II SAB/Go 62/24
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2024-09-04
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej w terminie przewidzianym ustawą o dostępie do informacji publicznej może zostać stwierdzona z rażącym naruszeniem prawa, gdy organ nie podjął żadnej czynności przez ponad 2 lata, a następnie udzielił informacji po wniesieniu skargi do sądu?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie udostępnił informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni, a brak reakcji trwał ponad 2 lata. Udostępnienie informacji po wniesieniu skargi nie wyłącza odpowiedzialności organu za bezczynność. Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku następuje, gdy wniosek zostanie załatwiony przed rozpoznaniem skargi.Stan faktyczny
M. P. złożył w marcu 2022 r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej gruntów leśnych i zalesień w gminie za lata 2015-2020. Organ nie udzielił odpowiedzi ani nie poinformował o przedłużeniu terminu przez ponad 2 lata. Skarga na bezczynność została wniesiona w czerwcu 2024 r., a tego samego dnia organ udzielił odpowiedzi. Skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności i zwrotu kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
I. Umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku. II. Stwierdził bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...], która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. III. Zasądził od Burmistrza Miasta i Gminy [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy [...] do załatwienia wniosku M. P. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy [...] na rzecz skarżącego M. P. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z [...] marca 2022 r. wniesionym drogą elektroniczną M. P., powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako u.d.i.p.), zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o udostępnienie dokumentów zawierających informacje o:
- powierzchni gruntów leśnych stanowiących własność gminy i/lub będących w jej zarządzie w latach 2015-2020;
- objętości pozyskania drewna z lasów gminnych w latach 2015-2020;
- areale zalesień na terenach gminnych w latach 2015-2020;
- areale zalesienia gruntów nieleśnych w gminie w latach 2015-2020;
- powierzchni produkcyjnej gminnych szkółek leśnych w latach 2015-2020.
Pismem z [...] czerwca 2024 r. M. P., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem z [...] marca 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ przyznał, iż wniosek z [...] marca 2022 r. wpłynął do organu, a termin do udzielenia odpowiedzi nie został zachowany, a to z uwagi na trudności w funkcjonowaniu urzędu spowodowane odejściem w tym czasie na emeryturę pracownika. Skarga wpłynęła do organu w dniu [...] czerwca 2024 r. i w tym samym dniu organ udzielił odpowiedzi na wniosek z [...] marca 2022 r. W piśmie z [...] czerwca 2024 r. organ poinformował, że: powierzchnia gruntów leśnych stanowiących własność gminy i/lub będących w jej zarządzie w latach 2015-2020 na podstawie statystyki gminy sprawozdanie [...] wynosi 40,70 ha, objętość pozyskanego drewna z lasów gminnych w latach 2015-2020 na podstawie danych szacunkowych wynosiła w kolejnych latach 2015 - 20 m3, 2016 - 10 m3, 2017- 12 m3, 2018 - 18 m3, 2019 - 18 m3 i 2020 - 20 m3. Odnośnie do pozostałych pytań, organ poinformował, że Gmina nie prowadziła zalesień, nie przeznaczała gruntów pod zalesienia, nie prowadziła zalesień gruntów nieleśnych i nie posiada szkółek leśnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] marca 2022 r. który to wniosek złożony został na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej i dotyczył informacji w zakresie: powierzchni gruntów leśnych stanowiących własność gminy, objętości pozyskania drewna z lasów gminnych, areału zalesień na terenach gminnych, areału zalesienia gruntów nieleśnych w gminie oraz powierzchni produkcyjnej gminnych szkółek leśnych w latach 2015-2020.
W ocenie Sądu żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., gdyż odnosi się do mienia gminy i sposobu jej wykorzystania i zagospodarowania (art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5 u.d.i.p.), a organ, do którego skarżący skierował wniosek, jako organ władzy publicznej, jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W okolicznościach sprawy organ po złożeniu wniosku, aż do dnia wniesienia skargi, nie podjął żadnej czynności wymaganej przepisami u.d.i.p., nie udzielił odpowiedzi i nie poinformował o wydłużeniu terminu do rozpoznania wniosku, a udostępnienie informacji nastąpiło dopiero pismem z [...] czerwca 2024 r., po wniesieniu skargi do Sądu. Skoro zatem skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej i spełniony został warunek podmiotowy, jak i przedmiotowy obowiązku udostępnienia tej informacji, to wobec braku podjęcia jakichkolwiek działań przez organ aż do dnia wniesienia skargi, uznać należało, iż organ dopuścił się bezczynności, która ustała wraz z przesłaniem skarżącemu pisma z [...] czerwca 2024 r.
Jeżeli chodzi o treść udzielonej informacji to pismo organu z [...] czerwca 2024 r. zawierało odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku z [...] marca 2022 r. Odnośnie do pierwszego pytania organ powołując się na dane statystyczne gminy (sprawozdanie [...]) podał, że powierzchnia tychże gruntów wynosi 40,70 ha, odnośnie do drugiego pytania organ wskazał, że podaje dane szacunkowe, a odnośnie do pozostałych kwestii odpowiedź była negatywna. Tak udzielona odpowiedź, zawierająca wszystkie wskazane we wniosku informacje, nie może być uznana za niepełną i w związku należało przyjąć, iż organ rozpoznał wniosek i brak jest podstaw do zobowiązania organu do jego załatwienia.
Skoro organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącego postępowanie sądowe dotyczące zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08). Wobec tego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] marca 2022 r. (pkt I sentencji).
Załatwienie wniosku przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak Sądu od podjęcia rozstrzygnięć właściwych dla tego rodzaju skargi. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł, że organ dopuścił się bezczynności i jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Uwzględniając, że orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla przypadków długotrwałej, pozbawionej racjonalnego uzasadnienia bierności organów o niezaprzeczalnym charakterze (por. wyrok NSA z 11 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 2893/21), Sąd wziął pod uwagę, iż w rozpoznawanej sprawie od upływu terminu, w którym Burmistrz Miasta i Gminy [...] był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, do momentu jej udzielenia (wskutek wniesienia skargi) minęły ponad 2 lata, podczas których organ w żaden, uzewnętrzniony skarżącemu sposób nie zareagował na wniosek. Nie zasługiwała przy tym, zdaniem Sądu, na uwzględnienie argumentacja organu, usprawiedliwiającego swą bezczynność trudnościami związanymi ze zmianami kadrowymi, bowiem obowiązkiem organu jest takie zorganizowanie pracy, by umożliwić procedowanie i rozpoznawanie wniosków w ustawowych terminach. Biorąc powyższe pod uwagę, uznać zatem należało, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w sposób znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na udostępnienie informacji, a jednocześnie brak jest okoliczności wyłączających w jakimkolwiek zakresie winę organu za jej powstanie.
W zakresie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie III sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów w łącznej kwocie [...] zł, na którą złożyły się wpis sądowy od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego i uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych. Sąd obniżył kwotę wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego w stosunku do stawki minimalnej, która zgodnie z w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.) wynosi [...] zł, biorąc z urzędu pod uwagę, że skarżący, reprezentowany przez tego samego pełnomocnika, wniósł kilkanaście skarg w tożsamych sprawach (wnioski o udostępnienie informacji publicznej z tej samej daty - [...] marca 2022 r.), gdzie zakres wniosku o udostępnienie informacji publicznej skierowanego do organów był identyczny jak w przedmiotowej sprawie (por. m.in. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Kielcach z 29 czerwca 2022 r., II SAB/Ke 50/22, w Gliwicach z 17 sierpnia 2022 r., III SAB/Gl 224/22, w Lublinie z 9 czerwca 2022 r., II SAB/Lu 58/22, w Gdańsku z 7 lipca 2022 r., III SAB/Gd 80/22, w Poznaniu z 10 czerwca 2022 r., IV SAB/Po 75/22). Ponieważ przy ustaleniu wysokości wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika sąd bierze pod uwagę m.in. poziom skomplikowania sprawy i związany z tym nakład pracy pełnomocnika, należało uwzględnić niski stopień zawiłości sprawy będącej przedmiotem rozpoznania oraz treść skargi, która była identyczna ze skargami składanymi przez tego samego pełnomocnika w innych sprawach dotyczących tego samego przedmiotu, co skutkowało zastosowaniem art. 206 p.p.s.a. w zakresie miarkowania zasądzonego zwrotu kosztów wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło