I SA/Ke 159/14

Dnia 8 kwietnia 2014 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości K. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości K. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za maj 2013 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Syndyk Masy Upadłości K.Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego J. K. w skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za maj 2013 r. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPPr. Strona skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 17 marca 2014 r. Sąd przesłał stronie skarżącej urzędowy formularz PPPr i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W odpowiedzi strona skarżąca złożyła wniosek na urzędowym formularzu PPPr wnosząc o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. W złożonym wniosku Syndyk wskazał wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 600.000,00 zł, wartość środków trwałych określił na kwotę 689.263 zł, należności na kwotę 545 784 48zł oraz stratę na kwotę 3.000.010 zł. Stan rachunków bankowych wynosi łącznie – 38.201,85 zł (wyciąg z rachunków bankowych w załączeniu). Ponadto Syndyk przedkładając informacje o majątku masy spadkowej wskazał stan środków w kasie na dzień 26 marca 2014 r. w kwocie 39 418,20 zł. Jako koszty miesięczne prowadzenia postępowania Syndyk wskazał: energia – 10.000 zł, obsługa prawna – 1500 zł, podatek od nieruchomości – według Syndyka 6.966 zł, według organu 25.665 zł, ochrona przedsiębiorstwa 5.600 zł, woda 1000 zł, ubezpieczenie majątku 400 zł, telefon 400 zł, opłata za użytkowanie wieczyste 1058 zł, opłata za wywóz śmieci 80 zł, wynagrodzenie czterech osób zatrudnionych przez Syndyka 10.447 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego strony ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie kosztów sądowych. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Na obecnym etapie postępowanie sądowego konieczne koszty sądowe ograniczają się do uiszczenie wpisu od wniesionej skargi, który stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) w niniejszej sprawie stanowi kwotę 100 zł. W tym miejscu należy zatem skonstatować, że fakt posiadania przez spółkę na rachunkach bankowych środków pieniężnych w łącznej wysokości 38.201,85zł tj. w kwocie wielokrotnie przekraczającej koszty sądowe w sprawie niniejszej, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powyższe wskazuje bowiem, że podmiot skarżący dysponuje środkami pieniężnymi, których wysokość znacznie przewyższa wysokość kosztów sądowych sprowadzających się obecnie do wpisu od złożonej skargi, tym samym nie można stwierdzić, że nie posiada on dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Nie jest również wystarczającym do przyznania prawa pomocy oświadczenie wnioskodawcy dotyczące ponoszenia miesięcznych kosztów prowadzenia postępowania upadłościowego w łącznej kwocie 37.451 zł. Obowiązek ponoszenia kosztów postępowania upadłościowego ma oczywiście wpływ na sytuację finansową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i okoliczność ta nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Koszty postępowania upadłościowego nie są wydatkiem, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W tym kontekście zauważyć należy, że wysokość środków zaangażowanych w prowadzenie postępowania upadłościowego (37.451 zł zł miesięcznie) świadczy o posiadaniu zasobów finansowych wystarczających do pokrycia wpisu od wniesionej skargi. Brak jest zatem ustawowych podstaw dla przyjęcia, że wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym, korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie podmiotu zobowiązanego do dokonania likwidacji majątku upadłego od opłat sądowych przed sądami administracyjnymi, to z pewnością dałby temu wyraz wprowadzając w tym zakresie stosowną regulacją (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2008r.sygn. akt I FZ 204/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia. nsa.gov.pl). Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, § 4, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.