II SO/Go 5/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.T. o wyłączenie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: s. NSA Grzegorza Jankowskiego s. WSA Renaty Bukowieckiej-Kleczaj, s. WSA Barbary Gebel, s. WSA Katarzyny Grzegorczyk-Meder, s. WSA Marzeny Iwankiewicz, s. NSA Stefana Kłosowskiego, s. WSA Marii Mysiak, s. WSA Katarzyny Sokołowskiej, s. NSA Danuty Strzeleckiej-Kuligowskiej, s. WSA Patrycji Joanny Suwaj, s. WSA Arkadiusza Windaka, s. WSA Alicji Polańskiej, s. WSA Nadziei Karczmarczyk-Gawęckiej, s. WSA Marzeny Kowalewskiej, s. WSA Jolanty Kwiecińskiej, s. WSA Kazimierza Maczewskiego, s. WSA Anny Sokołowskiej, s. WSA Bolesława Stachury, s. WSA Joanny Wojciechowskiej, s. WSA Ewy Wojtysiak, s. WSA Elżbiety Woźniak oraz referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: starszego referendarza sądowego Bożeny Gonzalez Perea, starszego referendarza sądowego Moniki Bieńkowskiej, starszego referendarza sądowego Iwony Golec, starszego referendarza sądowego Aleksandry Jawoszek w sprawie ze skargi M.T., sygn. akt I SA/Sz 255/11 na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia 1. wyłączyć sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: s. WSA Marzenę Kowalewską, s. WSA Katarzynę Grzegorczyk-Meder, s. WSA Marzenę Iwankiewicz, s. WSA Annę Sokołowską, s. WSA Arkadiusza Windaka oraz s. WSA Ewę Wojtysiak, 2. oddalić wniosek o wyłączenie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie s. NSA Grzegorza Jankowskiego, s. WSA Renaty Bukowieckiej-Kleczaj, s. WSA Barbary Gebel, s. NSA Stefana Kłosowskiego, s. WSA Marii Mysiak, s. WSA Katarzyny Sokołowskiej, s. NSA Danuty Strzeleckiej-Kuligowskiej, s. WSA Patrycji Joanny Suwaj, s. WSA Alicji Polańskiej, s. WSA Nadziei Karczmarczyk-Gawęckiej, s. WSA Jolanty Kwiecińskiej, s. WSA Kazimierza Maczewskiego, s. WSA Bolesława Stachury, s. WSA Joanny Wojciechowskiej, s. WSA Elżbiety Woźniak oraz referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: starszego referendarza sądowego Bożeny Gonzalez Perea, starszego referendarza sądowego Moniki Bieńkowskiej, starszego referendarza sądowego Iwony Golec, starszego referendarza sądowego Aleksandry Jawoszek. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 255/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę M.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. M.T. złożyła wniosek o wyłączenie sędziów: s. NSA Grzegorza Jankowskiego i s. WSA Kazimierza Maczewskiego z rozpoznawania jej spraw. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 255/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił powyższy wniosek wskazując, że wnioskodawczyni nie ujawniła przyczyn wymienionych w art. 19 p.p.s.a., które w racjonalny sposób uzasadniałyby wyłączenie sędziów. Przedstawiona przez skarżącą argumentacja nie wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w przedmiotowej sprawie i dlatego zdaniem WSA w Szczecinie żądanie skarżącej było niezasadne. Pismami z dnia [...] lutego 2018 r. i [...] kwietnia 2018 r. po raz kolejny M.T. złożyła wniosek o wyłączenie z rozpatrywania sprawy o sygn. akt I SA/Sz 255/11, tym razem wszystkich sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zwrócił się o wyznaczenie przez Naczelny Sąd Administracyjny innego sądu do rozpoznania ww. wniosku. Objęci wnioskiem sędziowie oraz referendarze sądowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: s. NSA Grzegorz Jankowski, s. WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, s. WSA Barbara Gebel, s. NSA Stefan Kłosowski, s. WSA Maria Mysiak, s. WSA Katarzyna Sokołowska, s. NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, s. WSA Patrycja Joanna Suwaj, s. WSA Alicja Polańska, s. WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, s. WSA Jolanta Kwiecińska, s. WSA Kazimierz Maczewski, s. WSA Bolesław Stachura, s. WSA Joanna Wojciechowska, s. WSA Elżbieta Woźniak oraz referendarze sądowi: starszy referendarz sądowy Bożena Gonzalez Perea, starszy referendarz sądowy Monika Bieńkowska, starszy referendarz sądowy Iwona Golec, starszy referendarz sądowy Aleksandra Jawoszek, złożyli pisemne oświadczenia, iż nie pozostają ze skarżącą w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą żadne okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie. Sędziowie WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Anna Sokołowska i Arkadiusz Windak oświadczyli, że wnoszą o wyłączenie od rozpoznawania przedmiotowej sprawy z uwagi na toczące się przed Sądem Okręgowym ([...]) postępowanie z powództwa M.T. przeciwko ich osobom. Sędzia WSA Marzena Kowalewska oświadczyła, że wnosi o wyłączenie od rozpoznawania sprawy na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), z uwagi na fakt, iż dnia 15 grudnia 2017 r. doręczono jej pozew C.T. o odszkodowanie (sygn. akt [...]). Z kolei Sędzia WSA Ewa Wojtysiak dnia 12 kwietnia 2018 r. złożyła zawiadomienie, w którym poinformowała, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie toczyło się postępowanie sądowe ze skarg C.T. w sprawach, w których uczestniczyła aplikantka adwokacka M.W. bezpośrednio (sygn. akt I SA/Sz 240/14), bądź też jako pełnomocnik substytucyjny adwokata P.M. (sygn. akt I SA/Sz 120/15). Ponadto wskazała, że Sąd Okręgowy Wydział Pracy doręczył jej odpis postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r. informującego o odrzuceniu zażalenia w sprawie z powództwa M.T. przeciwko m.in. jej w sprawie o ustalenie dyskryminacji, a nadto otrzymała odpis pozwu M.T. przeciwko Skarbowi Państwa w sprawie dyskryminacji, rasizmu i nadużywania władzy sędziego m.in. przez Sędzię WSA Ewę Wojtysiak w postępowaniu przed Sądem Okręgowym Wydział Cywilny (sygn. akt [...]). Mając powyższe na uwadze, powołując się na art. 19 p.p.s.a. Sędzia WSA Ewa Wojtysiak wskazała, że zaistniała podstawa do wyłączenia jej z udziału w postępowaniu sądowym. Postanowieniem z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt I GW 3/18 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów WSA w Szczecinie w powyższej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepisy regulujące problematykę wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym zamieszczone zostały w rozdziale 5 działu I p.p.s.a. obejmującym artykuły od 18 do 24. Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera wyliczenie przypadków wyłączenia sędziego z mocy prawa. Zgodnie z tym przepisem sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z wyżej wymienionych przesłanek. Niezależnie od powyższych przyczyn, zgodnie z art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Jak wynika z art. 22 § 2 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego powinno być poprzedzone złożeniem wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Zgodnie z art. 24 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Podkreślić należy, iż w przypadku wyłączenia sędziego konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., nie zaś jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne przekonanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uwzględnił wniosek o wyłączenie sędziów WSA Marzeny Iwankiewicz, Marzeny Kowalewskiej, Katarzyny Grzegorczyk-Meder, Anny Sokołowskiej i Arkadiusza Windaka, którzy oświadczyli, że wnoszą o wyłączenie od rozpoznawania przedmiotowej sprawy z uwagi na toczące się przed Sądem Okręgowym postępowanie z powództw M.T. oraz jej współmałżonka C.T. przeciwko ich osobom. Powyższe wskazuje, iż pomiędzy M.T. a wymienionymi powyżej sędziami orzekającymi w WSA w Szczecinie zawisł spór sądowy. W związku z powyższym należało uznać, iż między wyżej wymienionymi jest konflikt interesów uzasadniający wniosek o wyłączenie w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto Sąd uwzględnił wniosek o wyłączenie s. WSA Ewy Wojtysiak, wobec złożonego przez nią zawiadomienia z dnia 12 kwietnia 2018 r, w którym to wskazała na okoliczność, iż przed Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie toczyło się postępowanie sądowe ze skarg C.T. w sprawach, w których uczestniczyła aplikantka adwokacka M.W. bezpośrednio, bądź też jako pełnomocnik substytucyjny. Ponadto wskazała, że Sąd Okręgowy Wydział Pracy doręczył jej odpis postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r. informującego o odrzuceniu zażalenia w sprawie z powództwa M.T. przeciwko m.in. jej w sprawie o ustalenie dyskryminacji, a nadto otrzymała odpis pozwu M.T. przeciwko Skarbowi Państwa w sprawie dyskryminacji, rasizmu i nadużywania władzy sędziego m.in. przez Sędzię WSA Ewę Wojtysiak w postępowaniu przed SO Wydział Cywilny (sygn. akt [...]). Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu prawidłowo wykazała, że wystąpiła okoliczność w rozumieniu art. 19 p.p.s.a., która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozstrzyganiu sprawy II SA/Sz 255/11. W stosunku do pozostałych sędziów i referendarzy sądowych Sąd ustalił, iż przywołane w rozpoznawanym wniosku okoliczności nie pozostają w związku z żadną z ustawowych przyczyn wyłączenia wskazanych w treści art. 18 p.p.s.a. Z powyższych względów Sąd dokonał analizy wniosku z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 19 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności, dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Mogą to być zatem wszelkie okoliczności, zarówno wewnętrzne jak i zewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., SK 53/04, OTK-A 2005 nr 11, poz. 134). Wyłączeniu na podstawie art. 19 p.p.s.a. podlegać może sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08, ONSAiWSA 2008 nr 6, poz. 97 z glosą aprobującą A. Gomułowicza, OSP 2008 z. 11, s. 916 i nast.). W ocenie Sądu przytoczona przez skarżącą argumentacja uzasadniająca jej zdaniem wyłączenie objętych wnioskiem sędziów WSA w Szczecinie od rozpoznania sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca zarzuciła sędziom stronniczość, błędne działanie, prowadzące do niekorzystnych dla niej rozstrzygnięć. Jednocześnie wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności wzbudzające wątpliwości co do bezstronności któregokolwiek z sędziów objętych żądaniem wyłączenia. W szczególności za takie uprawdopodobnienie nie mogą zostać uznane zawarte w uzasadnieniu wniosku twierdzenia na temat sędziów WSA w Szczecinie. Fakt, iż strona nie akceptuje rozstrzygnięć procesowych sądu, zarządzeń wydawanych w toku postępowania, czy też pozostaje w subiektywnym przeświadczeniu o stronniczości bądź złej woli sędziego rozpatrującego jej sprawę czy też wszystkich sędziów danego sądu, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przekonanie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia. Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe jej zdaniem orzeczenie wydane przez sąd pierwszej instancji wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze (postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Zdaniem Sądu argumentacja podniesiona we wniosku skarżącej oraz analiza akt sprawy nie wykazały zaistnienia którejkolwiek z podstaw wyłączenia sędziego z mocy prawa wymienionych w art. 18 p.p.s.a., jak również jakiejkolwiek innej okoliczności mogącej stanowić podstawę wyłączenia sędziów wskazanych we wniosku. Należy również mieć na uwadze fakt, że pozostali sędziowie i referendarze sądowi (wymienieni w pkt 2 postanowienia) złożyli w oparciu o treść art. 22 § 2 p.p.s.a. pisemne oświadczenia, z których wynika, iż nie jest im znana jakakolwiek okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie. W świetle powyższych okoliczności na podstawie art. 19 oraz art. 22 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.