II SO/Go 3/14

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-04-18

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna z dochodem w wysokości 597 zł z zasiłku stałego i pielęgnacyjnego spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został uwzględniony, ponieważ dochód skarżącego w wysokości 597 zł z zasiłku stałego i pielęgnacyjnego, w połączeniu z jego niepełnosprawnością, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Sąd uznał, że taka sytuacja materialna spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, zapewniając realizację konstytucyjnego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący J.L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, wskazując na swoją niepełnosprawność i miesięczny dochód w wysokości 597 zł z zasiłku stałego i pielęgnacyjnego. Sąd wezwał go do uiszczenia wpisu od skargi, jednak po wpłynięciu wniosku o pomoc prawną, dokonał analizy jego sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2014 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.L. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze wniosku o wymierzenie grzywny Gminie za nieprzekazanie skargi p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 kwietnia 2014 r. J.L. został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w wysokości 100 zł. 10 kwietnia 2014 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku J.L. podał, że jest osobą niepełnosprawną. Skarżący oświadczył, że jego miesięczny dochód z tytułu zasiłku stałego wynosi i zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 597 zł. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej J.L. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zważyć bowiem trzeba, iż dochód skarżącego z tytułu zasiłku stałego i zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 597 zł. Nie można również pominąć, że jest on osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Z treści formularza PPF wynika, że J.L. nie posiada oszczędności. Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że osoba dysponująca dochodem w wysokości około 600 zł, ponosząca standardowe koszty utrzymania, a także dodatkowe koszty leczenia, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., II OZ 902/10, LEX nr 743993). W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek J.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został on uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło