dniu 30 kwietnia 2025 r., jednak do dnia sporządzenia skargi ([...], maja 2025 r.) nie otrzymała żadnej odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...], wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ wyjaśnił, iż w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, dnia 30 kwietnia 2025 r. wysłano odpowiedź na wskazane w nim zagadnienia za pośrednictwem programu PROTON poprzez e-doręczenie. Po wpłynięciu skargi na bezczynność organ przeprowadził weryfikację poprawności wysłania odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W systemie PROTON odnotowano komunikat wskazujący, iż wiadomość nie została doręczona do adresata z powodu błędu systemowego. W związku z powyższym, po stwierdzeniu zaistniałego problemu technicznego, organ niezwłocznie przesłał odpowiedź ponownie w dniu 6 maja 2025 r. Konkludując – w ocenie organu do zarzucanej bezczynności w niniejszej sprawie nie doszło. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a. Skarżąca kierując pod adresem Burmistrza [...], wniosek z [...], kwietnia 2025 r., wniosła o udostępnienie informacji w trybie u.d.i.p. Ustawa ta reguluje zakres podmiotowy, przedmiotowy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek (art. 10 u.d.i.p.). Tytułem wstępu należy zaznaczyć, iż dla dopuszczalności skargi w opisywanym przedmiocie nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, tzn. nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, stanowiąca rozwinięcie prawa określonego w art. 61 Konstytucji RP, reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, procedurę oraz tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Udostępnieniu podlega więc informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p.), a także informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść m.in. orzeczeń sądów powszechnych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jednak tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie powyższych przepisów przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone. Z kolei podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji w świetle u.d.i.p. są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. W sprawie niesporne pozostaje, że Burmistrz [...], jest organem administracji publicznej wykonującym zadania publiczne, a tym samym jest co do zasady podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Treść wniosku skarżącej datowanego na [...], kwietnia 2025 r. dotyczyła kwestii związanych z gospodarowaniem działką nr [...], położonej w [...],, która – jak wynika z załączonej przez organ dokumentacji, w tym kopii umów dzierżawy tej działki – wchodzi w skład mienia gminnego. Treść wniosku skarżącej mieści się zatem w zakresie przedmiotowym pojęcia "informacja publiczna". W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. zasadą jest, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Organ, do którego wniosek został skierowany, zobowiązany jest do podjęcia działań mających na celu jego załatwienie, tj. udostępnienie żądanych informacji, jeżeli jest w ich posiadaniu bądź też wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia ze wskazaniem podstawy takiego rozstrzygnięcia. W tym zakresie organ związany jest terminem 14 dni, nałożonym na niego przepisem art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w tym czasie, adresat wniosku zobowiązany jest do powiadomienia wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), a informacja taka również powinna zostać wystosowana w terminie 14 dni od otrzymania wniosku. W terminie 14 dni organ powinien także powiadomić wnioskodawcę, że nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji, a w przypadku, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną, powinien poinformować wnioskodawcę, że nie zostanie ona udostępniona. Organ nie powinien natomiast pozostawić wniosku o udostępnienie informacji publicznej bez odpowiedzi, a odpowiedź ta powinna być udzielona najpóźniej 14 dnia od otrzymania wniosku. Stanowi to warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z 25 września 2024 r., III OSK 2859/22). Stan bezczynności oznacza natomiast sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej ustawy bądź nie informuje wnioskodawcy, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów omawianej ustawy. W takim przypadku adresat wniosku nie może milczeć lecz obowiązany jest w ustawowo zakreślonym terminie poinformować stronę odrębnym pismem, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Zaniechanie tej czynności powoduje, że organ jest bezczynny, podobnie jak niewywiązanie się z obowiązku udostępnienia informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (por. wyroki NSA z 18 października 2023 r., III OSK 1942/22 oraz z 27 sierpnia 2024 r., III OSK 3169/23). Argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę należało uznać za nie zasługującą na uwzględnienie. Skoro bowiem w wyniku przeprowadzonej przez organ weryfikacji poprawności wysłania poprzez e-doręczenie odpowiedzi na wniosek datowanej na [...], kwietnia 2025 r. okazało się, iż wiadomość nie została doręczona z powodu błędu systemowego, oznacza to, iż objęta wnioskiem informacja publiczna, wprawdzie z przyczyn od organu niezależnych, jednakże nie została wnioskodawczyni skutecznie udostępniona w przewidzianym przepisami u.d.i.p. terminie. Przy ocenie niniejszej sprawy należy natomiast mieć na uwadze fakt ustania zarzucanej w skardze bezczynności w wyniku udzielenia skarżącej odpowiedzi na wniosek w dniu 6 maja 2025 r., co nastąpiło już po wniesieniu skargi (5 maja 2025 r.). Rozpoznając skargę w opisywanym przedmiocie sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w dacie wydania orzeczenia. Jeżeli po zainicjowaniu postępowania sądowego, przed dniem orzekania, bezczynność ta ustała, nawet jeśli miało to miejsce z przekroczeniem ustawowych terminów, wówczas organ nie pozostaje już w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi w tym zakresie. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed datą orzekania zostało już podjęte. W takiej sytuacji zachodzi podstawa do umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), z którą to sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Skoro bowiem odpowiedź na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej została udzielona stronie po wniesieniu skargi, a przed dniem orzekania przez sąd w przedmiocie bezczynności, brak było podstaw do formułowania rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do załatwienia sprawy. Postępowanie w zakresie bezczynności (zobowiązania Burmistrza [...], do załatwienia wniosku strony skarżącej) podlegało zatem umorzeniu, o czym orzeczono w pkt I wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podjęcie przez organ działania po wniesieniu skargi nie zwalnia jednak sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Stwierdzony w opisywanej sprawie stan bezczynności nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Określenie to oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy, jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Jest to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. W rozpatrywanej sprawie zwłoka w załatwieniu żądania skarżącej nie nosiła cech lekceważącego traktowania przez Burmistrza swych ustawowych obowiązków. Pomimo zaistniałej bezczynności obowiązek udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej został zrealizowany z sześciodniowym opóźnieniem, następnego dnia po dacie wpływu do organu skargi na bezczynność. W tej sytuacji nie było podstaw do przyjęcia, aby bezczynność organu w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku. Zawarte w pkt III sentencji wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a., a także § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 535). Zasądzona kwota stanowi równowartość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł).