II SAB/Go 60/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia postanawia: odrzucić skargę. Skarżąca A. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2025 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania. Jako załącznik do skargi skarżąca dołączyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym powołując się na art. 35 k.p.a. oraz art. 149 § 1 p.p.s.a. wezwała SKO do niezwłocznego zakończenia postępowania zażaleniowego przez rozpoznanie zażalenia i uchylenie postanowienia starosty jako wydanego bez podstawy faktycznej i prawnej oraz z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skargi na bezczynność lub przewlekłość sprowadza się do tego, że skarżący obowiązany jest przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środków prawnych przewidzianych w art. 37 1 pkt 2 k.p.a., tzn. powinien wnieść ponaglenie jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Skarżąca wniosła ponaglenie do organu wraz ze skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a - mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. We wskazanym przepisie ustawodawca ustanowił obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia, które przysługują w toku postępowania administracyjnego. Tylko wyczerpanie tych środków zaskarżenia może otworzyć stronie drogę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Innymi słowy, niedopuszczalne jest wniesienie skargi, jeżeli strona nie skorzystała ze wszystkich przysługujących jej możliwości. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona uprzednio wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy ponaglenie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, o czym stanowi art. 53 § 2b p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że wniesienie ponaglenia i skargi w tym samym dniu lub po wniesieniu skargi, należy zakwalifikować jako niezgodne z art. 52 § 1 P.p.s.a. Wskazany przepis wyraźnie stanowi, że skargę można wnieść "po wyczerpaniu środków zaskarżenia". Przy czym, należy w tym miejscu zauważyć, że zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym, terminy dla dokonania określonych czynności procesowych wyrażane są w dniach, a przy ich obliczaniu nie uwzględnia się dnia, w którym następuje zdarzenie stanowiące początek biegu terminu. Najkrótszą jednostką czasu (obliczeniową) jest zatem jeden dzień, co oznacza, że wniesienie ponaglenia i skargi w tym samym dniu, należy zakwalifikować jako równoczesne wniesienie obu tych środków zaskarżenia. Nie wyczerpuje to przesłanki uprzedniego (przed wniesieniem skargi) wniesienia ponaglenia. Takie wniesienie ponaglenia i skargi na bezczynność nie spełnia określonego w art. 52 § 1 p.p.s.a. warunku wyczerpania środków zaskarżenia. Dopuszczenie możliwości jednoczesnego wnoszenia skargi na bezczynność i ponaglenia, podważałoby bowiem racjonalność ustawodawcy, który wprowadzając do Kodeksu postępowania administracyjnego instytucję ponaglenia wyposażył stronę w dodatkowy instrument mający na celu dyscyplinowanie organów administracji w zakresie sprawności i szybkości załatwienia sprawy. Nie może to być postrzegane wyłącznie jako środek warunkujący dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2023 r., I OSK 1530/23, z 29 czerwca 2023 r., I OSK 1062/23 oraz z 20 stycznia 2022 r., II OSK 2772/21, CBOSA). Analiza akt administracyjnych wykazała, że w toku postępowania strona skarżąca nie złożyła ponaglenia przed wniesieniem skargi. Z materiałów przekazanych przez organ wynika, że ponaglenie zostało złożone w tej samej dacie co skarga na bezczynność Kolegium, tj. w dniu 16 stycznia 2026 r. (data prezentaty organu – k. 6 i 11 akt sądowych). Przy czym w aktach organu brak jest jakichkolwiek dowodów przemawiających za przyjęciem, że złożenie ponaglenia nastąpiło w dacie wcześniejszej niż wpływ skargi do organu. W kontrolowanym postępowaniu nie wyczerpano tym samym środków zaskarżenia, a więc nie spełniono obowiązku z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Jeżeli skargi na bezczynność nie poprzedziło ponaglenie, skargę należy uznać za niedopuszczalną. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną z innych przyczyn, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.