II SO/Go 19/10

Dnia 8 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T.G. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie ze skargi T.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych sygn. akt II SA/Sz 336/10 p o s t a n a w i a : oddalić wniosek o wyłączenie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: Sędziego NSA Zofii Przegalińskiej, Sędziego NSA Kazimiery Sobocińskiej, Sędziego NSA Elżbiety Makowskiej, Sędziego NSA Iwony Tomaszewskiej, Sędziego NSA Mirosławy Włodarczak-Siudy, Sędziego NSA Zygmunta Chorzępy, Sędziego NSA Mariana Jaździńskiego, Sędziego NSA Grzegorza Jankowskiego, Sędziego WSA Alicji Polańskiej, Sędziego WSA Anny Sokołowskiej, Sędziego WSA Marzeny Kowalewskiej, Sędziego WSA Nadziei Kaczmarczyk-Gawęckiej, Sędziego WSA Joanny Wojciechowskiej, Sędziego WSA Marzeny Iwankiewicz, Sędziego WSA Katarzyny Grzegorczyk-Meder, Sędziego WSA Kazimierza Maczewskiego od rozpoznania niniejszej sprawy. T.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. Decyzja ta była konsekwencją wcześniejszych, niżej wskazanych orzeczeń, wydanych w sprawie przez organy nadzoru budowlanego oraz sądy administracyjne. Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim z nałożył na inwestora, w tym na inwestorów A. i J.D., w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem obowiązek wykonania w terminie do dnia 21 lipca 2003 r. określonych czynności poprzez przedłożenie dokumentów: inwentaryzacji budowlanej, orzeczenia technicznego dot. wykonanych robót, protokołu kominiarskiego oraz prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na skutek odwołania współwłaściciela budynku T.G., decyzją z dnia [...] września 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił wymienioną decyzję w całości. T.G. zaskarżył decyzję organu drugiej instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r. sygn. akt SA/Sz 1946/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę T.G. na powyższą decyzję. Od powyższego wyroku p. T.G. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Wyrokiem z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 995/05 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Związany powyższą wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 1018/06, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim z dnia [...] maja 2003 r. wskazując organom sposób rozstrzygnięcia sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, związany powyższym wyrokiem WSA w Szczecinie, decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. umorzył prowadzone w sprawie postępowanie. Na skutek odwołania T.G., decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości powyższą decyzję organu pierwszej instancji i odmówił nałożenia na A. i J.D. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Powyższą decyzję T.G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie. Wyrokiem z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 667/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił powyższą skargę. Po rozpoznaniu wniesionej przez pełnomocnika skarżącego skargi kasacyjnej od tego orzeczenia, wyrokiem z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 319/09, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości zaskarżony wyrok WSA w Szczecinie i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Po zwrocie akt Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie sprawa została zarejestrowana w tym Sądzie pod sygn. akt II SA/Sz 336/10, po czym został w niej wyznaczony termin rozprawy na dzień 15 września 2010 r. Od rozpoznania sprawy, z mocy prawa, tj. z uwagi na treść art. 18 § 1 pkt 6a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. wyłączeni zostali: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, albowiem sędziowie ci brali udział w wydaniu wcześniejszych (wyżej wskazanych) wyroków w sprawie. W wyniku przeprowadzonego w dniu 20 maja 2010 r. losowania ustalono skład orzekający spośród pozostałych sędziów Wydziału II WSA w Szczecinie. Dnia [...] września 2010 r. T.G. wniósł o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Sz 336/10. Uzasadniając wniosek podał, iż sędziowie tworzący nowy skład sędziowski, orzekając na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. będą oceniać wyrok wydany przez sędziów, wobec których są zależni funkcyjnie i koleżeńsko. Jest to niedopuszczalna sytuacja i nie gwarantuje bezstronności orzekania. Pomiędzy sędziami WSA w Szczecinie istnieją zależności służbowe, koleżeńskie i osobiste, co sprawia, że orzekanie przez jakiegokolwiek sędziego stwarza dla skarżącego niekorzystną sytuację procesową. Po złożeniu przez skarżącego powyższego wniosku wszyscy sędziowie WSA w Szczecinie (z wyjątkiem wymienionych wyżej sześciorga sędziów wyłączonych ze sprawy z mocy ustawy) złożyli wyjaśnienia, iż między nimi a skarżącym nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w sprawie. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II OW 85/10 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Wniosek okazał się niezasadny. Przepisy regulujące problematykę wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym zamieszczone zostały w rozdziale 5 działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmującym artykuły od 18 do 24. Przepis art. 18 p.p.s.a. zawiera wyliczenie przypadków wyłączenia sędziego z mocy prawa. Zgodnie z art. 19 p.p.s.a., niezależnie od powyższych przyczyn, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Jak wynika z art. 22 § 2 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego powinno być poprzedzone złożeniem wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. W ujęciu art. 19 p.p.s.a. przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności, dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Mogą to być wszelkie okoliczności, zarówno wewnętrzne jak i zewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., SK 53/04, OTK-A 2005 nr 11, poz. 134). Wyłączeniu na podstawie art. 19 p.p.s.a. podlegać może sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08, ONSAiWSA 2008 nr 6, poz. 97 z glosą aprobującą A. Gomułowicza, OSP 2008 z. 11, s. 916 i nast.). Argumentacja przytoczona przez skarżącego, uzasadniająca jego zdaniem wyłączenie wszystkich sędziów WSA w Szczecinie od rozpoznania niniejszej sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim w toku rozpoznania sprawy, wbrew twierdzeniu skarżącego, Sąd nie będzie oceniał poprzedniego wyroku WSA w Szczecinie, wydanego w tej sprawie w dniu 26 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 667/08, bowiem orzeczenie to zostało już uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 319/09 i nie funkcjonuje w obrocie prawnym. W toku rozpoznania sprawy ocenie będzie podlegać jedynie zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., znak [...] oraz inne akty lub czynności wydane w sprawie przez organy administracyjne, o ile będzie to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Dodatkowo WSA w Szczecinie będzie stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena Sądu nie będzie odnosić się do poprzedniego, uchylonego już wyroku z 26 listopada 2008 r., dlatego jakiekolwiek istniejące zależności służbowe, koleżeńskie czy też osobiste pomiędzy sędziami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie nie będą miały dla rozpoznania niniejszej sprawy żadnego znaczenia. Sytuacja taka jak w niniejszej sprawie ma miejsce za każdy razem, gdy Naczelny Sąd Administracyjny uchyli wyrok któregoś z wojewódzkich sądów administracyjnych i przekaże sprawę do ponownego rozpoznania. Zasadą jest wówczas, że sprawę rozpoznaje ten sam sąd, który wydał wcześniejsze orzeczenie, co wynika z art. 185 § 1 p.p.s.a. Celem zapewnienia bezstronności składu orzekającego oraz zagwarantowania, aby zasiadający w nim sędziowie nie mieli jakiegokolwiek związku ze sprawą, ustawodawca postanowił w art. 185 § 2 p.p.s.a., iż w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie. Przede wszystkim jednak z art. 18 § 1 pkt 6a) p.p.s.a. wynika, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Na tej właśnie podstawie od rozpoznania niniejszej sprawy wyłączonych zostało tych sześcioro sędziów WSA w Szczecinie, którzy brali udział w wydaniu wcześniejszych, uchylonych przez Naczelny Sąd Administracyjny, wyroków. Wobec pozostałych sędziów tego Sądu nie zachodziła żadna przeszkoda prawna wyłączająca ich ze sprawy. Należy również mieć na uwadze fakt, że wszyscy sędziowie WSA w Szczecinie (z wyjątkiem sześciorga wyłączonych z mocy prawa) złożyli w oparciu o treść art. 22 § 2 p.p.s.a. wyjaśnienia, z których wynika, iż między nimi a skarżącym nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w sprawie. Dodatkowo, celem wykluczenia czyjegokolwiek wpływu na ustalanie składu orzekającego w sprawie, która trafiła do wojewódzkiego sądu administracyjnego do ponownego rozpoznania po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia kończącego postępowanie, przepis § 27 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646) stanowi, iż przewodniczący wydziału zarządza wyznaczenie składu orzekającego w drodze losowania w sprawie przekazanej sądowi do ponownego rozpoznania, w razie wyłączenia sędziego oraz w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania. Losowanie składu orzekającego w niniejszej sprawie przeprowadzono w dniu 20 maja 2010 r., przy czym w odniesieniu do żadnego z sędziów, spośród których losowano skład, nie zachodziła żadna przeszkoda prawna wykluczająca go ze składu, czy też okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 19 oraz art. 22 § 2 i 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.