II SAB/Go 70/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R.J. na przewlekłość postępowania Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności na rok 2012r. objętych wnioskiem z dnia [...] r. postanawia: 1st. odrzucić skargę, 2nd. nakazać zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżącemu R.J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu od skargi. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013r. R.J. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności podstawowej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw rolnych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2012 r. W przedłożonych przez Kierownika Biura Powiatowego AR i MR aktach znajdują się trzy wniosku o przyznanie powyższych płatności : - pierwszy z dnia [...] marca 2012r. złożony przez Z.N., reprezentowanej przez R.J., - drugi z dnia [...] czerwca 2013r. złożony przez R.J. o przyznanie jemu tych płatności jako spadkobiercy Z.N. - trzeci z dnia [...] czerwca 2013r. złożony przez M.J. - reprezentowaną przez R.J. - o przyznanie jej tych płatności jako spadkobiercy Z.N.. W związku z tym skarżący został zobowiązany do wskazania, którego z tych wniosków dotyczy skarga na przewlekłość w ich załatwieniu zawarta w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013r. oraz w jakim charakterze występuje on w niniejszym postępowaniu tj. kuratora spadku po H.P., pełnomocnika jednej z dwóch wyżej wymienionych osób, czy też w imieniu własnym. Ostatecznie skarżący oświadczył, iż skargę wnosi w imieniu własnym i skarga dotyczy zarówno wniosku z dnia [...] marca 2012r., jak i jego wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. Wobec tego skarga w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczącego wniosku z dnia [...] marca 2013r. została wyłączona do odrębnego postępowania . W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania jest jedynie skarga w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczącego wniosku R.J. z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ppsa."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność organu administracji publicznej. W takim przypadku środkiem zaskarżenia, wskazanym w art. 52 § 1 ppsa jest zażalenie do organu wyższego stopnia, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 ze zm. - dalej jako "kpa"). Stanowi on , iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Takim organem wyższego stopnia w stosunku do Kierownika Biura Powiatowego AR i MR jest Dyrektor Oddziału Regionalnego AR i MR. Skarżący złożył w piśmie z dnia [...] lipca 2013r. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania i niezałatwienie sprawy w terminie przez Kierownika Powiatowego Biura AR i MR w przedmiocie płatności za 2012r. Analiza jednak tego pisma jednoznacznie wskazuje, iż zażalenie to dotyczy jedynie wspomnianego wniosku z dnia [...] marca 2012 r., gdyż tylko tenże wniosek jest wymieniony w tym zażaleniu i tylko w odniesieniu do tego wniosku skarżący czyni wywody dotyczące przewlekłego prowadzenia sprawy. Zresztą postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. ([...]) Dyrektor Oddziału AR i MR uznał powyższe zażalenie za niedopuszczalne, gdyż nie zostało złożone przez stronę tego postępowania. Podkreślić w tym miejscu należy, iż skarżący poprzez złożenie wniosku z dnia [...] czerwca 2013r. o przyznanie płatności za 2012r. jako spadkobierca Z.N., nie stał się stroną tego postępowania . Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U z 2012 r. poz. 1164 ze zm. ) w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub wsparcia specjalnego do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności lub tego wsparcia, płatności te lub wsparcie to przysługują spadkobiercy, jeżeli: 1) odpowiednio grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, lub zwierzęta, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności do krów i owiec, były w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek, w posiadaniu spadkodawcy lub spadkobiercy ; 1a) przejmuje on zobowiązania wynikające z umowy na uprawę tytoniu albo umowy kontraktacji - w przypadku płatności do tytoniu; 2) spełnia on warunki do przyznania danej płatności lub wsparcia, z tym że w przypadku płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją i płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, płatności te przysługują, o ile spadkodawca spełniał lub spadkobierca spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o wstąpienie odpowiednio do postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego. W przypadku spełnienia powyższych warunków spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce spadkodawcy na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku . W podobny sposób uregulowane jest wstąpienie spadkobiercy rolnika do udziału w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U nr 40, poz. 329 ze zm. ). Stosownie bowiem do § 7 ust. 1 i 2 powyższego rozporządzenia w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania płatności ONW, płatność ONW przysługuje spadkobiercy, jeżeli: 1) grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności ONW, w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek, były w posiadaniu spadkodawcy lub spadkobiercy ; 2) zobowiązał się do: a) kontynuowania działalności rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 pkt 1, złożonym przez spadkodawcę, b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności ONW, uzyskanej przez spadkodawcę, jaką spadkodawca ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach rolnych lub ich częściach - w przypadku zaniechania jej w okresie objętym tym zobowiązaniem - składając oświadczenie, na formularzu udostępnionym przez Agencję. W przypadku spełnienia powyższych warunków spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania w miejsce spadkodawcy, na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku. Z akt sprawy wynika, iż skarżący nie jest spadkobiercą zmarłej [...] kwietnia 2013 r. Z.N., lecz M.J., w imieniu której zresztą skarżący – jako jej pełnomocnik – złożył wniosek z dnia [...] czerwca 2013r. o przeniesienie płatności objętych wnioskiem z dnia [...] marca 2012r. i to ona wstąpiła do toczącego się postępowania w miejsce wskazanej powyżej zmarłej. Sam zaś skarżący cofnął swój wniosek z dnia [...] czerwca 2013 r. złożony w imieniu własnym w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. i w związku z tym postępowanie w przedmiocie jego wniosku , prowadzone pod odrębną sygnaturą o nr [...] zostało umorzone postanowieniem Kierownika Biura Powiatowego AR i MR z dnia [...] lipca 2013 r. W tym miejscu należy podkreślić, iż posiadanie przez dany podmiot statusu strony nie zależy od subiektywnej oceny tego podmiotu w tym zakresie, lecz od okoliczności występujących w danej sprawie, które muszą w sposób nie budzący wątpliwości wskazywać na przesłanki określone w art. 28 k.p.a. Tylko przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Jednakże w każdym przypadku ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony, następuje w decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty lub w inny sposób kończącej sprawę. W sytuacji, gdy okaże się, że postępowanie wszczęto na wniosek podmiotu, który nie posiada interesu prawnego - stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. winno ulec ono umorzeniu w każdym stadium postępowania ( por. wyrok NSA z dnia 08 kwietnia 2013r. I OSK 1874/11, LEX 1336332). Dlatego też postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2013 r. należało potraktować jako odrębne postępowanie w stosunku do postępowania wywołanego wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. Z akt sprawy oraz z informacji uzyskanych zarówno od Kierownika Biura Powiatowego AR i MR, jak i Dyrektora Oddziału AR i MR (pisma z dnia [...] listopada 2013r.) wynika, iż skarżący nie składał żadnego innego zażalenia na przewlekłe prowadzenie sprawy niż to dotyczące wniosku z dnia [...] marca 2012 r. Dlatego też należało uznać, iż brak jest w odniesieniu do postępowania wywołanego wnioskiem skarżącego z dnia [...] czerwca 2013r. zażalenia na przewlekłe jego prowadzenie, które jest niezbędnym warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego . Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa sąd odrzuca skargę, jeśli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Jedną z objętych tym przepisem "innych przyczyn" jest właśnie niewyczerpanie środków zaskarżenia przewidzianych w art. 52 ppsa , w tym przypadku zażalenia z art. 37 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia [...] czerwca 2013 r. ( pkt I postanowienia ). Rozstrzygnięcie z pkt. II postanowienia znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd zwraca wpis od skargi w przypadku jej odrzucenia.