II SAB/Go 92/15
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-12-10
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest zasiłek stały w wysokości 542 zł miesięcznie i która ponosi znaczne wydatki na leki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna skarżącego, obejmująca niski dochód z zasiłku stałego, status osoby niepełnosprawnej oraz znaczne wydatki na leki, uzasadnia stwierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Prawo pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący J.L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Rady Miejskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący podał, że jest osobą niepełnosprawną, jego miesięczny dochód wynosi 542 zł z zasiłku stałego, a ponosi wydatki na leki w kwocie 200 zł miesięcznie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.L. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na bezczynność Rady Miejskiej w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 listopada 2015 r. J.L. został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
3 grudnia 2015 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika.
W uzasadnieniu wniosku J.L. podał, że jest osobą niepełnosprawną. Skarżący oświadczył, że jego miesięczny dochód z tytułu zasiłku stałego wynosi 542 zł. Nadto J.L. wskazał, że ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw (200 zł).
Wniosek jest uzasadniony.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
Analiza sytuacji materialnej J.L. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zważyć bowiem trzeba, iż jedyny dochód skarżącego stanowią świadczenia z pomocy społecznej w łącznej wysokości 542 zł. Nie można również pominąć, że jest on osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw (200 zł miesięcznie). Z treści formularza PPF wynika, że J.L. nie posiada oszczędności.
Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że osoba dysponująca dochodem w wysokości około 550 zł, ponosząca standardowe koszty utrzymania, a także dodatkowe koszty leczenia, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., II OZ 902/10, LEX nr 743993).
Z tych względów uznano, że wniosek J.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został on uwzględniony.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło