I SA/Ke 121/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Sędzia WSA Maria Grabowska(spr.) Sędzia WSA Ewa Rojek Protokolant ref. staż. Emilia Kundera po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2005 r. skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]nr [....]w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2000-2002 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz J. F. 103,60 / sto trzy złote sześćdziesiąt groszy/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sędziowie Zaskarżoną decyzją z dnia [...]nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], której przedmiotem była odmowa stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2000-2002 r. Organy podatkowe uznały, że świadczenie otrzymane przez skarżącego z tytułu zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do siedziby jednostki policji jest przychodem ze stosunku służbowego stosownie do art. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) powoływana dalej jako u.p.d.o.f. Organy powołały się na powszechność opodatkowania dochodów wynikającą z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. oraz nie zwolnienie dochodu z tego źródła od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 i 52 u.p.d.o.f. oraz przepisów szczególnych; ustawy z dnia 6 kwietnia 1999 r. o Policji (Dz. U. z 1990 r. Nr 30 poz 179 ze zm.). W ocenie organów brak jest podstaw do przyjęcia, iż pobrane przez podatnika kwoty z tytułu zwrotu kosztów przejazdu są świadczeniem nienależnym- a zatem nie ma przesłanek do stwierdzenia nadpłaty. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. F. wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzucił naruszenie art. 93 ust. 1, art. 113 ust.1 ustawy o Policji w zw. z art. 12 ust 1 u.p.d.o.f. przez przyjęcie, iż zwrot kosztów przejazdu stanowi przychód ze stosunku służbowego. Według skarżącego za przychód w rozumieniu u.p.d.o.f. mogą być uznane wyłącznie przychody powiększające wartość netto majątku. Skarżący powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 1999 r. FPS 3/99, w której Sąd wyraził pogląd, że zwrot kosztów przejazdu przysługujący sędziemu na podstawie art. 75§2 ustawy z dnia 20 czerwca 1995 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 7 poz. 25 ze zm.) prawo o ustrojów sądów powszechnych nie jest przychodem ze stosunku służbowego w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. W ocenie skarżącego przywołany zapis art. 75§2 ustawy zawiera regulacje tożsamą z art. 93 ustawy o Policji. Zdaniem skarżącego poniesione koszty dojazdu do miejsca pracy obciążają pracodawcę- Komendę Wojewódzką Policji. Skarżący ponosząc koszty dojazdu czyni to za pracodawcę, wypłata dokonana przez zakład pracy stanowi zwrot poniesionych kosztów, obowiązek zapłaty których ciążył na pracodawcy. Na potwierdzenie stanowiska skarżący powołał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2002 r. SA/Rz 1540/00. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do §2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U Nr 187 poz. 1926). Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U Nr 153 poz. 1269). Ocenie sądów podlega zatem zgodność aktów administracyjnych w tym przypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a.) przy rozstrzygnięciu sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Przedmiot postępowania sądowego wyznacza materialny stosunek administracyjno-prawny, który stanowi przesłankę do wszczęcia i prowadzenia postępowania oraz wydania decyzji. Skargę należy uznać za zasadną, jakkolwiek nie z przyczyn w niej powołanych. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. małżonkowie opodatkowują się wspólnie jeżeli stosownie do art 45 ust. 1 u.p.d.o.f. złożą wniosek o wspólne opodatkowanie w odpowiedniej formie i czasie. Złożenie przez małżonków wniosku o wspólne opodatkowanie wywołuje skutki, które może odwrócić tylko ich rozłączne opodatkowanie w drodze decyzji wydanej w trybie art. 45 ust. 6 u.p.d.o.f. i tylko z tej przyczyny, iż nie spełnili oni przepisanych warunków do rozłącznego rozpoznania. Konsekwencją powyższego jest trwałość łącznego opodatkowania małżonków za dany rok podatkowy. Z korekty zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w latach 2000, 2001 i 2002 wynika, iż skarżący opodatkowywał się wspólnie z małżonką M. F. Konsekwencją wspólnego opodatkowania jest solidarna odpowiedzialność małżonków za zobowiązania podatkowe oraz solidarna wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku (art. 92§3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz. U. Nr 8 z 2005 r. poz. 60 ze zm.). Małżonkowie, którzy stosownie do art. 92§3 Ordynacji podatkowej ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe i przysługuje im solidarne roszczenie o zwrot nadpłaty stosownie do treści art. 133§3 Ordynacji podatkowej uznani są za jedną stronę postępowania- organ podatkowy ma obowiązek prowadzenia jednego postępowania i wydania jednej decyzji wobec obojga małżonków. Wbrew unormowaniu zawartym w art. 133§3 Ordynacji podatkowej organy podatkowe przyjęły, że stroną postępowania jest wyłącznie J. F. i decyzja w zakresie odmowy nadpłaty została wydana wyłącznie w stosunku do skarżącego. Pozbawiły tym samym M. F. udziału w postępowaniu dotyczącym bezpośrednio jej praw. Brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 240§1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Fakt, że z wnioskiem o zwrot nadpłaty wystąpił wyłącznie J. F. nie pozbawia M. F. przymiotu strony, skoro stosownie do art. 92§3 Ordynacji podatkowej przysługuje im solidarna wierzytelność o zwrot nadpłaty. Stroną postępowania są oboje małżonkowie a zatem oboje winni mieć zagwarantowane prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe przeprowadzą postępowanie podatkowe z udziałem stron. Przeprowadzenie postępowania podatkowego bez udziału strony wyłącza merytoryczną ocenę przez Sąd zarzutów skargi. Z powyższych przyczyn Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. b oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.