I SA/Ke 122/10

Dnia 8 marca 2010 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 20zł (dwadzieścia złotych); 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie; 3. ustanowić doradcę podatkowego. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 16 lutego 2010r. w wysokości 100zł od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności M. P. złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadcza, po kontroli UKS musiała zakończyć prowadzenie działalności gospodarczej, obecnie jej źródłem dochodu jest zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 500zł miesięcznie. Skarżąca oświadcza, że wraz z rodziną tj. mężem i córką w wieku ponad 7 lat zamieszkuje u rodziców i to oni pokrywają koszty mieszkania. Z mężem skarżąca ma ustanowioną rozdzielność majątkowa. Mąż skarżącej prowadzenie działalność gospodarczą i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości 700zł miesięcznie. Skarżąca nie wykazuje majątku. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym. Prawo do zwalniania z kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. Odnosząc te uwagi do sytuacji materialnej M. P., stwierdzić trzeba, że nie wykazała, iż została spełniona przesłanka do uwzględniania jej żądania w całości. Skarżąca wprawdzie uzyskuje miesięcznie dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych, to jednak nie ponosi żadnych kosztów utrzymania mieszkania, bowiem koszty te ponoszą rodzice skarżącej. Ponadto mąż skarżącej prowadzący działalność gospodarczą uzyskuje dochody i choć jak twierdzi skarżąca posiadają rozdzielność majątkową to jednak zgodnie z treścią art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy, w tym pomocy w zakresie prowadzonych procesów sądowych, polegającej także na udzieleniu środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, faktu tego nie zmienia pozostawania małżonków w ustroju rozdzielności majątkowej Rozpoznając zasadność wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy należało oceniać go jednak w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony jej aktualnej sytuacji finansowej, a z drugiej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w postępowaniu sądowym. Dodatkowo w sytuacji kiedy strona skarżąca wniosek o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie złoży w kilkunastu sprawach (tak jak ma to miejsce w niniejszym postępowaniu) to dopiero łączna suma ciążących na niej wpisów sądowych oraz opłat kancelaryjnych powinna stanowić punkt odniesienia, przy rozpoznawaniu takiego wniosku. Sytuacja materialna M. P. jak również ilość spraw [12 spraw] zawisłych przed tutejszym Sądem, w których jest skarżącą, a tym samym wysokość wpisów sądowych w łącznej wysokości 2.566zł uzasadnia stwierdzenie, że poniesienie przez skarżącą pełnych kosztów sądowych, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe dla niej i jej rodziny i może spowodować uszczerbek w ich utrzymaniu koniecznym. Natomiast przyznane zwolnienie nie przekracza możliwości finansowych skarżącej, bowiem nie uczyni uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącej i jej rodziny i umożliwi natomiast skarżącej skorzystanie z prawa do rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd administracyjny Powyższe okoliczności uzasadniają również przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2, § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).