I SA/Ke 17/25
WyrokWSA w Kielcach2025-04-10
Skład orzekający: Mirosław Surma, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Andrzej Mącznik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie nakładające karę porządkową na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest zgodne z prawem, jeśli organ podatkowy użył sformułowania "prośba" zamiast "wezwanie" w piśmie do strony, a strona nie udostępniła nieruchomości do oględzin?Ratio decidendi
Sąd uznał, że użycie sformułowania "prośba" w piśmie organu podatkowego nie zmienia jego charakteru, jeśli przywołane przepisy prawa i pouczenie o konsekwencjach wskazują jednoznacznie na obowiązek i możliwość nałożenia kary porządkowej. Strona bezzasadnie odmówiła udostępnienia nieruchomości do oględzin, nie wykazując obiektywnych przeszkód uniemożliwiających wykonanie obowiązku, co uzasadniało nałożenie kary porządkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na Ł. G. kary porządkowej w związku z niedokonaniem okazania nieruchomości do oględzin, które były niezbędne do ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Pomimo dwukrotnego wezwania organu podatkowego i pouczenia o konsekwencjach, skarżący nie udostępnił nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o nałożeniu kary. Skarżący zarzucił, że organ użył sformułowania "prośba" zamiast "wezwanie", co jego zdaniem uniemożliwiało nałożenie kary.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Ł. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary porządkowej oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (kolegium) postanowieniem
z 9 grudnia 2024 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. (prezydent) z 10 października 2024 r. nr [...] w sprawie nałożenia na Ł. G. kary porządkowej w kwocie [...]zł w związku z niedokonaniem okazania w wyznaczonym przez organ podatkowy terminie przedmiotu oględzin nieruchomości.
Kolegium wyjaśniło, że wymienionym na wstępie postanowieniem prezydent nałożył na stronę karę porządkową w kwocie [...]zł w związku z niedokonaniem okazania w wyznaczonym przez organ podatkowy terminie przedmiotu oględzin - nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. [...] - zabudowanej budynkiem mieszkalnym (działka nr [...]). W podstawie prawnej organ I instancji powołał m.in. art. 216 i 217 § 1 i 2 w związku z art. 262 § 1, 5, 5a i 263 § 1 ustawy z dnia 29 lipca 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383, dalej o.p.).
Strona na powyższe rozstrzygnięcie wniosła zażalenie.
Kolegium rozpoznając zażalenie ustaliło, że postanowieniem z 1 sierpnia 2023 r. organ podatkowy I instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku od ww. nieruchomości oraz wezwał podatników - współwłaścicieli w/w nieruchomości tj. Ł. G., J. Z., M. B. i G. S., do bezzwłocznego złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia. J. Z. oraz G. S. wywiązali się z powyższego obowiązku, składając 22 sierpnia 2023 r. informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych.
Następnie kolegium przedstawiło w sposób szczegółowy przebieg postępowania w sprawie oraz korespondencję prowadzoną pomiędzy prezydentem, a podatnikiem. Ustaliło, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego prezydent kilkakrotnie informował o obowiązku ciążącym na współwłaścicielu nieruchomości do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Organ I instancji 1 marca 2024 r. zawiadomił strony postępowania o zaplanowanych na dzień 5 kwietnia 2024 r. o godz. 13.30 oględzinach spornej nieruchomości, mających na celu ustalenie prawidłowej podstawy opodatkowania. Organ wniósł o udostępnienie i umożliwienie wejścia do nieruchomości w w/w dniu o godz. 13.30. Jednocześnie pouczył strony, że nie zastosowanie się do powyższego, zagrożone jest karą porządkową w wysokości do [...] zł, zgodnie z art. 262 Ordynacji podatkowej, a także dalszymi sankcjami karnymi na podstawie Kodeksu karno-skarbowego.
W piśmie z 2 kwietnia 2024 r. Ł. G. poinformował organ, że oględziny nie mogą się odbyć z uwagi na zaplanowane czynności. W odpowiedzi na powyższe organ podatkowy pismem z 4 kwietnia 2024 r. poinformował podatnika, że dostarczył pismo w sprawie oględzin nieruchomości, zgodnie z wymogami przepisu art. 190 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnił, że pozostali współwłaściciele nieruchomości nie wnieśli żadnych zastrzeżeń, co do terminu ich przeprowadzenia i zostaną przeprowadzone. Kolegium wyjaśniło, że organ podatkowy przeprowadził oględziny nieruchomości w powyższym terminie, a uczestniczyli w nich jedynie G. S. oraz J. Z.. Pracownicy organu dokonali pomiarów tylko części nieruchomości. Pozostała część nie została udostępniona do pomiarów z uwagi na nieobecność innych współwłaścicieli. Podatnicy obecni na oględzinach nie mieli dostępu do części nieruchomości, użytkowanej przez Ł. G.. Wobec powyższego prezydent pismami z 8 maja 2024 r. i 1 lipca 2024 r. ponownie wezwał Ł. G. do złożenia informacji podatkowej. Podatnik ten pismem z 24 lipca 2024 r. poinformował o braku wiedzy dotyczącej powierzchni użytkowej budynku oraz odmówił z tego powodu złożenia deklaracji.
Dalej, 26 lipca 2024 r., prezydent zawiadomił strony postępowania o kolejnym terminie oględzin spornej nieruchomości wyznaczonym na dzień 29 sierpnia 2024 r. na godz. 13.30. Ponownie pouczono o konsekwencjach niedokonania czynności w nich określonych (możliwości nałożenia kary porządkowej). Organ podatkowy II instancji ustalił, że oględziny w dniu 29 sierpnia 2024 r. nie odbyły się z uwagi na nieobecność podatników. Część nieruchomości będąca w posiadaniu M. B. i Ł. G. została wynajęta do celów mieszkalnych. W związku z powyższym pracownikom organu nie udało się dokonać pomiarów przedmiotowej nieruchomości.
Wobec powyższego prezydent nałożył na Ł. G. karę porządkową w kwocie [...]zł w związku z niedokonaniem okazania w wyznaczonym przez organ podatkowy terminie przedmiotu oględzin. W ocenie Kolegium analiza zebranego materiału dowodowego pozwala stwierdzić, że postanowienie to jest prawidłowe.
Następnie organ podatkowy II instancji wskazał na treść przepisu art. 262 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnił specyfikę postępowania podatkowego i obowiązków organów podatkowych w tym zakresie. Nadto zwróciło uwagę na przesłanki nałożenia kary. Następnie podkreślił, że uchylanie się przez stronę od wykonywania obowiązków w postępowaniu podatkowym powoduje niemożność zakończenia przedmiotowego postępowania. Wskazał, że bez czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu podatkowym nie jest możliwe jego zakończenie, gdyż w jego trakcie niezbędne jest jednoznaczne ustalenie w sposób poprawny postawy wymiaru podatku od nieruchomości. Dokonanie pomiarów całego budynku usytuowanego na w/w działce, było konieczne z uwagi na kwestionowanie przez podatnika informacji podatkowych złożonych przez innych współwłaścicieli, jak też brak złożenia przez niego samego takowej informacji, mimo wielokrotnych wezwań organu w tym przedmiocie. Również sam podatnik wnosił o przeprowadzenie pomiarów całej nieruchomości. Organ podatkowy stwierdził, że w omawianym przypadku nastąpiła bezzasadna odmowa dokonania czynności oględzin. Podkreślił, że podatnik nie zastosował się do wezwań organu podatkowego, albowiem nie był obecny w miejscu i w czasie wyznaczonych oględzin i bez uzasadnionej przyczyny odmówił udostępnienia organowi podatkowemu swojej części budynku. Skoro podatnik nie wykazał woli współpracy oraz nie złożył mimo wezwań informacji, będąc pouczony o skutkach takiego działania, nałożenie kary porządkowej było zasadne. Zdaniem kolegium podatnik nie wykazał okoliczności uniemożliwiających realizację wezwań organu. O wyjeździe w okresie wakacyjnym, który miał przypaść podczas zaplanowanych kolejnych oględzin na 29 sierpnia 2024 r. podatnik nie poinformował organu podatkowego, choć rezerwacji wyjazdu miał dokonać ze stosownym wyprzedzeniem. Podatnik mógł poinformować i usprawiedliwić swoją nieobecność oraz zaproponować inny termin oględzin, czego nie uczynił. Nadto zdaniem SKO zastrzeżenia podatnika w zakresie nieprawidłowości sposobu i treści pism - wezwań prezydenta do udostępnienia przedmiotu oględzin w wyznaczonym terminie nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ podatkowy w sposób wyraźny zwrócił się do podatnika o udostępnienie i umożliwienie dokonania oględzin spornej nieruchomości oraz wskazał na ujemne konsekwencje niezastosowania się do powyższego tj. możliwości wymierzenia kary porządkowej na podstawie art. 262 Ordynacji podatkowej.
W ocenie kolegium kara w wysokości [...] zł, ukształtowana w dolnej granicy przewidzianej uregulowaniem art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej, jest w stanie faktycznym sprawy, adekwatna do rodzaju i stopnia zawinienia strony. Zachowanie strony, uniemożliwiające już dwukrotne przeprowadzenie oględzin z nieruchomości, znacząco tamuje bieg prowadzonego postępowania podatkowego i naraża organ na ponoszenie dodatkowych kosztów oraz uszczuplenie podatku.
Na powyższe postanowienie Ł. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu pisma zarzucił, że kolegium nie sprostało udowodnieniu tezy jakoby skierowana do niego prośba przez organ pierwszej instancji miała charakter formalnego wezwania i umożliwiała nałożenie kary porządkowej w przypadku nie wykonania prośby organu podatkowego. Jego zdaniem prośba organu podatkowego, a wezwanie lub obowiązek to różne instytucje prawne i ważne jest, aby rozróżniać je w kontekście prawa administracyjnego. Wywiódł, że prośba organu podatkowego nie jest tym samym, co wezwanie lub obowiązek, ponieważ prośba nie nakłada na stronę formalnego obowiązku podjęcia określonego działania w sposób nakazujący, jak ma to miejsce w przypadku wezwania. Prośba jest bardziej uprzejmą sugestią lub zaproszeniem do współpracy, które nie ma charakteru obowiązkowego. Nie nakłada ona na adresata konkretnego obowiązku wykonania działania. Prośba jest zazwyczaj stosowana w sytuacjach, gdy organ zwraca się o dostarczenie dokumentów lub informacji, ale bez formalnego nakazu. Wezwanie z kolei to akt administracyjny, który nakłada na stronę obowiązek wykonania określonego działania (np. dostarczenia dokumentów, zapłaty podatku). Wezwanie ma charakter nakazowy, a brak jego wykonania może wiązać się z konsekwencjami prawnymi. Natomiast obowiązek jest stanem prawnym, który wynika z przepisów prawa lub decyzji administracyjnych. To formalne wymaganie, które wiąże stronę z koniecznością wykonania określonego działania w określonym terminie. Na poparcie stanowiska strona powołał się na orzecznictwo w spornym obszarze.
W konsekwencji podniósł, że prośba organu podatkowego nie jest wezwaniem ani obowiązkiem. Prośba jest uprzedzeniem, zaproszeniem do współpracy, które nie rodzi skutków prawnych w postaci obowiązku. Z kolei wezwanie jest formalnym aktem administracyjnym, który nakłada na stronę obowiązek wykonania określonego działania, a niewykonanie wezwania może prowadzić do sankcji prawnych. Orzecznictwo sądów administracyjnych jasno wskazuje na różnicę między tymi dwoma pojęciami, zaznaczając, że prośba nie wiąże się z obowiązkiem wykonania czynności administracyjnej, podczas gdy wezwanie stanowi formalny nakaz, którego nieprzestrzeganie może wiązać się z konsekwencjami.
Końcowo stwierdził, że wobec faktu braku doręczenia przez prezydenta podatnikowi wezwania, a jedynie prośby, nie było podstaw do nałożenia kary porządkowej. SKO miało obowiązek uchylić postanowienie, czego nie uczyniło naruszając prawo. Koniecznym jest zatem wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 dalej: p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia objętego skargą.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy postanowienie nakładające na skarżącego karę porządkową, o której mowa w art. 262 § 1 pkt 2 o.p., jest zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 o.p. strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności, mogą zostać ukarani karą porządkową do [...] zł.
Kara porządkowa przewidziana w art. 262 § 1 o.p. jest sankcją administracyjną służącą zdyscyplinowaniu uczestników postępowania (por. S. Presnarowicz [w:] C. Kosikowski oraz L. Etel (red.), J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz LEX, Warszawa 2013 r., s. 1331; zob. też np. wyrok NSA z 12 grudnia 2012 r., II FSK 198/12, CBOSA).
Uchylanie się od obowiązków procesowych jest z jednej strony dotkliwe dla organów podatkowych i dezorganizuje ich pracę, a z drugiej strony prowadzi do przewlekłości postępowania podatkowego. Norma wynikająca z art. 262 § 1 o.p. ma zatem zapewnić sprawny przebieg postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianym ustawowo terminie (por. np. wyrok NSA z 11 maja 2016 r., II FSK 1020/14). Co istotne:
a) katalog czynów zagrożonych karami porządkowymi, zawartymi w analizowanym przepisie ma charakter zamknięty, co oznacza, że nie można stosować kar porządkowych do innych czynów niż tam określone, nawet gdyby ich zajście utrudniało prowadzenie postępowania lub hamowało ich tok;
b) warunkiem wymierzenia kary porządkowej w związku z niedopełnieniem obowiązku określonego w art. 262 § 1 o.p. jest pouczenie przez organ podatkowy osoby zobowiązanej do jego wykonania o skutkach niezastosowania się do wezwania, w tym o skutkach wynikających z tego przepisu;
c) przesłanką wymierzenia kary porządkowej jest brak uzasadnionej przyczyny odmowy określonego działania.
Przy wykładni art. 262 § 1 o.p. niezbędne jest również odniesienie się do obowiązków organów podatkowych wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej.
I tak, zgodnie z art. 122 o.p. organy podatkowe mają obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a - z kolei - z art. 187 § 1 o.p. wynika obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że wynikające z tych przepisów obowiązki organów podatkowych nie oznaczają, że ciężar dowodu, czy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym (zob. wyrok NSA z 21 października 2011 r., II FSK 775/10 i powołane tam orzeczenia). Jednakże należy wskazać, że zgodnie z art. 122 o.p. to po stronie organu podatkowego spoczywa inicjatywa w zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu stanu faktycznego. Temu celowi służy m.in. instytucja wezwania strony (lub innej osoby) do okazania określonej rzeczy celem dokonania jej oględzin. Organ podatkowy bowiem – na podstawie art. 155 § 1 o.p. – jest uprawniony, aby wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy; oraz – zgodnie z art. 198 § 1 o.p. – może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny.
Strona postępowania ma zatem obowiązek dokonania – na żądanie organu – określonej czynności, w tym udostępnienia będącego w jej posiadaniu przedmiotu oględzin. Wynika to z art. 155 § 1 w zw. z art. 198 § 1 o.p., a także art. 191 i art. 192 o.p.
Zaakcentować należy, że powołane powyżej przepisy procedury podatkowej i inkwizycyjny model tego postępowania oznaczają, że organ podatkowy jest zobowiązany, aby z urzędu wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, niezależnie od tego, czy służy on udowodnieniu tez korzystnych dla strony postępowania, czy przeciwnie - pozwala na podjęcie rozstrzygnięcia dla niej niekorzystnego. Sankcją za niewykonanie tego obowiązku jest zaś nałożenie kary porządkowej zgodnie z przepisami rozdziału 22 o.p.
Zgodnie z brzmieniem z art. 262 § 1 pkt 2 o.p. odpowiedzialność strony może być ograniczona jedynie w sytuacji, gdy odmowa wykonania wezwania nie jest bezzasadna. Zasadniczą przesłanką nałożenia omawianej kary porządkowej jest bowiem (obok przesłanek podmiotowych i dokonania prawidłowego wezwania przez organ podatkowy) brak uzasadnionej przyczyny niewykonania wezwania, "bezzasadność odmowy" dokonania konkretnej czynności procesowej przez stronę, przy czym chodzi tu o odmowę niemającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy (por. wyrok NSA z 6 marca 2018 r., II FSK 1695/16). W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym jako usprawiedliwione niewykonanie obowiązku traktować należy tylko takie okoliczności, które w sposób niezależny od strony i w normalnych warunkach trudny do przezwyciężenia uniemożliwiały jej zadośćuczynienie obowiązkom nałożonym przez organ podatkowy, nawet przy dołożeniu należytej staranności. Nie ma zatem znaczenia to, czy w subiektywnym przekonaniu strony powinna ona dany obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód w jego wykonaniu. Przykładowo, znamiona "bezzasadnej odmowy", o jakiej mowa w art. 262 § 1 pkt 2, nosi postępowanie strony, która poinformowana o żądaniu organu udostępnienia nieruchomości w celu dokonania oględzin oraz pomiarów powierzchni budynków, nie czyni zadość żądaniu organu, a z okoliczności przeprowadzonej czynności nie wynika, aby odmowa ta miała racjonalne uzasadnienie w obiektywnych okolicznościach sprawy. Bezzasadna odmowa to odmowa nieznajdująca potwierdzenia w obowiązujących przepisach (zob. B. Dauter, W. Gurba [w:] S. Babiarz, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, B. Dauter, W. Gurba, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 262, oraz powołane tam orzecznictwo; zob. też wyrok NSA z 21 listopada 2024 r., III FSK 929/24).
W realiach rozpoznawanej sprawy wszczęte z urzędu postępowanie podatkowe dotyczyło ustalenia podatku od nieruchomości położonej w K., przy ulicy [...] [...], działka nr [...], obręb [...], za 2023 rok. Współwłaścicielem nieruchomości (udział [...]) jest skarżący Ł. G..
Podatnik – pomimo wezwań organu podatkowego – nie złożył informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, a nadto wniósł o przeprowadzenie pomiarów całej nieruchomości, nie zgadzając się z danymi wskazanymi przez innych współwłaścicieli. Tym samym nie podał danych dotyczących podstawy opodatkowania – powierzchni użytkowej budynku i powierzchni gruntu.
Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że podjęte przez organ z urzędu czynności dowodowe zmierzające do ustalenia powierzchni użytkowej budynku były niezbędne dla prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania.
Zawiadomieniem z dnia 1 marca 2024 r. organ poinformował o dacie przeprowadzenia oględzin nieruchomości (05.04.2024 r., godz. 13.30), powołując art. 198, art. 190, art. 155 o.p. i wskazał, że oględziny zostaną przeprowadzone w celu ustalenia prawidłowej podstawy opodatkowania. Następnie, podając jako podstawę działania art. 155 o.p. organ zwrócił się do skarżącego o udostępnienie i umożliwienie wejścia do nieruchomości we wskazanej dacie. Stronę pouczono też o tym, że nie zastosowanie się do powyższego zagrożone jest karą porządkową w wysokości do [...] zł., zgodnie z art. 262 o.p.
Kolejnym pismem z dnia 26 lipca 2024 r. powiadomiono o drugim terminie oględzin (29.08.2024 r., godz. 13.30), przywołano wyżej wymienione przepisy prawa oraz ponownie zwrócono się do skarżącego o umożliwienie wejścia do nieruchomości i udostępnienie wszystkich pomieszczeń w budynku we wskazanej dacie. Również i to pismo zawierało pouczenie o konsekwencjach nie zastosowania się do wezwania organu – zagrożeniu wymierzenia kary porządkowej.
Oba pisma zostały doręczone skarżącemu z zachowaniem terminów, o których mowa w art. 190 § 1 o.p.
Zdaniem sądu zawiadomienia zawierały wszystkie konieczne elementy i informacje, w tym przywołane przepisy prawa dotyczące wezwań organów do wykonania wskazanych czynności oraz pouczenia o konsekwencjach uchylenia się od wykonania wezwania – wymierzeniu kary porządkowej. Na ocenę prawidłowości doręczanych skarżącemu zawiadomień, wbrew treści skargi, nie może mieć wpływu użyte w ich treści sformułowanie organu wyrażające prośbę. Posłużenie się przez organ taką formą grzecznościową nie powoduje zmiany charakteru pisma, które było niewątpliwie wezwaniem do określonego zachowania. Jednoznacznie świadczą o tym przywołane w jego treści przepisy Ordynacji podatkowej – w tym art. 155 oraz wskazane przez organ konsekwencje w postaci nałożenia kary porządkowej w przypadku nie dokonania opisanych czynności.
Skarżący natomiast bezzasadnie nie wykonał nałożonego przez organ podatkowy obowiązku okazania przedmiotu oględzin. W świetle przedstawionych wyżej rozważań stwierdzić trzeba, że w realiach sprawy nie zaistniały obiektywne okoliczności, które usprawiedliwiałyby niewykonanie obowiązku. Strona nie wykazała istnienia okoliczności od niej niezależnych, trudnych do przezwyciężenia, które uniemożliwiały zadośćuczynienie obowiązkom nałożonym przez organ podatkowy, nawet przy dołożeniu należytej staranności. Z pewnością nie zawiera takich argumentów lakoniczne pismo strony z 1 kwietnia 2024 r., w którym podatnik informuje o "zaplanowanych w tym dniu innych czynnościach", nie wyjaśniając dalej ich charakteru i rodzaju, czy wskazując na odległość nieruchomości od jego miejsca zamieszkania. Skarżący nie stawił się również w dacie drugich – wyznaczonych przez organ oględzin nieruchomości i ponownie nie okazał przedmiotu oględzin, uniemożliwiając organowi dokonanie ustaleń w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.
Dopiero na etapie wniosku o uchylenie kary porządkowej (pismo z dnia 21 października 2024 r.) skarżący podjął próbę usprawiedliwienia swojej nieobecności w dniu 29 sierpnia 2024 r. okolicznością przebywania za granicą i przedstawił rezerwację biletów lotniczych.
Argumentację tą należy ocenić jako spóźnioną, a tym samym nie mającą wpływu na wynik kontroli zaskarżonego postanowienia. Uwypuklenia wymaga, że skarżący posiadając wiedzę o przeszkodach w przeprowadzeniu czynności dowodowych nie poinformował o nich organu przed wyznaczonym terminem, nie zaproponował innego terminu dokonania niezbędnych w sprawie ustaleń, w żaden sposób nie współpracował z organem podatkowym. Pomimo ciążących na nim obowiązków złożenia informacji o nieruchomości, nie tylko ich nie realizował, ale dodatkowo utrudniał przeprowadzenie z urzędu przez organ czynności, zmierzających do prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania, a tym samym wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.
Sąd podziela też stanowisko organów dotyczące adekwatności wysokości wymierzonej kary (500 zł, przy określeniu górnej granicy na kwotę [...]zł) do rodzaju i stopnia zawinienia strony. Zachowanie podatnika, uniemożliwiające już dwukrotne przeprowadzenie oględzin z nieruchomości, bez wątpienia tamuje bieg prowadzonego postępowania podatkowego, naraża organ na ponoszenie dodatkowych kosztów oraz w konsekwencji na uszczuplenie podatku.
Wobec powyższego, w ocenie sądu organy słusznie uznały, że w przyjętych okolicznościach faktycznych zostały spełnione przesłanki nałożenia kary porządkowej z art. 262 § 1 pkt 2 o.p., zaś podniesiona w skardze argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na względzie powyższe, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło