I SA/Ke 157/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek po rozpoznaniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przywrócenie terminu do złożenia odpisu pisma z 3 sierpnia 2016 r. zawierającego wniosek o rozpoznanie na rozprawie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 28 kwietnia 2016 r. I SA/Ke 157/16 wydanego w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. (następcy prawnego Dyrektora Izby Skarbowej w K.) z [...] [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 28 kwietnia 2016 r. wydanym na skutek skargi wniesionej przez J. M., uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. (następcy prawnego Dyrektora Izby Skarbowej w K.) z [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku. Nie zawarła w niej wniosku, o którym mowa w art. 176 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., w związku z czym Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na podstawie art. 177a p.p.s.a. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie oświadczenia (z odpisem dla strony przeciwnej) czy wnosi o rozpatrzenie skargi kasacyjnej czy zrzeka się rozprawy. Skarżąca 3 sierpnia 2016 r. złożyła pismo zawierające wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, nie złożyła natomiast odpisu tego pisma. W związku z powyższym Sąd postanowieniem z 5 sierpnia 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną. Skarżąca zaskarżyła to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 8 grudnia 2016 r. II FZ 726/16 uchylił postanowienie z 5 sierpnia 2016 r. Podniósł, że pismo z 3 sierpnia 2016 r. dotknięte było brakiem formalnym uzupełnialnym na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. W związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach pismem z 20 grudnia 2016 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia pisma o rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie przez złożenie jego odpisu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Wezwanie to doręczono skarżącej 9 stycznia 2017 r. W odpowiedzi złożyła odpis zażalenia z 6 września 2016 r. Postanowieniem z 26 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. pozostawił pismo z 3 sierpnia 2016 r. bez rozpoznania. Postanowienie zostało doręczone skarżącej 14 lutego 2017 r. W dniu 20 lutego 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odpisu pisma z 3 sierpnia 2017 r. Wyjaśniła, że odpis zażalenia został złożony na skutek mylnego przekonania, iż żądanie o odpis dotyczy tego zażalenia. Wynikło to z faktu, że skarżącej nie zostało doręczone postanowienie z 8 grudnia 2016 r. II FZ 726/16 i nie miała ona wiedzy o dokonanym przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Przepis art. 87 § 1 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu – art. 87 § 2 p.p.s.a. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie, w której skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia pisma z 3 sierpnia 2016 r. należało rozpoznać przez pryzmat braku winy po stronie pełnomocnika. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje bowiem swym zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności, czyli również winę pełnomocnika (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2002 r. l SA/Gd 1676/99, POP 2002/12/148, Lex nr 56794). Zatem w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 września 2012 r., II FZ 689/12; z 9 października 2013 r., II FZ 872/13; z 18 lipca 2013 r., I OZ 584/13; dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy wyjaśnić, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a takie znamiona nosi zachowanie pełnomocnika w niniejszej sprawie. W przypadku, gdy strona działa przez profesjonalnego pełnomocnika, miernik staranności powinien uwzględniać zawodowy charakter czynności wykonywanej przez takiego pełnomocnika. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest doradca podatkowy, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej. W stosunku do profesjonalnych pełnomocników podwyższone są standardy rzetelności. Tym samym pełnomocnicy powinni dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania. Powyższe oznacza, że pełnomocnik, kierując się doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych powinien prawidłowo zastosować się do wezwania sądu i złożyć odpis pisma z 3 sierpnia 2016 r. Brak doręczenia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2016 r. nie ma żadnego związku z wypełnieniem tego obowiązku, ponieważ pismo z 20 grudnia 2016 r. zawierające wezwanie jest czytelne i jednoznaczne w swej treści. Pełnomocnik miał obowiązek złożyć odpis pisma z 3 sierpnia 2016 r. bez względu na to, czy w dacie otrzymania wezwania sądu (9 stycznia 2017 r.) miał wiedzę czy też nie o postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na marginesie należy wskazać, że postanowienie z 8 grudnia 2017 r. zostało doręczone w trybie doręczenia zastępczego 3 stycznia 2017 r. Podsumowując, brak należytej dbałości pełnomocnika o to, by odpis pisma został złożony w terminie, świadczy o zawinieniu w uchybieniu terminu do dokonania czynności. W tej sytuacji, wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku, należało go oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a.