I SA/Ke 161/23
WyrokWSA w Kielcach2023-06-01
Skład orzekający: Artur Adamiec, Agnieszka Banach, Andrzej Mącznik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na podstawie ustawy o transporcie drogowym za naruszenie warunków przewozu drogowego, w sytuacji gdy jednocześnie nałożono karę na podstawie Prawa o ruchu drogowym za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z jego warunkami, stanowi naruszenie zasady ne bis in idem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kar pieniężnych na podstawie ustawy o transporcie drogowym oraz Prawa o ruchu drogowym za naruszenia stwierdzone podczas tej samej kontroli nie stanowi naruszenia zasady ne bis in idem. Wynika to z faktu, że obie ustawy realizują odrębne cele i chronią inne dobra prawne: ustawa o transporcie drogowym służy ochronie dobrej reputacji przewoźników i uczciwej konkurencji, podczas gdy Prawo o ruchu drogowym ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i ochronę dróg przed dewastacją. Różnica w celach i chronionych dobrach prawnych uzasadnia możliwość wszczęcia dwóch niezależnych postępowań administracyjnych i wydania dwóch odrębnych decyzji nakładających kary.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono szereg naruszeń popełnionych przez kierowcę wykonującego przewóz w imieniu przedsiębiorcy M. M., w tym: niewyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty, przekroczenie dopuszczalnej długości, szerokości oraz masy całkowitej pojazdu. W związku z tym nałożono kary pieniężne na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Przedsiębiorca zarzucił, że nałożenie tych kar stanowi podwójne ukaranie za ten sam czyn, naruszające zasadę ne bis in idem, ponieważ jednocześnie mogłyby być nałożone kary na podstawie Prawa o ruchu drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD", "organ odwoławczy") decyzją z 29 kwietnia 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 27 lipca 2021 r. nr [...] o nałożeniu na M. M. kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Organ ustalił, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło: niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m oraz dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20%.
Następnie wyjaśnił, że 21 kwietnia 2021 r. w miejscowości C. przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika samochodowego marki M. o nr rej. [...] i czteroosiowej naczepy marki F. o nr rej. [...], którym kierował G. G.. Kierowca wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem dźwigu bocznego (ładunek niepodzielny) w imieniu przedsiębiorcy M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: B. T. S. M. M.. Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli z 21 kwietnia 2021 r.
Rozpoznając odwołanie GITD przytoczył treść art. 189a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej "k.p.a."). Wyjaśnił, że w sprawie nie znajdował zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. oraz art. 189e k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia.
Następnie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne nakłada się na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 180, dalej "u.t.d.).
Wskazując na treść art. 92a ust. 1, 3 i ust. 7 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. podkreślił, że przepis ten określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych.
W dalszej kolejności organ odwoławczy przytoczył treść art. 4 pkt 15 oraz przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym – art. 4 pkt 22 lit. l, art. 2 pkt pkt 35a, art. 64 ust. 1 i 2 i art. 64ea ust. 2.
Odnośnie naruszenia z tytułu lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., wskazując na treść art. 87 ust. 1 pkt 3 pkt 3 lit. d u.t.d. wyjaśnił, że strona w toku postępowania administracyjnego przestawiła zezwolenie kategorii VI nr [...] [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 24 miesięcy w terminie od 16 maja 2019 r. do 16 maja 2021 r. GITD ponownie wskazując na brzmienie art. 64ea u.t.d. podkreślił, że ww. zezwolenie posiadane przez przewoźnika było niewystarczające do uznania, że kontrolowany przejazd odbywał się zgodnie z posiadanym uprawnieniem. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument, karą pieniężną w wysokości 500 złotych.
Odnośnie naruszenia lp. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. wyjaśnił, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm., dalej "rozporządzenie" długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego - 16,50 m.
Zgodnie z lp. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 złotych. Podał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy, albowiem długość pojazdu członowego wynosiła 23,7 m. zatem przekroczenie wynosiło 7,2 m, (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 43,63%). Pomiaru dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego BMI o nr seryjnym 004717, który w dniu kontroli legitymował się świadectwem wzorcowania wydanym 17 marca 2020 r. Powyższy dokument został okazany kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli z 21 kwietnia 2021 r. Kara pieniężna z tytułu przedmiotowego naruszenia wyniosła 5000 złotych.
Odnośnie naruszenia lp. 10.4.3 załącznika nr 3 do u.t.d. podniósł, że szerokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 13, § 45 ust. 3 pkt 1, § 54 ust. 3, nie może przekraczać 2,55 m i nie obejmuje ona lusterek zewnętrznych, świateł umieszczonych na bokach pojazdu oraz elementów elastycznych wykonanych z gumy lub z innych tworzyw sztucznych. Szerokość nadwozia pojazdu, który jest przeznaczony do przewozu towarów w określonej temperaturze, jeżeli jego ściany boczne wraz z izolacją termiczną mają grubość nie mniejszą niż 45 mm każda, oraz klimatyzowanego kontenera lub wymiennego nadwozia nie może przekraczać 2,60 m. Zgodnie z lp. 10.4.3 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 złotych. GITD ustalił, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono, że naruszono dopuszczalne normy stwierdzając szerokość pojazdu członowego z ładunkiem 4,1 m, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej szerokości o 1,55 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 60,78 %). Wskazał, że pomiaru szerokości dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego BMI o nr seryjnym 004717, który w dniu kontroli legitymował się świadectwem wzorcowania wydanym 17 marca 2020 r. Powyższy dokument został okazany kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli z 21 kwietnia 2021 r. Kara pieniężna z tytułu przedmiotowego naruszenia wyniosła 5000 złotych.
Odnośnie naruszenia lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD wskazując na brzmienie § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia oraz art. 2 pkt 35 lit. b) p.r.d. ustalił, że w dniu kontroli ww. samochodem ciężarowym wykonywano przejazd z ładunkiem dźwigu bocznego (ładunek niepodzielny). Wobec dokonanych pomiarów wagowych, stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy, gdyż rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego wynosiła 85,9 t, co stanowiło przekroczenie o 45,9 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 114,75 %). Wyjaśnił, że pojazd członowy zważono przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/III o nr fabrycznych 857502 i 857498, które legitymowały się ważnymi świadectwem deklaracji z 11 stycznia 2018 r. i 13 marca 2018 r. Powyższe dokumenty okazano kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowcę poinformowano o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół z 21 kwietnia 2021 r. GITD podkreślił, że zgodnie z lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych.
Następnie organ odwoławczy w kontekście stanowiska strony wyjaśnił, że podstawą do wszczęcia postępowania, a następnie nałożenia kary pieniężnej były przepisy ustawy o transporcie drogowym, a nie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Wskazując na treść art. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 2 oraz art. 140aa i art. 140 ab p.r.d. podniósł, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Podkreślił, że obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy p.r.d. sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 p.r.d.
Natomiast przepisy u.t.d. sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d.
Ustawy te chronią inne dobra prawne, przepisy u.t.d. - warunki przewozu, uczciwą konkurencję, a przepisy p.r.d. bezpieczeństwo w ruchu oraz drogi przed dewastacją. Są to, więc sankcje wynikające z odrębnych przepisów. Organy administracji działają na podstawie prawa i w granicach prawa. Zatem nie mamy do czynienia z podwójnym karaniem. Jeśli jakieś zachowanie jest sankcjonowane karą pieniężną na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących i takie zachowanie zostało ujawnione, to organ administracji ma obowiązek wszcząć postępowanie i wymierzyć karę, gdyż w innym przypadku naraziłby się na zarzut naruszenia prawa.
Podniósł, że obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 p.r.d.
Na poparcie zajętego stanowiska organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo w spornym obszarze wywodząc i uznając zarzut stromy odnośnie błędnego podwójnego ukarania za to samo naruszenie za niezasadny.
Według GITD się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust. 1 u.t.d. Zebrany materiał dowodowy świadczy, że strona miała wpływ na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które mogła przewidzieć.
Nadto stwierdził, że organ I instancji nie naruszył zasad postępowania wynikających z k.p.a. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. Organ I instancji pouczył stronę o przysługujących jej prawach oraz w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do zaistniałego stanu faktycznego. Zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Na powyższą decyzję M. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Zarzucił:
1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli instancyjnej organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy w sprawie niedostatecznie rozpatrzono cały materiał dowodowy oraz nie podjęto wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi nie wyważono interesu publicznego oraz słusznego interesu strony.
2. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji w szczególności z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, a tym samym niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia i brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a w konsekwencji działanie poza granicami prawa, wbrew obowiązkowi organu do stania na straży praworządności.
3. naruszenie art. 2 w zw. z art. 30, art. 31 ust. 3 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP polegające na dwukrotnym ukaraniu strony za ten sam czyn, co narusza normę konstytucyjną ne bis in idem, a tym samym zasadę sprawiedliwości społecznej, zasadę proporcjonalności, zasadę sprawiedliwości proceduralnej jako elementu prawa do sądu oraz godność jednostki, a także zasadę zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa, wynikające z zasady demokratycznego państwa prawa.
Uzasadniając skargę strona przedstawiła przebieg postępowania w sprawie.
Następnie podniosła, że decyzja dotknięta jest wadliwością nakazującą jej wyrugowanie z obrotu prawnego, narusza bowiem międzynarodowe gwarancje materialne i proceduralne w stosowaniu administracyjnych kar pieniężnych.
Podniosła, że odpowiedzialność administracyjnoprawna ma charakter swoisty i odrębny od innych odpowiedzialności o charakterze karnym czy cywilnym i ma miejsce wtedy, kiedy dla zastosowania względem strony określonej przez prawo dolegliwości, konieczne jest dopuszczenie się przez stronę czynu zabronionego (deliktu administracyjnego). Czyn ów stanowi działanie lub zaniechanie, będące naruszeniem nakazów lub zakazów ustanowionych w powszechnie obowiązujących aktach normatywnych lub skierowanych do niego indywidualnych aktach administracyjnych, a których stosowanie zabezpieczone jest możliwością lub obowiązkiem zastosowania przez organ administracji sankcji wobec administrowanego. Istotnym składnikiem odpowiedzialności administracyjnej są administracyjne kary pieniężne. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wyraźnie wskazuje się na dopuszczalność stosowania administracyjnych kar pieniężnych jako reakcji Państwa na naruszenie ustawowych obowiązków. Istotą administracyjnych kar pieniężnych jest mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków co oznacza, że sankcje administracyjne mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania określonych nakazów i zakazów. W ostatnim okresie można zaobserwować nowe tendencje w orzecznictwie TK i odchodzenie od tradycyjnie pojmowanej odpowiedzialności administracyjnej. Ta nowa tendencja objawia się w konieczności indywidualizacji odpowiedzialności administracyjnej, tj. uzależnienia jej od stwierdzenia winy lub innych okoliczności sprawy oraz jej represyjny charakter. Powoduje to, że w świetle nowszych poglądów TK organy administracji powinny orzekać o winie i karze, która ma być odpłatą za dokonany czyn.
W doktrynie, jak i w orzecznictwie wskazuje się, że administracyjne kary pieniężne mają pełnić przede wszystkim funkcję prewencyjną, a także restytucyjną, chociaż nie neguje się też możliwości spełniania przez nie funkcji represyjnej, która jednak nie może dominować nad pozostałymi funkcjami. Celem pierwszoplanowym kar administracyjnych powinna być jednak funkcja ochronna w stosunku do porządku prawnego (administracyjnego), a dopiero w drugiej kolejności funkcja represyjna.
Na poparcie zajętego stanowiska strona powołała się na tzw. soft law, do których należy Rekomendacja Komitet Ministrów Rady Europy nr R(91) 1 z dnia 13 lutego 1991 r.w sprawie sankcji administracyjnych, który zapisy i podstawowe założenia przytoczyła.
Następnie wyjaśniła kwestię zbiegu odpowiedzialności prawnej. Wyjaśniła, że w kontekście zbiegu odpowiedzialności administracyjnej należy przede wszystkim zwrócić uwagę na szczególne znaczenie zasady ne bis in idem. To właśnie ta zasada determinuje konieczność regulowania sytuacji, w której ta sama osoba, w związku z popełnieniem tego samego czynu, może ponieść negatywne konsekwencje prawne o charakterze represyjnym, przewidziane w różnych normach prawnych. W świetle tej zasady, należy dokonać oceny dopuszczalności ponoszenia odpowiedzialności administracyjnej na podstawie różnych przepisów, w związku z zaistnieniem określonego zdarzenia lub stanu rzeczy oraz dopuszczalności jednoczesnego podlegania, przez tę samą osobę, za to samo naruszenie, podwójnej odpowiedzialności. W przedmiotowej sprawie organ wydając zaskarżoną decyzję uchybił obowiązkowi poszanowania ww. zasady, bowiem za naruszenia stwierdzone podczas kontroli z dnia 21 kwietnia 2021 r. strona została ukarana administracyjną karą pieniężną w drodze decyzji nr [...] z 27 lipca 2021 r. oraz decyzji nr [...] z 27 lipca 2021 r.
Zasada ne bis in idem stanowi normę konstytucyjną, której podstawę stanowią: zasada państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), sprawiedliwość proceduralna stanowiąca element prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz godność jednostki (art. 30 Konstytucji). Stanowisko w tej kwestii zajmował także TK, który w wielu wyrokach wyprowadzał zasadę ne bis in idem z zasady państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji. Poza Konstytucją, zasada ta znajduje istotne umocowanie w aktach prawa międzynarodowego, m.in. wart. 4 ust. 117 protokołu nr 7 do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, podpisanego w Strasburgu dnia 22 listopada 1984 18 oraz w art. 14 ust. 719 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966r., a także w art. 54 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach. Następnie dal poparcia zajętego stanowiska wskazała na orzecznictwo Trybunału konstytucyjnego.
Podkreśliła, że z punktu widzenia realizacji zasady ne bis in idem, w przypadku odpowiedzialności administracyjnej nałożenie na dany podmiot, w związku z określonym zdarzeniem lub stanem rzeczy kary pieniężnej na podstawie jednego z przepisów, powinno skutkować zakazem wszczynania lub nakazem umorzenia postępowania wszczętego już na podstawie innych przepisów. Względem strony wprowadzono odpowiedzialność administracyjną oparta na kilku sankcjach w postaci kar pieniężnych. To samo zdarzenie podlega ujemnej kwalifikacji normatywnej na podstawie więcej niż jednej normy prawnej, a w konsekwencji, na ten sam podmiot, któremu można owo zdarzenie przypisać, nałożone zostały sankcje w postaci kar pieniężnych przewidziane w różnych aktach prawnych. Biorąc pod uwagę represyjny charakter tych sankcji, zasadne jest uznanie, iż w stosunku do strony naruszona została konstytucyjna zasada ne bis in idem, a w konsekwencji standardy demokratycznego państwa prawnego.
Zdaniem strony podwójne karanie tego samego naruszenia stanowi niewątpliwie zaprzeczenie cechy proporcjonalności sankcji. Oznacza to, że zasada ne bis in idem, rozumiana jako zakaz karania za ten sam czyn na podstawie przepisów umieszczonych w różnych aktach prawnych, ale chroniących ten sam interes społeczny (w przedmiotowym przypadku interes ten stanowi bezpieczeństwo w ruchu drogowym poprzez wyeliminowanie pojazdów o przekroczonych parametrach), powinna być stosowana również w odniesieniu do kar administracyjnych za naruszenia w transporcie drogowym.
Następnie skarżący stwierdził, że decyzja narusza przepisy k.p.a., w tym zakresie dokonał omówienia zasad postępowania wynikających z art. 6, 7, 8 § 1, 11, 77 § 1,107 § 3 k.p.a. oraz orzecznictwa w tym zakresie. Jego zdaniem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by w ramach kontroli instancyjnej organ odwoławczy badał ponownie sprawę merytorycznie, by podejmował jakiekolwiek czynności mogące doprowadzić do wyjaśnienia spornych kwestii, jakie się pojawiły w postępowaniu. Ponadto, w ocenie skarżącego, wydając zaskarżoną decyzję, organ nie uwzględnił całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Nadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów wynikających z przepisów prawa.
Końcowo stwierdził, że naruszono art.. 35 § 3 k.p.a., albowiem odwołanie wniesiono pismem z 3 sierpnia 2021 r., natomiast decyzja w postępowaniu odwoławczym została wydana 29 kwietnia 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez sąd kontrola sądowoadministracyjna we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który skutkowałby koniecznością wyeliminowania tej decyzji, czy też także decyzji organu I instancji z obrotu prawnego. Stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem skargi jest decyzja, którą Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Podstawię prawną decyzji GITD stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. o), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit d, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 1 i 2, art. 92c u.t.d., lp. 10.2.4, lp. 10.3.3, Ip. 10.4.3, lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 ust. 1 pkt 3, art. 64c, art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d. oraz § 3 ust. 1 pkt 2, § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia.
W niniejszej sprawie niewątpliwie zastosowanie mają przepisy u.t.d. Ustawa ta przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Przy tym w świetle ust. 3 suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9.
Stosownie zaś do treści art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Z kolei w zgodzie z art. 87 ust. 1 pkt 3 pkt 3 lit. d u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także:
a) odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym,
b) (uchylona)
c) świadectwo wymagane zgodnie z Umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 667),
d) zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach.
W myśl, zaś art. 4 pkt 15 u.t.d., przewoźnik drogowy to przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. 1) u.t.d., użyte w ustawie określenia oznaczają: obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz: ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Z kolei definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 pkt 35a p.r.d. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Stosownie zaś do art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
- pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.
- pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1.
W myśl art. 64 ust. 2 p.r.d. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
Zgodnie z art. 64ea p.r.d. w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii VII z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
Mając powyższe regulacje na uwadze oraz zgormadzone dowody wyjaśnienia i omówienia wymagają kwestie, stanowiące podstawę wydanego rozstrzygnięcia skutkujące wymierzeniem kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia, które jak wynika ze skargi nie były sporne.
Z ustaleń faktycznych wynika, że 21 kwietnia 2021 r. w miejscowości C. przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika samochodowego marki M. o nr rej. [...] i czteroosiowej naczepy marki F. o nr rej. [...], którym kierował G. G.. Kierowca wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem dźwigu bocznego (ładunek niepodzielny) w imieniu przedsiębiorcy M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: B. T. S. M. M.. Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli nr [...] [...] z 21 kwietnia 2021 r.
Z materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie wynika, że podstawę rozstrzygnięcia stanowiło popełnienie naruszenia określonego w lp. 10.2.4, lp. 10.3.3, lp. 10.4.3 i lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. stwierdzono, że skarżący nie wyposażył kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., dopuścił do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%, dopuścił do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m oraz doszło do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20%.
Zgodnie z lp. 1.12 ww. załącznika niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. skutkuje nałożeniem kary w wysokości 50 złotych - za każdy dokument. W kontrolowanej sprawie strona w toku postępowania administracyjnego przestawiła zezwolenie kategorii VI nr [...] [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 24 miesięcy w terminie od 16 maja 2019 r. do 16 maja 2021 r. W świetle jednak treści wskazanego wyżej przepisu art. 64ea u.t.d. ww. zezwolenie posiadane przez przewoźnika było niewystarczające do uznania, że kontrolowany przejazd odbywał się zgodnie z posiadanym uprawnieniem.
Natomiast zgodnie z lp. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., - dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 złotych. Z kolei zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego - 16,50 m. Z materiału dowodowego wynika, że dokonane przez inspektorów w dniu kontroli pomiary wykazały, że naruszono dopuszczalne normy, albowiem długość pojazdu członowego wynosiła 23,7 m. zatem przekroczenie wynosiło 7,2 m, (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 43,63%). Pomiarów dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego BMI o nr seryjnym 004717, posiadającego świadectwo wzorcowania wydane 17 marca 2020 r. Powyższy dokument został okazany kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
W lp. 10.4.3 załącznika nr 3 do u.t.d. określono, że dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 złotych. Kontrola wykazała natomiast, że naruszono dopuszczalne normy stwierdzając szerokość pojazdu członowego z ładunkiem 4,1 m, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej szerokości o 1,55 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 60,78 %). Czynności pomiaru dokonano ww. przymiarem wstęgowym BMI o nr seryjnym 004717, legitymującym się świadectwem wzorcowania wydanym w dniu 17 marca 2020 r. Powyższy dokument został okazany kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Zauważenia wymaga, że szerokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 13, § 45 ust. 3 pkt 1, § 54 ust. 3 rozporządzenia, nie może przekraczać 2,55 m i nie obejmuje ona lusterek zewnętrznych, świateł umieszczonych na bokach pojazdu oraz elementów elastycznych wykonanych z gumy lub z innych tworzyw sztucznych. Szerokość nadwozia pojazdu, który jest przeznaczony do przewozu towarów w określonej temperaturze, jeżeli jego ściany boczne wraz z izolacją termiczną mają grubość nie mniejszą niż 45 mm każda, oraz klimatyzowanego kontenera lub wymiennego nadwozia nie może przekraczać 2,60 m.
W zakresie naruszenia lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., zgodnie z którym dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych - nadmienić należy, że w dniu kontroli ww. samochodem ciężarowym wykonywano przejazd z ładunkiem dźwigu bocznego (ładunek niepodzielny). Wobec dokonanych pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy, gdyż rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego wynosiła 85,9 t, co stanowiło przekroczenie o 45,9 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 114,75 %). Powyższego ważenia dokonano przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/III o nr fabrycznych 857502 i 857498, które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwem deklaracji z 11 stycznia 2018 r. i 13 marca 2018 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
W rezultacie w niniejszej sprawie organy prawidłowo stwierdziły, że doszło do naruszeń, o których mowa lp. 10.2.4, lp. 10.3.3, lp. 10.4.3 i lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.
Tym samym wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo zebrał i ocenił zgormadzony w sprawie materiał dowodowy. Nadto prawidłowo przedstawił tok rozumowania i należycie uzasadnił to w wydanej decyzji, a skoro tak zarzuty w tym zakresie należało uznać za chybione. Zdaniem Sądu ustalenie powyżej opisanych naruszeń znajduje odzwierciedlenie w treści zgromadzonych dowodów, których skarżący w sposób skuteczny nie podważył, albowiem w zarzutach skargi (punkt 1 i 2) przedstawił niepopartą logicznie polemikę z ustaleniami organu, które nie uzasadnił należycie w tym zakresie. Taki sposób oprotestowania wydanego rozstrzygnięcia nie można uznać za skuteczny.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół kwestii związanej z podwójnym ukaraniem strony.
Odnosząc się do powyższego strona skarżąca kwestionowała możliwość wymierzenia dwóch kar administracyjnych w sytuacji w jakiej w obu przypadkach źródłem negatywnej oceny działania ukaranego była ta sama okoliczność faktyczna – (jak wskazał w skardze - tożsame działanie przedsiębiorcy).
W tej mierze należy z całą pewnością porównać przedmiotowe zakresy zastosowania obu powyższych aktów prawnych, które zostały określone w art. 1 ust. 1 P.r.d. (zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu; zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, a także działalność właściwych organów i podmiotów w tym zakresie; wymagania w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami; zasady i warunki kontroli ruchu drogowego) i art. 1 u.t.d. (zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego).
W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn, zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa. W orzecznictwie TSUE przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 4 marca 2022 r., sygn.. III SA/Po 1196/21, dost. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl i tam: wyrok TSUE z 9 marca 2006 r. w sprawie C-436/04, publ. ZOTSiS 2006/3A/I-2333). Istotne znaczenie ma więc ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.
W ocenie Sądu, kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Natomiast kary wymierzane za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych ustawą o transporcie drogowym i służyć mają ochronie dobrej reputacji przez przedsiębiorców transportu drogowego lub zarządzającego transportem. Inny jest zatem cel obu regulacji.
Jak wyjaśnił NSA w wyroku z 28 września 2021 r., II GSK 248/21, (lex nr 3266857), wprowadzone ustawą nowelizującą z dnia 5 lipca 2018 r. zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym wynikały z konieczności wypełnienia przez Polskę zobowiązań nałożonych przez rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady - w zakresie unormowań dotyczących kwalifikacji naruszeń dotyczących przewozu drogowego, a zmiana - aktualnej do czasu uchwalenia wymienionej ustawy - treści załączników do ustawy o transporcie drogowym była konieczna do prawidłowej transpozycji rozporządzenia (UE) 2016/403 do polskiego ustawodawstwa, to jednak nie można jednocześnie tracić z pola widzenia następującej okoliczności. Mianowicie, z uzasadnienia projektu przywołanej ustawy nowelizującej wynika również, że "(...) w ust. 7 art. 92a przewiduje się rozgraniczenie wymienionych w wykazie załącznika nr 3 do u.t.d. naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i wysokości kar pieniężnych za te naruszenia, przewidzianych dla podmiotu wykonującego przewóz drogowy - lp. 1-9 wykazu oraz dla przewoźnika drogowego - lp. 10 wykazu", a co więcej, że "(...) Kierunkowe zmiany zaproponowane w załącznikach do u.t.d. polegają na dostosowaniu brzmienia poszczególnych naruszeń do postanowień załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403, określeniu kwalifikacji poszczególnych naruszeń (tj. poważne naruszenie - PN, bardzo poważne naruszenie - BPN, najpoważniejsze naruszenie - NN) zgodnie z postanowieniami załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403 oraz dostosowaniu wysokości kary do wagi naruszenia, przy uwzględnieniu m.in. wpływu na wzrost bezpieczeństwa ruchu drogowego, bezpieczeństwo publiczne, ochronę interesów pasażerów, zwalczanie nieuczciwej konkurencji." Z kolei z ustawy - Prawo o ruchu drogowym - a jej zakres normowania obejmuje: zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu; zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, a także działalność właściwych organów i podmiotów w tym zakresie; wymagania w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami; zasady i warunki kontroli ruchu drogowego (art. 1 ust. 1) - wynika, że na jej gruncie karze pieniężnej podlega przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia (art. 140aa ust. 1), a kara ta nakładana jest, między innymi, na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1). W rozumieniu tej ustawy, "pojazd nienormatywny", to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach tej ustawy. Natomiast z art. 64 ust. 1 przywołanej ustawy - do którego odsyła art. 140aa ust. 1 - wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu oraz zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, określa zaś tabela stanowiąca załącznik nr 1 do ustawy.
Zmiana brzmienia załącznika nr 3 do u.t.d. miała więc na celu dostosowanie treści przepisów do postanowień rozporządzenia 2016/403 w taki sposób, aby były one koherentne z kwalifikacją i pogrupowaniem naruszeń przewidzianymi w ww. przepisach wtórnego prawa unijnego (zob. cyt. wyrok WSA w Poznaniu). Zatem wszystkie zaproponowane zmiany w załącznikach są niezbędne do prawidłowej implementacji prawa Unii Europejskiej.
Reasumując należy stwierdzić, że odrębne, a co za tym idzie różne zakresy normowania przywołanych powyżej ustaw (u.t.d. i p.r.d.), co jasno i wyraźnie wynika z zestawienia ich przepisów – nie mogą pozostawać bez wpływu na wniosek, że ustawy te realizują odrębne cele oraz chronią inne dobra i interesy prawne. Kategoria dóbr chronionych przez u.t.d. i p.r.d. skutkuje możliwością nakładania odrębnych kar za naruszenia, mimo że stwierdzonych podczas jednej kontroli i ujętych w jednym protokole kontroli (por. wyroki NSA z 28 września 2021 r. w sprawach o sygn. II GSK 375/21 i II GSK 248/21, dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W oparciu o powyższe, zdaniem sądu, w niniejszej sprawie odpowiedzialność za delikt administracyjny przypisany skarżącemu nie jest tożsama z odpowiedzialnością za delikt usankcjonowany karą pieniężną nałożoną na podstawie p.r.d. Wobec tego nie doszło do naruszenia prawa, jakie zarzucono w skardze
Zaskarżona decyzja nie narusza zatem przepisów u.t.d., ani przepisów p.r.d., ani innych, wynikających z przepisów prawa, uprawnień skarżącego. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, organ miał prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje nakładające kary.
Sąd podziela wyrażany w judykaturze pogląd, że w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje (por. wyrok WSA w Lublinie z 7 stycznia 2021 r., sygn. III SA/Lu 499/20, wyrok WSA w Warszawie z 27 czerwca 2019 r., sygn. VIII SA/Wa 299/19, wyrok WSA w Gdańsku z 24 września 2020 r., sygn. III SA/Gd 160/20, wyrok NSA z 1 lipca 2020 r. sygn. II GSK 330/20, dostępne j.w.).
W konsekwencji zarzuty skargi okazały się nieskuteczne. Organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, spełniających warunki określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło