II SO/Go 6/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2016 r. sprawy z wniosku Stowarzyszenia [...] w przedmiocie wymierzenia grzywny Okręgowemu Sądowi Lekarskiemu Okręgowej Izby Lekarskiej za nieprzekazanie skargi do Sądu postanawia: I. wymierzyć Okręgowemu Sądowi Lekarskiemu Okręgowej Izby Lekarskiej grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych, II. zasądzić od Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej na rzecz wnioskodawcy Stowarzyszenia [...] kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 24 marca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek Stowarzyszenia [...] o wymierzenie organowi - Okręgowemu Sądowi Lekarskiemu Okręgowej Izby Lekarskiej grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718; zwanej dalej p.p.s.a.) za nieprzekazanie skargi. Jednocześnie Stowarzyszenie złożyło wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym także kosztów zastępstwa procesowego, a ponadto przeprowadzenie dowodu z kopii dowodów nadania skargi oraz wydruku potwierdzającego doręczenie skargi, na okoliczność wniesienia skargi do organu. Nakreślając stan faktyczny sprawy skarżące Stowarzyszenie wskazało, że listem poleconym z dnia [...] października 2015 r. nr [...] przesłało do organu skargę z dnia [...] września 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. dotyczącą bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii lub skanów orzeczeń Okręgowego Sądu Lekarskiego, wydanych w latach 2011-2014. Skarga ta nie została jednak do sądu przekazana. W odpowiedzi na wniosek strony Okręgowy Sąd Lekarski pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. wskazał, że przekazuje tę skargę z wnioskiem o jej odrzucenie bądź też jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. Wniósł również o oddalenie wniosku o wymierzenie mu grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Przeważającą część wyjaśnień organu dotyczy merytorycznych aspektów sprawy ze skargi z dnia [...] września 2015 r. w zakresie samego wniosku o wymierzenie grzywny organ przyznał, że przedmiotową skargę otrzymał (s. 4, akapit 4) i wyjaśnił, że - mając na uwadze treść art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. - uznał, iż Stowarzyszenie nie wyczerpało środków zaskarżenia, przed wniesieniem tej skargi, bowiem nie skorzystało ze środka prawnego opisanego w art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji Okręgowy Sąd Lekarski przyjął niedopuszczalność złożenia skargi i nie nadał jej dalszego biegu (s. 4-5 odpowiedzi na wniosek). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Przepisy art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. statuują pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Za takim modelem wprowadzonym już w pierwotnej wersji prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przemawiały względy praktyczne mające wpływ na sprawność i szybkość postępowania w sprawie. Kierowanie skargi do sądu za pośrednictwem organu umożliwia opatrzenie jej wszelkimi informacjami niezbędnymi do nadania skardze biegu, a także koniecznymi do rozpatrzenia przez sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Tryb ten umożliwia również stosowanie autokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. Wskazane przepisy nie przyznają jednak organowi żadnych uprawnień do kontroli spełnienia przez skargę wymogów formalnych, konstrukcyjnych, terminowości lub zarzutów merytorycznych i warunkowania, w zależności od wyników tej kontroli, jej dalszego biegu. Obowiązkiem organu jest jedynie, zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. przekazanie skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, a w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej – 15 dni od dnia jej otrzymania (por. art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.). To podkreślenie jest konieczne, gdyż jak wynika z pisma organu myli on przedmiot niniejszej sprawy ze sprawą w przedmiocie dostępu do żądanej przez Stowarzyszenie [...] informacji publicznej i skargi z dnia [...] września 2015 r. wniesionej w tym zakresie, która nie jest objęta wnioskiem ani rozstrzygnięciem wydanym w niniejszej sprawie. Gwarancją realizacji obowiązków, o których mowa w art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. jest przepis art. 55 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w razie nie zastosowania się do powyższego obowiązku, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny i tego wyłącznie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., dotyczy przedmiot niniejszego postępowania sądowego. W rozpatrywanej sprawie sam organ przyznaje, że nienadanie biegu skardze wynikało z tego, że uznał ją za niedopuszczalną. Z tych względów wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny bowiem dla nadania wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie ma znaczenia to, czy skarga jest dopuszczalna, merytorycznie zasadna i czy została przez sąd administracyjny przyjęta lub uwzględniona. Dlatego grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wskazać również należy, że obowiązek przekazania skargi wniesionej za pośrednictwem organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest niezależny od tego, czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi (por. post. WSA w Gdańsku z 19 listopada 2007 r., II SO/Gd 5/07, ONSAiWSA 2009, Nr 4, poz. 69). Inne rozumienie przytoczonych przepisów prowadziłoby do nieuprawnionego ograniczenia przez organ prawa strony do sądu. Z tych względów bez znaczenia są przyczyny jakie spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, wpłynąć jednak one mogą na wysokość wymierzonej grzywny. Mając na uwadze rozmiar, skutki oraz przyczyny zaniedbania (w kontekście tego, że skarga z dnia [...] września 2015 r. została ostatecznie odrzucona przez Sąd postanowieniem z dnia 12 lipca 2016 r. wydanym w sprawie II SAB/Go 65/16) oraz to, że Okręgowy Sąd Lekarski Okręgowej Izby Lekarskiej nie jest "klasycznym" organem administracji, a jego status procesowy wynika z szerokiego katalogu podmiotów zobowiązanych do udzielania dostępu do informacji publicznej Sąd uznał, że grzywna w wysokości 100 zł jest adekwatna do okoliczności i wagi sprawy. Dodać należy, że wymierzona sankcja, co wyżej podniesiono, jest wyłącznie konsekwencją niewywiązania się przez organ z obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., dlatego odrzucenie skargi na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie sanuje stanu bezprawności w niniejszej sprawie. Sankcja ta jest tym bardziej zasadna, że organ przypisał sobie w sposób nieuprawniony kompetencje do badania dopuszczalności skargi. Odnosząc się natomiast do żądania odrzucenia wniosku, zawartego w piśmie pełnomocnika organu z dnia [...] sierpnia 2015 r., wyjaśnić należy, że niedopuszczalność wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. zachodzi wtedy, gdy skarga jest niedopuszczalna z przyczyny określonej w art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (czyli braku drogi sądowoadministracyjnej – o czym może wyłącznie przesądzić sąd). W sprawie dostępu do żądanej informacji publicznej droga przed sądem administracyjnym jest dopuszczalna (por. powołany wyżej art. 21 ustawy z o dostępie do informacji publicznej), zaś odrzucenie skargi nastąpiło z przyczyny formalnej – nieuiszczenia wpisu (art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie wniosku obligowało Sąd Wojewódzki do zasądzenia żądanych kosztów, na które składał się wpis od wniosku, oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem wraz z kosztami udzielenia mu pełnomocnictwa (art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a.).