I SA/Ke 138/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.),, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Asystent sędziego Emilia Czarnecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 grudnia 2009r. nr (...) w przedmiocie podatku rolnego za 2009r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego T.G. kwotę 90,20 (dziewięćdziesiąt 20/100) złotych, w tym 13,20 (trzynaście 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] nr [...] ustalającą podatek rolny za 2009r. w wysokości 42 zł. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że Burmistrz dokonał wymiaru podatku rolnego na 2009r. na rzecz J W, G G, M G, B G, E G, K T, J W i T Z. Zastosował przy tym przepisy wynikające z ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym. Kolegium powołało się na znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienie o zmianie z dnia 9 lipca 2009r. , zgodnie z którym w oparciu o postanowienie Sądu sygn. akt [...] w przedmiocie nabycia spadku po AW nastąpiła zmiana w zakresie podmiotu i po zamianie do ewidencji wpisani zostali jako współwłaściciele J W, G G, G B, G E, T K, W J, Z T. W dniu 19 sierpnia 2009r złożona została przez podatnika Informacja o gruntach, w której wykazane zostały grunty rolne zabudowane o pow.0,34 ha, w tym grunty orne klasy IVa o pow.0,17, klasy IV b o pow. 0,04 ha, grunty rolne zabudowane 0,08 ha klasy IIIa oraz grunty rolne zabudowane klasy IVa o pow.0,05 ha. Wskazane w informacji zestawienie jest tożsame z zapisami zawartymi w zawiadomieniu o zmianie. Powołując się na treść art. 1 ustawy o podatku rolnym organ wyjaśnił, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Przy czym żaden akt prawny rangi ustawowej nie zawiera legalnej definicji "użytku rolnego" oraz "gruntu zadrzewionego i zakrzewionego na użytkach rolnych". Pojęcia te bliżej precyzuje jedynie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.), którego treść § 68 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 organ przywołał. Wskazał również, że uzupełnieniem treści komentowanego artykułu stanowi też zapis zawarty w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Ze względu na treść art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym organ podatkowy jest związany danymi wynikającym z ewidencji gruntów, w której nie zostały wykazane grunty uzasadniające w myśl art. 12 ustawy o podatku rolnym zwolnienie z opodatkowania. Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają określone w ustawie grunty stanowiące użytki rolne i podatek ten jest związany z prawem własności tych nieruchomości, a nie z faktem ich użytkowania. Dlatego okoliczność, że na działce nie zostały wykonane roboty w zakresie dotyczącym rozbiórki budynku, jak i okoliczność, że w ocenie podatnika organ podatkowy z naruszeniem prawa zezwolił na rozbiórkę budynków nie może stanowić podstawy do zwolnienia z podatku rolnego i uchylenie decyzji organu podatkowego. SKO podniosło, że obowiązek podatkowy w przypadku podatku rolnego ciąży solidarnie na wszystkich podmiotach będących współwłaścicielami, w sytuacji gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów i stanowi odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym. Jeżeli grunty, stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości; otóż wówczas obowiązek uiszczenia podatku ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem lub współposiadaczem, która to gospodarstwo prowadzi w całości. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył J W. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu podatkowego. Wyjaśnił, że organ nie ustosunkował się do faktu naruszenia prawa własności w wyniku którego nastąpiła rozbiórka budynków, bez rozbiórki ich fundamentów. Żaden akt prawny nie uznaje takiego gruntu za użytek rolny, który można podzielić na grunty orne, sady, łąki, pastwiska, grunty orne zabudowane, grunty orne pod stawami lub grunty zadrzewione i zakrzewione. W tym stanie rzeczy uzasadnione jest przywrócenie stanu pierwotnego budynków i naprawienie wyrządzonej szkody przez Urząd Miasta i Gminy . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powtórzyło argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 16 marca 2010r. J W podniósł, że złożona informacja z ewidencji gruntów do opodatkowania nie obejmuje powierzchni gruntu pod fundamentami. Ponadto opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty związane z użytkowaniem a nie z prawem ich własności. Przywrócenie stanu poprzedniego na istniejących fundamentach jest konieczne w określeniu gruntu pod budynkami o symbolu litery "B". W kolejnym piśmie procesowym z dnia 19 kwietnia 2010r. skarżący zarzucił, że Urząd Gminy naruszył prawo poprzez wydanie zgody na rozbiórkę budynków gospodarczych, pozostawiając po nich wystające fundamenty . Od takiego gruntu pod fundamentami zamiast pod budynkami, Urząd Gminy nalicza podatek, wbrew przepisom prawa w przedmiocie użytków rolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zasadnicze znaczenie w sprawie mają przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.), która w art. 1 stanowi, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym, zgodnie z treścią art. 4 ust.1 ustawy o podatku rolnym, stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego (art.4 ust. 1 pkt 1), a dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków ( art. 4 ust. 1 pkt 2 ). Z kolei z art. 4 ust. 5 wynika, że rodzajami użytków rolnych są grunty orne oraz łąki i pastwiska. Z powyższych przepisów wynikają dwie istotne w sprawie kwestie. Po pierwsze, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Wynika to nie tylko z powołanych wyżej przepisów art.1 i art. 4 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku rolnym ale i z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), stanowiącego, iż podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostwa powiatowe. Wskazane przepisy nie przewidują w tym zakresie żadnych wyjątków, w związku z tym organ nie ma podstaw do pomijania tych danych w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) Zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Druga kwestia to przedmiot opodatkowania, którymi są użytki rolne – grunty orne oraz łąki i pastwiska, oraz grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. W celu sprecyzowania zakresu przedmiotu opodatkowania należy posiłkować się rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454), który w § 68 ust. 1 zawiera podział użytków rolnych na: 1) grunty orne, oznaczone symbolem - R, 2) sady, oznaczone symbolem złożonym z litery "S" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym założony został sad, np. S-R, S-Ł, S-Ps, 3) łąki trwałe, oznaczone symbolem - Ł, 4) pastwiska trwałe, oznaczone symbolem - Ps, 5) grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem złożonym z litery "B" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym wzniesione zostały budynki, np. B-R, B-Ł, B-Ps, 6) grunty pod stawami, oznaczone symbolem - Wsr, 7) rowy, oznaczone symbolem - W. W przedmiotowej sprawie ustaleń co do przedmiotu opodatkowania organy dokonały na podstawie wypisu z ewidencji gruntów i budynków z dnia 9 lipca 2009r. wydanego przez Starostwo Powiatowe . Wynika z niego, że T Z, E G, G G, B G, M G, J W, J W i K T są właścicielami gruntów ornych o oznaczeniu R klasa gruntu IVa, gruntów ornych o oznaczeniu R klasa gruntu IVb, użytków rolnych zabudowanych o oznaczeniu Br klasa gruntu IIIa oraz użytków rolnych zabudowanych o oznaczeniu Br, klasa gruntu IVa. Zatem prawidłowo organy podatkowe uznały, że grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, skoro zarówno grunty orne jak i użytki rolne zabudowane stanowią zgodnie z powołanym wyżej art. 4 ust. 5 ustawy oraz § 68 ust. 1 pkt 1 i 5 rozporządzenia, użytki rolne. Jak już wyżej podniesiono, nie istnieją podstawy, aby przy wymiarze podatku rolnego organ czynił odstępstwa od danych jakie zawarte są w wypisie z ewidencji gruntów i budynków. Dlatego bezzasadne należy w tym zakresie uznać zarzuty skarżącego, który kwestionuje opodatkowanie jako gruntów rolnych terenów na których znajdują się fundamenty budynku. Istotne dla orzeczenia w przedmiocie podatku są bowiem tylko zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. Podkreślić również należy, że organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym, nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów poprzez przekwalifikowanie danego terenu. Sprawy te nie mogą być bowiem przedmiotem oceny w postępowaniu podatkowym, zaś podważenie tych zapisów nastąpić może jedynie w postępowaniu prowadzonym przed właściwym organem administracji państwowej. W myśl przepisów cytowanej wyżej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organ podatkowy nie jest właściwy do nanoszenia zmian w tej ewidencji. Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 15 kwietnia 2008r. sygn. akt I FSK 372/07 (LEX nr 490966). Z tych przyczyn organy uprawnione były pominąć wszelkie zarzuty podatnika w których kwestionuje opodatkowanie gruntów jako rolnych ze względu na znajdujące się na tym terenie pozostałości budynków. Ze względu na treść wypisu z ewidencji gruntów i budynków, stanowiącej podstawę wymiaru podatku rolnego w niniejszej sprawie, omówienia wymaga jeszcze jedna kwestia. Otóż jak już wyżej wskazano, z dokumentu tego wynika, że współwłaścicielami opodatkowanych gruntów są TZ, E G, G G, B G, M G, J W, J W i K T. Z akt sprawy wynika zaś, że organ pierwszej instancji nie doręczył decyzji M G. Należy zatem wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym, jeżeli grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach). Natomiast art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że jeżeli zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają przez doręczenie decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania, odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Dlatego też z momentem doręczenia decyzji solidarnie odpowiedzialni stali się współwłaściciele, którym została ona doręczona. Tak też wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2010r. sygn. akt II FSK 2003/08 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA) Oznacza to, że dopiero doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym rodzi po stronie podatników będących współwłaścicielami solidarną odpowiedzialność podatkową. Tym samym brak doręczenia decyzji M G spowodował, że wobec niej nie powstał obowiązek podatkowy. Dla powstania odpowiedzialności solidarnej konieczne jest natomiast doręczenie decyzji ustalającej podatek co najmniej dwóm właścicielom, co też w niniejszej sprawie nastąpiło. W związku z powyższym należy uznać, że prawidłowo organ ustalił podatek rolny za 2009r. Ubocznie należy wskazać uwagę na treść art. 165 § 3 a Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym o wszczęciu postępowania na wniosek jednej ze stron organ podatkowy zawiadamia wszystkie pozostałe osoby będące stroną w sprawie. Oznacza to, że na organie odwoławczym spoczywał obowiązek zawiadomienia pozostałych osób będących stronami w sprawie o wniesionym przez J W odwołaniu. Obowiązkowi temu organ uchybił, jednakże w ocenie Sądu naruszenie to nie miało wpływu na wynik postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku Sąd oparł na treści przepisu art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust.2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 1 i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).