I SA/Ke 130/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.) Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Protokolant ref. staż. Krzysztof Armański po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2005 r. skargi Grupy O. S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty skarbowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz decyzję Urzędu Skarbowego w O.nr [...] z dnia [...]. II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej 12.562 (dwanaście tysięcy pięćset sześćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...]. Nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej w kwocie 534.698,20zł. Wydanie decyzji poprzedzone było ustaleniem, że w dniu 28 czerwca 1999r. Urząd Skarbowy w O. wydał decyzję [...] dla A. SA w sprawie wymiaru opłaty skarbowej w wysokości 534.698,20 zł od umowy zakupu akcji Przedsiębiorstwa Transportowo-Spedycyjnego B. SA. Decyzja ta uprawomocniła się. W złożonym w dniu 3 listopada 2003r. wniosku o stwierdzenie nadpłaty Grupa A. SA w O. podniosła ,że zgodnie z art.3 ust.1 pkt.5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej z dnia 31 stycznia 1989r. (Dz.U.Nr.4 poz.23 ze zm.) brak było podstaw do pobrania opłaty skarbowej albowiem umowy sprzedaży akcji nie podlegały obowiązkowi opłaty skarbowej. Organy skarbowe stanęły na stanowisku, że skoro w obrocie istnieje prawomocna decyzja w przedmiocie opłaty skarbowej, to brak jest podstaw w świetle art.72 -75 Ordynacji podatkowej do wystąpienia przez stronę czynności cywilnoprawnej o stwierdzenie nadpłaty. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie skardze Grupa A. SA w O. wniosła u uchylenie zaskarżonych decyzji podnosząc naruszenie prawa materialnego art.72 § 1 ust.1, art.73§ 1 ust.1, art.79 § 2 ust.3 Ordynacji podatkowej poprzez niezasadne przyjęcie, że wydanie jakiejkolwiek decyzji określającej wysokość opłaty skarbowej, od której nie zostało wniesione odwołanie, uchyla podstawę prawna do wystąpienia o stwierdzenie nadpłaty - nawet i wtedy gdy decyzja taka dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa tak co do trybu jej wydania jak i co do sprzecznego z obowiązującym prawem rozstrzygnięcia. W tym zakresie skarżący wskazał na możliwość zastosowania przez Sąd art.135 p.p.s.a. zgodnie z którym przedmiotem rozpoznania Sądu może być także objęta inna decyzja podjęta w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy. Nadto Spółka podniosła zarzut naruszenia prawa procesowego art.122,180 § 1,188 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych oraz pominięcie dowodu z zeznań świadka. Wskazała też na naruszenie przepisu 210 § 1 pkt.6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak w uzasadnienie zaskarżonej decyzji jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. W uzasadnieniu skargi Grupa A. SA wskazała, że obowiązująca w dacie zawarcia przedmiotowej umowy sprzedaży akcji ustawa z dnia 31 stycznia 1989r. o opłacie skarbowej poddawała obowiązkowi uiszczenia opłaty skarbowej m.innymi czynności cywilnoprawne sprzedaży jeżeli tyczyły rzeczy lub praw majątkowych podlegających wykonaniu w Polsce(art.1 ust.` pkt.2 lit. a), lecz w art.3 ust.1 pkt 5 lit. a wyłączała ten obowiązek w odniesieniu do umów sprzedaży zawieranych przez podatników, o których mowa w art.5 ustawy VAT oraz innych tego rodzaju umów objętych zwolnieniami na podstawie art.7 pkt 1 i 2 tej ustawy. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 8.I.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym opodatkowaniu tym podatkiem podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terenie Polski (art.2 ust.1 ustawy).Poprzez pojęcie usługi rozumieć należy usługi wymienione w klasyfikacjach wydawanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej, a także roboty budowlane(art.4 pkt.2 ustawy). Przepis art.7 ust. 1 ustawy VAT w pkt 2 zwalnia od podatku świadczenie usług wymienionych w załączniku nr. 2 do ustawy. W wykazie usług, których świadczenie jest zwolnione od podatku VAT pod pozycją 13 zostały wymienione usługi pośrednictwa finansowego. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowało pogląd, że sprzedaż akcji jest usługą pośrednictwa finansowego, zaś wyroku z dnia 8.IX.2000r. (III RN 7/00) Sąd Najwyższy wskazał, że sprzedaż akcji przez spółkę - podatnika VAT nie podlega opłacie skarbowej. Tym samym przedmiotowa czynność opodatkowana została wbrew obowiązującemu prawu. Skarżąca Spółka wskazała nadto, że decyzja [...] określająca wymiar opłaty skarbowej wydana została już po fakcie uiszczenia opłaty co skutkuje nieważnością decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił ponownie, że wydanie decyzji o stwierdzenie nadpłaty stałoby w sprzeczności z rozstrzygnięciem zawartym w ostatecznej decyzji [...]. Swoje stanowisko poparł orzeczeniem ISA/Kr 319/00 gdzie w którym podniesiono, że dopóki istnieje prawomocna decyzja określająca wysokość opłat skarbowej, nie istnieje podstawa do wystąpienia przez stronę czynności cywilnoprawnej o stwierdzenie nadpłaty. Podkreślił też ,że art.135 p.p.s.a. daje możliwość oceny innych aktów jedynie sądowi nie zaś organom administracyjnym. Wskazał też, że zakres przedmiotowy stwierdzenia nadpłaty nie jest tożsamy z decyzją dotyczącą określenia opłaty skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Prawidłowy jest pogląd organów skarbowych, że dopóki istnieje w obrocie ostateczna decyzja wymierzająca opłatę skarbową dopóty strona czynności cywilnoprawnej nie może skutecznie starać się o jej zwrot w trybie przepisów regulujących zwrot nadpłaty. W związku z tym istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie czy Sąd w sprawie niniejszej może zająć się oceną decyzji wydanej w innej sprawie. Możliwość taką stwarza art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mówi on, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do jej końcowego załatwienia. Użyte sformułowanie w granicach sprawy wskazuje, że chodzi o sprawę w znaczeniu materialnym a więc będzie zachodzić tożsamość podmiotowa i przedmiotowa. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie tożsamością spraw. Zaskarżona decyzja jak i decyzja Urzędu Skarbowego w O. [...] są tożsame albowiem dotyczą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu w takim samym stanie faktycznym oraz tej samej podstawy prawnej leżącej u źródeł ich wydania. Oznacza to, że decyzja wymierzająca opłatę skarbową mogła być przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej. Decyzja ta jest niezgodna z prawem albowiem od umowy sprzedaży akcji na podstawie art.3 ust.1 pkt 5a ustawy z dnia 31 stycznia 19989r. o opłacie skarbowej(Dz.U.89.4.23) opłaty skarbowej nie pobiera się. Sprzedaż akcji przez NFI(co było przedmiotem umowy) jest sprzedażą wierzytelności, zaś obrót wierzytelnościami mieścił się w zakresie usług bankowych. Ogólnie są to usługi pośrednictwa finansowego wymienione w załączniku nr. 2 do ustawy VAT pod poz.13.Zgodnie z art.7 ust.1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym świadczenia usług wymienionych w załączniku nr.2 są zwolnione od podatku. W konsekwencji oznacza to, że umowa sprzedaży akcji nie podlega opłacie skarbowej, jeżeli tylko jedna za stron tej umowy świadczy usługi w zakresie pośrednictwa finansowego w rozumieniu załącznika nr. 2 poz. 13 do ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8.IX.2000r. III RN 7/00(OSNP 2001/10/328).Skoro zatem w decyzji [...] błędnie zastosowano przepis prawa materialnego tj. art.3 ust.1 pkt 5a ustawy o opłacie skarbowej w wersji obowiązującej w dacie zawarcia przedmiotowej umowy (15.XII.1999) na podstawie art.135 p.p.s.a. należało ja uchylić. Nie można natomiast zgodzić się z poglądem strony skarżącej, że decyzja ta dotknięta była nieważnością. Decyzja wymierzająca podatek od czynności cywilnoprawnych ma charakter deklaratoryjny a więc potwierdzający zobowiązanie już istniejące. W takim przypadku organ miał obowiązek wydania decyzji jeżeli podatek nie był zapłacony w całości lub części .Jeżeli decyzja wydana została już po uiszczeniu kwoty podatku to brak było podstaw prawnych do jej wydania a co za tym idzie dotknięta byłaby wadą nieważności. Skarżący nie wykazał jednak, że tak właśnie było albowiem fakt, że wpłata podatku nastąpiła w tej samej dacie co wydanie decyzji nie przesadza o kolejności zdarzeń. Skarżący wbrew zarzutom skargi, nie wnosił o przesłuchanie na tę okoliczność świadka a same twierdzenia strony nie poparte dowodami nie mogą skutkować przyjęcia prezentowanej przez niego wersji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wobec nienależnie pobranej opłaty skarbowej możliwym będzie rozliczenia powstałej nadpłaty w trybie przepisów rozdziału 9 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania wojewódzkim sądom administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskimi i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru woj. lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie(Dz.U.Nr.187 poz.1926).