I SA/Ke 16/07
WyrokWSA w Kielcach2007-02-08
Skład orzekający: Ewa Rojek, Grażyna Jarmasz, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie odmówił wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, jeśli strona skarżąca kwestionuje prawidłowość zapisów na kartach kontowych i wskazuje na istnienie nadpłaty lub zwrotu podatku?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania, opierając się wyłącznie na danych wynikających z prowadzonej ewidencji. Nawet istnienie zaległości w kwocie 1 zł uniemożliwia wydanie zaświadczenia o braku zaległości. Sąd administracyjny w postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie bada prawidłowości rozliczeń podatkowych, biegu postępowań odwoławczych czy egzekucyjnych, ani faktów mających miejsce po dacie wydania zaświadczenia. Ocenia jedynie, czy na dzień wydania zaświadczenia istniały podstawy do odmowy jego wydania.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. wniosła o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił, wskazując na istniejące zaległości w podatku VAT. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie. Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i kwestionując prawidłowość zapisów na kartach kontowych, wskazując na wyegzekwowane kwoty i zwrot nadpłaty podatku. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.),, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Dominik Gajek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lutego 2007r. sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...]. znak: [...]Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] znak: [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści. W uzasadnieniu organ podał, iż w dniu 19 maja 2006 r. Spółka Akcyjna "A" w K. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu Spółki w podatkach. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej organ ten zasadnie odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Istnienie bowiem jakichkolwiek zaległości powoduje, iż organ podatkowy nie może wydać zaświadczenia potwierdzającego brak istnienia zaległości. Organ podatkowy I instancji wziął bowiem pod uwagę okoliczność, iż w dniu wydania postanowienia , tj. [...] Spółka posiadała zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące VII-X 1998 r., II-X 2000 r. i za I 2001 r. Zaległości te dokumentują karty kontowe prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił ponadto, iż nieuregulowane przez Spółkę zaległości wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] znak: [...] w sprawie wymiaru zobowiązań Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące II-XII 2000 r. oraz z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. znak: [...] z dnia [...] w sprawie wymiaru zobowiązań Spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc I 2001 r., również zostały uwzględnione w postanowieniu z dnia [...] Wykonanie decyzji tych zostało wstrzymane, w związku z czym zaległości z nich wynikające nie były wymagalne w dniu 28 lipca 2006 r. Jakkolwiek stanowiły one nadal zaległość podatkową, dlatego nie można ich było pominąć przy rozpatrywaniu wniosku o wydanie zaświadczenia.
Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej "A" S.A. w K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę. Skargą tą wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uznanie, iż wydane zostało ono z rażącym naruszeniem prawa z powodu naruszenia przepisów art. 120 i art. 121 § 1 oraz art. 124 w związku z art. 306a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) poprzez wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia podtrzymującego odmowę wydania Spółce zaświadczenia, potwierdzającego stan obiektywnie prawdziwy w świetle przepisów prawa i faktyczny rzeczywiście istniejący.
Uzasadniając skargę strona podniosła, iż zapisy na kartach kontowych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nie zawierają prawdziwego stanu rozliczeń zobowiązań podatkowych Spółki. Skarżąca podała, iż organy podatkowe wyegzekwowały od Spółki kilkadziesiąt milionów złotych z tytułu egzekucji za miesiące VII - X 1998 r. . Kwoty te nie zostały rozliczone. W wyniku wielowątkowych sporów Spółka doprowadziła do wydania ostatecznego i prawomocnego orzeczenia, stwierdzającego, iż zobowiązania podatkowe w podatku VAT za okres VII-X 1998 r. określone w decyzjach wymiarowych były nienależne. W związku z tym skarżąca podniosła, iż za 1998 r. to nie Spółka ma zaległości podatkowe wobec organu, ale organy podatkowe posiadają zobowiązania wobec Spółki. Sytuacja ta świadczy, iż zapisy na kontach , na których podstawie organy ustaliły zaległości, są błędne. Skarżący przy tym zarzucił, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. nie jest w stanie ustalić kwot pobranych od Spółki, o czym świadczą pisma Urzędu kierowane do pełnomocników Spółki .
Odnosząc się do zaległości Spółki za 2000r. i 2001 r. strona skarżąca podniosła, iż zaległości te zostały wymierzone w aktach decyzyjnych różnych organów podatkowych. Akty te mają wiele wad i podlegają aktualnie rozpatrywaniu przez sądy administracyjne. Wadliwość tych aktów nie uzasadnia odmowy wydania zaświadczenia o braku zaległości podatkowych.
W dalszej części skargi strona przywołała postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zaliczenia zwrotu. Podniosła, iż postanowieniem tym organ podatkowy uznał, iż Spółka ma należność od organów, w związku z czym w dniu 8 czerwca 2006 r. zwrócił kwotę 3.686.447 zł. Zdaniem strony, skoro w dniu 8 czerwca 2006 r. nastąpił zwrot nadwyżki podatku Spółce, to od tego dnia nie istnieją zaległości podatkowe. Gdyby bowiem zaległości istniały, organ zaliczyłby nadpłaconą kwotę podatku w pierwszej kolejności na ich poczet. Skarżąca Spółka wskazała, iż pomiędzy dniem zwrotu nadpłaty, a dniem wydania postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia o braku zaległości, nie nastąpiły żadne zmiany w stanie zobowiązań podatkowych. Tym samym skarżący jest zdania, że Dyrektor Izby Skarbowej, wydając zaskarżone postanowienie, w którym stwierdza istnienie zaległości za miesiące VII-X 1998 r., nie wziął pod uwagę okoliczności, iż w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w K z dnia [...] ujawnione są spłacone zaległości podatkowe za ten okres.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał ponadto, iż w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] Nr [...]zawarte zostało ostateczne stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Postanowienie to wydano w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2006 r. sygn.akt III SA/WA 1263/04. W postanowieniu tym uchylono w części postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] Nr [...] i uznano za zasadne zarzuty Spółki w części dotyczącej przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące VII-X 1998 r., określonych w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] Nr [...]. W pozostałej części , tj. odmowy uznania za zasadny zarzutu przedawnienia dodatkowych zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące V , VII-X 1998 r. utrzymano zaskarżone postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. wpłynęło do Urzędu Skarbowego w K. w dniu 25 sierpnia 2006 r., a zatem po dniu wydania postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia o żądanej treści. Organ wydając to postanowienie nie miał więc możliwości uwzględnić stanu zaległości podatkowych, jaki ukształtował się po wydaniu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. Organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 10 października 2006 r. dokonał na kartach kontowych odpisu przedawnionych należności w podatku od towarów i usług za miesiące VII-X 1998 r. O fakcie tym poinformował Spółkę pismem z dnia 17 listopada 2006 r. znak: NO-0710-33/06.
Odnosząc się do zwrotu Spółce kwoty 3.679.630,89 zł organ odwoławczy wyjaśnił, iż wypłata ta jest związana z rozstrzygnięciem zawartym w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2006r. sygn. akt III SA/WA 1263/04 oraz wyrokiem NSA z dnia 24 marca 2006 r. sygn.akt II FSK 528/05 w przedmiocie zarzutów Spółki na prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące zobowiązań w podatku od towarów i usług za 1998 r., z brakiem wymagalności istniejących zobowiązań Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące II-XII 2000 r. oraz styczeń 2001 r., z ustawowym terminem do zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za X 2005 r., oraz z postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] Nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr.153 poz.1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego rozstrzygnięcie organu można jedynie wówczas, gdy narusza ono prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
Postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń, uregulowane w przepisach art.306a - art. 306n w/w ustawy Ordynacja podatkowa, stanowi rodzaj uproszczonego postępowania przy podejmowaniu czynności materialno - technicznych polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego. Organ podatkowy ma obowiązek wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaświadczenie jest więc czynnością faktyczną, aktem wiedzy o określonych faktach. Jak określa to art. 306a § 3 ustawy Ordynacja podatkowa zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania.
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Jego przedmiotem jest odmowa wydania zaświadczenia o treści żądanej przez spółkę tj. zaświadczenia stwierdzającego nie zaleganie przez spółkę z zapłatą podatków ( art. 306 e ustawy Ordynacja podatkowa).
Zaświadczenie takie musi uwzględniać wyłącznie dane wynikające z dokumentacji organu podatkowego. I choćby z danych tych wynikała zaległość podatkowa w kwocie 1 zł, organ nie może wydać zaświadczenia o braku zaległości.
Sąd rozpatrując niniejszą sprawę nie obejmuje swym badaniem prawidłowości rozliczeń na kartach kontowych, nie zajmuje się biegiem postępowań odwoławczych, egzekucyjnych, jeśli w wyniku jednego z nich doszło nawet do zmniejszenia wysokości zaległości. Nie bierze pod uwagę faktów mających miejsce po dacie wydania zaświadczenia . Nie rozważa także ewentualnie występujących działań organu takich jak zwrot podatku w miejsce jego zaliczenia na poczet zaległości podatkowych, czy wad wydanych decyzji. Ocenia tylko i wyłącznie, czy argumenty i okoliczności podnoszone przez skarżącą spółkę powodują, że należy dojść do przekonania , iż na dzień wydania zaświadczenia tj. 28 lipca 2006 r. spółka żadnej zaległości nie posiadała, a w związku z czym z naruszeniem prawa odmówiono wydania zaświadczenia o żądanej przez nią treści.
W skardze sformułowano zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 120 i art. 121 § 1 oraz art. 124 w związku z art. 306a § 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia podtrzymującego odmowę wydania spółce zaświadczenia potwierdzającego stan obiektywnie prawdziwy w świetle przepisów prawa i faktycznie rzeczywiście istniejący.
Na stronie trzeciej skargi podkreślono, że "Spółka bowiem stwierdza, i istnieją na to dowody, iż karty kontowe Spółki prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie zawierają prawdziwego stanu rozliczeń zobowiązań podatkowych Spółki.".
W dalszej części skargi przedstawiono wielość postępowań, wpłat, zaliczeń, zwrotów, a procesom tym i czynnościom zarzucono nieprawidłowości jak też wadliwość samych aktów decyzyjnych. A więc jak wynika ze skargi skarżąca generalnie kwestionuje prawidłowość rozliczeń podatków, a w konsekwencji nieprawidłowe dane na kartach kontowych.
Tych zarzutów i argumentów nie można jednak załatwić w drodze wszczęcia postępowania o wydanie zaświadczenia, a zwłaszcza o tak jednoznacznie określonej treści, czyli o nie zaleganiu Spółki w podatkach.
Dlatego wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisu art.306a § 3 Ordynacji podatkowej stosownie do którego zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Organy podatkowe zastosowały się do tego przepisu odmawiając wydania zaświadczenia żądanej, a sprzecznej z posiadanymi dokumentami, treści.
Fakty podawane przez Spółkę mogą rodzić pewne wątpliwości, co do prawidłowości rozliczeń, jednak w tym postępowaniu nie mogą one zostać wyjaśniane, a więc nie mają wpływu na odmowę wydania zaświadczenia zawierającego stwierdzenie nie występowania żadnych zaległości, ponieważ chociażby sprawy decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2000r. i styczeń 2001r. nie zostały ostatecznie rozstrzygnięte , co przyznano w skardze ( sprawy są rozpatrywane przez sądy administracyjne). Decyzje te stanowiły podstawę do wpisu w kartach kontowych zaległości podatkowych.
Skarżąca spółka nie wykazała więc, że organ bezpodstawnie odmówił jej wydania zaświadczenia potwierdzającego brak zaległości podatkowych na dzień 28 lipca 2006r.
Analiza materiału dowodowego sprawy, w aspekcie ustawowych kryteriów kontroli sądowej, nie uzasadnia w ocenie Sądu, wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło