I SA/Ke 151/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "A." Sp. j. w R.- B. i L, Z, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr[...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za styczeń- marzec 2005 r. skargę oddala. I SA/Ke 151/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], nr [...] (w decyzji organu odwoławczego omyłkowo wskazano nr [...]), w przedmiocie określenia PPH "A." spółka jawna B. Z. i L. Z. wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za styczeń-marzec 2005r. w kwocie 2.424,00zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że PPH "A." spółka jawna B. Z. i L. Z. z siedzibą w R. była od dnia 1 czerwca 2000r. do dnia 31 marca 2005r. posiadaczem części nieruchomości stanowiącej własność Gminy K., położonej w K. przy ulicy J., w tym lokalu użytkowego o powierzchni 476 m2 oraz gruntu o powierzchni 2658 m2. Podstawą posiadania były zawarte w dniu 1 czerwca 2000r. z Gminą K., reprezentowaną przez Miejski Zarząd Budynków jako zakład budżetowy Gminy, umowy najmu nieruchomości zabudowanej oraz najmu lokalu użytkowego. Zdaniem organu, z uwagi na treść art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003r. na spółce jako posiadaczu - na podstawie umowy z właścicielem - nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, spoczywał obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie przyjętych do opodatkowania powierzchni nieruchomości, tj. 476 m2 budynków i ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i 2614 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Odnosząc się do kwestionowanej przez stronę powierzchni gruntu organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia ta wynika z przeprowadzonych w dniu 4 września 2006 oględzin wynajmowanej nieruchomości. Zdaniem organu nie uległa ona zmianie od daty zawarcia umowy najmu. Przedmiotowy grunt jest ogrodzony metalową siatką z kątownikami, co w ocenie organu pozwala przyjąć wielkość powierzchni ustalonej w roku 2006 jako powierzchni odpowiadającej stanowi faktycznemu istniejącemu w 2 roku 2005. Kolegium nie podzieliło poglądu skarżących, zgodnie z którym w aneksie do umowy najmu podpisanym w dniu 2 marca 2001 r. zmieniono wielkość wynajmowanej powierzchni z 2658 m2 do 1899 m2. Aneks ten zmienia bowiem § 4 pkt 1 umowy z dnia 1 czerwca 2000rM który dotyczy wysokości stawki czynszu i terminu jego zapłaty. W związku z tym aneksem ustanowiono jedynie stawkę czynszu w wysokości 0,20 zł za 1 m2 od powierzchni 1899 m2 od dnia 2 marca 2001 r., natomiast od pozostałej wynajętej powierzchni obowiązywała stawka wynikająca z umowy najmu z dnia 1 czerwca 2000r. Zdaniem organu przedłożone oświadczenie z dnia 14 czerwca 2000r. o nieskładowaniu materiałów budowlanych na nieruchomości nie potwierdza, że zmniejszeniu do 1899 m2 uległ przedmiot najmu, czyli nieruchomość gruntowa. Ponadto, żaden ze znajdujących się w aktach dokumentów nie zmienia § 1 umowy najmu, określającego powierzchnię wynajmowanej nieruchomości. Organ odwoławczy nie uwzględnił również zarzutu, iż podatek od nieruchomości był zawarty w czynszu najmu. Zdaniem tego organu obowiązek zapłaty podatku określają tylko i wyłącznie przepisy podatkowe, a zapis umowy cywilnoprawnej nakładający obowiązek zapłaty podatku na inny podmiot niż wskazany w przepisie ustawy podatkowej (jak np. w art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) oraz określający inny sposób zapłaty podatku, nie może odnieść skutku prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło ponadto, że zgodnie z przepisem art. 2 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W związku z tym nie można podzielić zarzutu strony, iż opodatkowaniu nie powinna podlegać część gruntu, na której posadowiony jest budynek, w którym znajduje się lokal użytkowy. Zdaniem organu, mając na uwadze treść przepisu art. 4 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów -powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, należy odróżnić powierzchnię gruntu, znajdującą się niewątpliwie również pod budynkiem, od powierzchni użytkowej lokalu w danym budynku, stanowiącej odrębny przedmiot opodatkowania. 3 W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "A." Spółka jawna w R. - B. i L. Z. zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą ich interpretację i błędne zastosowanie, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 4 i art 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., a także błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że powierzchnia wynajmowanego gruntu wynosiła 2614 m2, w sytuacji, gdy zawarta umowa przewiduje inną powierzchnię, a nadto poprzez wliczenie do tej powierzchni części gruntu znajdującej się po budynkiem, w którym znajduje się lokal użytkowy, a do której to części skarżącej nie przysługuje żadne prawo. Skarżąca zarzuciła także nieuwzględnienie przez organy faktu, że czynsz ustalony w wyniku przetargu zawierał w sobie podatek od nieruchomości. Uzasadniając swe stanowisko spółka podniosła, że w dniu 1 czerwca 2000r. zawarła z Miejskim Zarządem Budynków w K. umowy najmu odpowiednio nieruchomości zabudowanej o powierzchni 2658 m2 oraz lokalu użytkowego o powierzchni 476,60 m2. Do zawarcia umów doszło po przeprowadzeniu przetargu, w którego warunkach nie określono, że oprócz czynszu najemca będzie płacił podatek od nieruchomości, co wywołało u skarżącej przekonanie o tym, iż ustalona stawka czynszu najmu zawiera w sobie wszystkie składniki, w tym m.in. podatek. Ponadto, z uwagi na fakt, że przedmiotem jednej z umów był najem lokalu użytkowego, a nie obiekt budowlany lub jego część, na najemcy tego lokalu zdaniem skarżącej nie ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w świetle przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Po zawarciu umowy najmu skarżąca na żądanie Miejskiego Zarządu Budynków złożyła w dniu 14 czerwca 2000r. oświadczenie, zgodnie z którym na terenie wynajętej posesji nie będzie składowała żadnych materiałów budowlanych. Żądanie złożenia takiego oświadczenia MZB motywował tym, iż część placu będzie wykorzystywał na swoje potrzeby i powierzchnia placu musi być otwarta. Potwierdzeniem tego faktu jest okoliczność, że w aneksie nr 1/2001 do umowy najmu zmieniono nie tylko stawkę czynszu, ale określono także powierzchnię przedmiotu najmu na 1899 m2 zamiast dotychczasowych 2658 m2. Zdaniem skarżącej niezrozumiałym jest, dlaczego po podpisaniu aneksu miała płacić podatek od powierzchni dotychczasowej, skoro od takiej powierzchni nie płaciła czynszu i nie 4 była w jej władaniu. Ponadto, przyjęta przez organy do opodatkowania powierzchnia gruntu nie znajduje potwierdzenia w żadnym zapisie umowy. W ocenie skarżącej brak jest także podstaw do wymierzania najemcy lokalu użytkowego podatku od nieruchomości od części gruntu, na którym posadowiony jest budynek, w którym z kolei znajduje się ten lokal użytkowy. W takiej sytuacji bowiem skarżący płaciłby podwójny podatek - raz za lokal użytkowy, zaś po raz drugi za grunt znajdujący się pod budynkiem. W ocenie skarżącej najemcy lokalu użytkowego nie przysługuje żadne prawo do gruntu, które obciążałoby go podatkiem od nieruchomości także w odniesieniu do wskazanej części gruntu. Zdaniem skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 8 k.p.a. Organ nie podjął bowiem działań zmierzających do wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Nie uwzględnił także, co w ocenie skarżącej miał obowiązek uczynić, interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w tym również interesu skarżącej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ zwrócił ponadto uwagę, że w niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ale przepisy Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem organu w sprawie dokonano wszelkich czynności (w tym m.in. oględzin nieruchomości) niezbędnych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 5 Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2004r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r. podatnikami podatku od nieruchomości sąm.in. spółki nieposiadające osobowości prawnej będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem. Niewątpliwie stroną wynajmującą w przypadku podpisanych przez skarżącą w dniu 1 czerwca 2000r. umów najmu była Gmina jako właściciel nieruchomości, zaś dyrektor Miejskiego Zarządu Budynków - zakładu budżetowego gminy - podpisał umowy działając w jej imieniu i na jej rzecz, w oparciu o pełnomocnictwo udzielone na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zawarcie tych umów i w ich następstwie przekazanie nieruchomości stało się podstawą wejścia przez skarżącą w posiadanie tych nieruchomości. Wobec tego organy podatkowe trafnie przyjęły, że podatnikiem podatku od nieruchomości będących przedmiotem stosunku najmu była skarżąca spółka. Wbrew twierdzeniom skarżącej, określenie osoby podatnika wynika zawsze z ustaw podatkowych, zaś autonomiczny charakter przepisów prawa podatkowego powoduje, że wynikające z nich określenie osoby podatnika, jego uprawnień i obowiązków publicznoprawnych, nie może być kształtowane w sposób odmienny wolą stron stosunku cywilnoprawnego. Kwestia ewentualnego poniesienia przez stronę takiego stosunku obciążeń podatkowych może być przedmiotem wzajemnych rozliczeń między stronami, nie wpływa jednak na ustalenie, na kim ciąży obowiązek podatkowy wobec państwa czy jednostki samorządu terytorialnego, albowiem, jak wspomniano, w sposób obiektywny określają to przepisy prawa podatkowego. Tym samym nie można uznać za zasadny zarzutu, iż warunki przetargu, w wyniku którego skarżąca zawarła umowy najmu, przewidywały ponoszenie przez najemcę jedynie opłat z tytułu czynszu, co w ocenie skarżącej miałoby powodować wyłączenie jej obowiązku podatkowego. Skoro bowiem zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych skarżąca była podatnikiem podatku od nieruchomości, tym samym to ją obciążał obowiązek podatkowy w tym podatku. Nie można także podzielić twierdzenia skarżącej, iż nie ma podstaw do wymierzania najemcy lokalu użytkowego podatku od nieruchomości od części 6 gruntu, na którym posadowiony jest budynek, w którym znajduje się ten lokal użytkowy. Zdaniem skarżącej najemcy lokalu użytkowego nie przysługuje w takiej sytuacji żadne prawo do gruntu, które obciążałoby go podatkiem od nieruchomości także w odniesieniu do wskazanej części gruntu. Sąd całkowicie podziela w tym zakresie pogląd organu, iż należy odróżnić powierzchnię gruntu, w tym znajdującą się pod budynkiem, od powierzchni użytkowej lokalu w danym budynku. Wobec jednoznacznego brzmienia art. 2 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, powierzchnia użytkowa lokalu jako części budynku stanowi zupełnie odrębny od gruntu przedmiot opodatkowania. Biorąc zaś pod uwagę, że skarżąca była najemcą - na podstawie niezależnie od siebie zawartych umów - zarówno gruntu, jak i lokalu użytkowego, powierzchnia obu tych nieruchomości podlega oddzielnemu opodatkowaniu. Do kwestii spornych w niniejszej sprawie należało także ustalenie przez organy powierzchni gruntu wynajmowanego skarżącej przez Gminę, a tym samym właściwe określenie przedmiotu opodatkowania. W ocenie Sądu również w tym zakresie nie doszło do naruszenia prawa. Przede wszystkim brak jest podstaw do przyjęcia, że na mocy aneksu do umowy podpisanego w dniu 2 marca 2001 r. doszło do ograniczenia powierzchni gruntu będącego przedmiotem najmu. Po pierwsze, jak trafnie przyjęły organy, świadczy o tym sama treść aneksu. Odwołując się bowiem do § 4 pkt 1 umowy, dotyczącego określenia stawki czynszu, dokonano w nim zmiany wysokości tej stawki dla części powierzchni. Nie miało to jednak wpływu na zakres posiadania spółki. Możliwość przyjęcia odmiennej interpretacji, zgodnej z twierdzeniami skarżącej, wyklucza fakt, iż zgromadzony w sprawie materiał nie zawiera jakiegokolwiek dowodu (np. protokołu przekazania) potwierdzającego, że zmienił się zakres posiadania przez skarżącą przedmiotowego gruntu. Skarżąca nie przedstawiła żadnego argumentu mogącego przemawiać za przyjęciem takiego ustalenia. Dowodem takim nie jest w szczególności powoływane przez skarżącą oświadczenie, w którym najemca stwierdza, iż nie będzie składował materiałów budowlanych na przedmiotowej posesji. Oświadczenie to wystawiono w dniu 14 czerwca 2000r., co świadczy o tym, iż nie ma ono związku z podpisanym dopiero w marcu 2001 r. aneksem. W ocenie Sądu oświadczenie to, złożone kilka dni po zawarciu umowy najmu nawiązuje do treści § 3 umowy, zgodnie z którym "najemca ma prawo korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności handlowej z wyjątkiem przeznaczenia terenu na składowanie materiałów 7 budowlanych". Oświadczenie nie prowadziło więc do ograniczenia praw przysługujących najemcy do części nieruchomości ani też posiadania tej części, wyłączało zaś pewien określony sposób korzystania z niej. Przyjęta przez organy do opodatkowania powierzchnia gruntu, tj. 2614 m2 jest zbliżona do tej wynikającej z umowy i jest korzystniejsza dla podatnika. Co prawda w niniejszej sprawie, jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, nie miały zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jednak przepisy, na jakie powołała się skarżąca, tj. art. 7, 8 i 77 tego Kodeksu, posiadają swe odpowiedniki w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), a to przepisy art. 122 i 187 w zakresie obowiązku dążenia do ustalenia prawdy materialnej poprzez właściwe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, oraz przepis art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej wyrażający zasadę zaufania do organu. Mimo to, zarzut naruszenia żadnego z tych przepisów nie okazał się zasadny. Organy podatkowe poczyniły bowiem właściwe kroki w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zebrany w ten sposób materiał dowodowy, o czym była już mowa, został prawidłowo oceniony. W efekcie powyższych rozważań Sąd przyjął, że organy podatkowe wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszyły prawa, a tym samym wniesiona skarga nie mogła zostać uwzględniona. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.