II SAB/Go 87/09
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-01-21
Skład orzekający: Marek Szumilas, Mirosław Trzecki, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak zdolności procesowej strony, jako podstawa wznowienia postępowania sądowego, może być skutecznie podniesiony, jeśli strona nie wykazała faktycznego braku tej zdolności (np. przez ubezwłasnienie) i błędnie utożsamiła niemożność wykazania wyczerpania środka zaskarżenia z brakiem zdolności procesowej?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania, ponieważ skarżący nie wykazał faktycznego braku zdolności procesowej, błędnie utożsamiając ją z niemożnością wykazania wyczerpania środka zaskarżenia. Instytucja wznowienia postępowania ma charakter wyjątkowy i wymaga oparcia na zamkniętym katalogu ustawowych podstaw, które muszą być udowodnione konkretnymi faktami i środkami dowodowymi.Stan faktyczny
Skarżący S.D. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem WSA w Gorzowie z dnia 5 października 2009 r. o sygn. akt II SAB/Go 65/09, którym odrzucono jego skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał brak zdolności procesowej, która uniemożliwiła mu złożenie wymaganej odpowiedzi na zażalenie. Sąd uznał, że skarżący błędnie utożsamił niemożność wykazania wyczerpania środka zaskarżenia z brakiem zdolności procesowej i nie wykazał faktycznego braku tej zdolności.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant referent Adam Janas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S.D. o wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z dnia 5 października 2009r. Wlkp. sygn. akt II SAB/Go 65/09 w przedmiocie bezczynności Komendanta Powiatowego Policji. postanawia odrzucić skargę.
Dnia 27 listopada 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga S.D. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 5 października 2009r. (sygn. akt II SAB/Go 65/09), na mocy którego odrzucona została - jako niedopuszczalna - skarga S.D. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu, z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącego trybu przewidzianego w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania sądowego S.D. jako podstawę wznowienia wskazał brak zdolności procesowej, która uniemożliwiła mu złożenie wymaganej odpowiedzi na skierowane do organu wyższego stopnia tj. Komendanta Wojewódzkiego Policji zażalenie na niezałatwienie przez Komendanta Powiatowego Policji sprawy w ustawowym terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie zauważyć należy, iż instytucja wznowienia postępowania sądowego, której uruchomienia domaga się S.D., ma charakter wyjątkowy. Opiera się ona na przysługującej poza tokiem instancji skardze o ponowne przeprowadzenie procesu zakończonego prawomocnym orzeczeniem i zastąpienie zapadłego w sprawie orzeczenia nowym rozstrzygnięciem. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu, a więc niewzruszalnemu w drodze zwyczajnych środków odwoławczych orzeczeniu powoduje, że instytucja ta może być wykorzystana wyłącznie wtedy, gdy znajdzie to oparcie w prawie, a katalog podstaw wznowieniowych jest katalogiem zamkniętym, nie zezwalającym na rozszerzającą wykładnię wymienionych w nim przesłanek.
Zgodnie z treścią przepisu art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
zwanej dalej ppsa, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem na zasadach określonych w dziale VII tej ustawy.
Po myśli art. 280 § 1 ppsa, sąd właściwy do wznowienia postępowania bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga w tym przedmiocie została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie podstaw wznowienia na posiedzeniu niejawnym polega jedynie na stwierdzeniu, czy skarżący wskazał podstawę wznowienia wymienioną w katalogu przesłanek wznowieniowych. W przypadku wniesienia skargi z uchybieniem terminu do jej wniesienia, a także w przypadku wskazania, jako jej podstawy, innych niż wymienione w ustawie przesłanek, sąd skargę odrzuci, natomiast w przypadku ich spełnienia wyznaczy rozprawę. Wyznaczenie rozprawy nie oznacza jednak jeszcze, iż na tym etapie skarga o wznowienie
postępowania sądowego musi zostać rozpoznana merytorycznie. Sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271 - 273 ppsa nie
stanowi bowiem per se oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia. Na rozprawie przeto, zgodnie z art. 281 ppsa, w pierwszej kolejności sąd administracyjny rozstrzyga o dopuszczalności wznowienia i odrzuca skargę, gdy stwierdzi brak ustawowej podstawy wznowienia. Rolą Sadu jest zatem zbadanie, czy wskazane przez skarżącego podstawy wznowienia zaistniały w rzeczywistości.
Podnieść należy, iż S.D. jako podstawę wznowienia postępowania wskazał w złożonej dnia [...] listopada 2009r. skardze przesłankę mieszczącą się w katalogu przyczyn wznowieniowych, sprecyzowaną przez ustawodawcę w art. 271 pkt 2 ppsa, uzależniającą dopuszczalność żądania wznowienia postępowania w przypadku braku zdolności procesowej strony. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie choć skarżący formalnie powołał ustawową podstawę wznowienia, to jednak w rzeczywistości podstawa ta - w świetle argumentacji zawartej w skardze o wznowienie postępowania
oraz w piśmie skarżącego z dnia [...] grudnia 2009r. - nie wystąpiła.
Wyjaśnić bowiem trzeba, iż zdolność procesową, określoną przez ustawodawcę w art. 26 § 1 ppsa jako zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych mają m.in. osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Konieczną przesłanką zdolności procesowej jest zdolność sądowa, której zakres determinuje zakres zdolności procesowej. Pełną zdolność procesową mają osoby pełnoletnie i nieubezwłasnowolnione (art. 11, art. 16 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. -Kodeks cywilny – Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Skarżący
wskazując, iż "nie miał zdolności procesowej" nie przywołał okoliczności świadczących o faktycznym braku zdolności procesowej, wynikającej np. z jego ubezwłasnowolnienia. W ocenie Sądu S.D. błędnie utożsamił niemożność wykazania przed Sądem wyczerpania środka zaskarżenia nieodzownego do wniesienia skargi na bezczynność organu z brakiem zdolności procesowej strony.
Podnieść w tym miejscu również należy, że poprzestanie na samym wskazaniu podstawy wznowienia postępowania bez wykazania konkretnych faktów i środków dowodowych uzasadniających istnienie tej podstawy, nie może skutkować uznaniem, że skarga oparta została na ustawowej podstawie wznowienia. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 19 kwietnia 2005r. (sygn. akt GSK 1242/04) stwierdził, iż samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi.
Sąd rozstrzygając na rozprawie o dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego uznał, że w rozpoznawanej sprawie brak jest ustawowej podstawy
wznowienia, co powoduje konieczność odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowego.
Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowiono jak w sentencji.
Końcowo podkreślić jednak należy, iż poprzez odrzucenie przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 5 października 2009r. (sygn. akt II SAB/Go 65/09) skarżący nie zostaje pozbawiony prawa do sądu i merytorycznego rozpoznania sprawy dotyczącej bezczynności Komendanta Powiatowego Policji, gdyż z uwagi na fakt wyczerpania przez S.D. trybu przewidzianego w art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, o czym świadczy dołączone do skargi o wznowienie postępowania sądowego pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] listopada 2009r., możliwe jest obecnie ponowienie skargi na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu. Należy mieć bowiem na względzie, iż po złożeniu zażalenia, o którym mowa w art. 37 kpa, skarżący może wnieść skargę na bezczynność w każdym czasie i nie jest przy tym ograniczony żadnym terminem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło