I SA/Ke 172/17
WyrokWSA w Kielcach2017-06-08
Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Maria Grabowska, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdy pierwotne decyzje przyznające płatności zostały ostatecznie wyeliminowane z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nadmiernie pobranych płatności, ponieważ postępowanie w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności jest odrębne od postępowania o przyznanie płatności. Wystarczy ustalić, że pierwotne decyzje przyznające płatności zostały skutecznie wyeliminowane z obrotu prawnego, a wypłacona kwota jest wyższa niż wynikająca z ostatecznych decyzji. Sąd nie bada zasadności tych pierwotnych rozstrzygnięć.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) o ustaleniu K. Z. kwoty nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2011 i 2012 w wysokości 19.934,82 zł. Pierwotne decyzje przyznające płatności zostały stwierdzone nieważnością, a następnie wydano nowe decyzje przyznające niższe kwoty. Skarżący zarzucił m.in. fałszowanie dokumentów, brak możliwości ustosunkowania się do akt sprawy oraz dyskryminację.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2011 i 2012. oddala skargę.
Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w K. (ARiMR, Agencja) decyzją z [...]nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika
Biura Powiatowego ARiMR w J. z [..]nr [...] o ustaleniu K. Z. kwoty nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2011
i 2012 w wysokości 19.934,82 zł.
Organ ustalił, że K. Z. złożył wnioski o przyznanie płatności na rok 2011 i 2012. Kierownik Agencji decyzją z [...] r. nr [...] przyznał wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 w łącznej wysokości 15.868,97 zł, płatności te zostały zrealizowane na rachunek bankowy wnioskodawcy 30 marca 2012 r. oraz decyzją z [...] r. nr [...] przyznał wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 w łącznej wysokości 19.648,53 zł, a płatności te zostały zrealizowane na rachunek bankowy wnioskodawcy 4 kwietnia 2013 r. Następnie po stwierdzeniu nieważności ww. decyzji organ pierwszej instancji, po przeprowadzeniu postępowań administracyjnych w przedmiotowych sprawach
wydał: w sprawie wniosku na rok 2011 decyzję z [...]nr [...], którą przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 w łącznej wysokości 12.023,36 zł i w sprawie wniosku na rok 2012 decyzję nr 0236-2015-000005453, którą odmówił stronie przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności do upraw roślin strączkowych
i motylkowatych drobnonasiennych oraz przyznał uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w kwocie 2.946,14 zł i płatność zwierzęcą w kwocie 831,94 zł.
Na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego Kierownik Agencji decyzją z 19 października 2016 r. ustalił beneficjentowi łączną kwotę nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2011 i 2012 w wysokości 19.934,82 zł.
Organ stwierdził, że wypłacone wnioskodawcy środki publiczne za rok 2011
i 2012 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego pochodzą ze środków
z Europejskiego Funduszu Rolnego Gwarancji oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa
w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2016.1512) dalej "ustawa o ARiMR". Dyrektor Agencji wskazał, że na gruncie rozpatrywanej sprawy zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy z 26 stycznia 2007 r.
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2012.1164, ze zm.) wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisy unijne.
Z art. 7 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. wynika, że zasadniczym warunkiem koniecznym do spełnienia w przypadku ubiegania się o płatności jest użytkowanie działek rolnych w zgodzie z normami i wymogami. Nie spełnienie ww. warunku uniemożliwia przyznania płatności lub ma też wpływ na wysokość płatności,
w zależności od rozmiaru niezgodności.
W przedmiotowym postępowaniu organ był zobowiązany do ustalenia, czy wnioskodawca pobrał nadmierne płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2011 i 2012.
Dyrektor Agencji wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia,
tj. art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR. Podniósł, że sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana
z obrotu prawnego. W takim przypadku zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (tj. czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną) i czy decyzja została skierowana do właściwego podmiotu.
Podkreślił, że toczące się postępowanie w sprawie ustalenia kwoty do zwrotu za rok 2011 i 2012 stanowi postępowanie odrębne, w konsekwencji strona w niniejszym postępowaniu nie może skutecznie podnosić argumentów przeciwko decyzji o przyznaniu płatności. Wyjaśnienia i zarzuty strony w przedmiocie "doklejania", "antydatowania", fałszowania dowodów i konieczności ustalenia celowej niezgodności nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Wskazał, że zasadniczo to sfałszowanie musi znaleźć potwierdzenie w orzeczeniach sądu lub innego organu właściwego do wydania takiego orzeczenia. Dodatkowo argumenty te nie odnoszą się do podstaw prawnych w oparciu, o które rozstrzygnięto przedmiotową sprawę i nie mogą stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji.
Organ wskazał, że w sprawie okolicznością bezsporną jest, że strona złożyła wnioski o przyznanie płatności na rok 2011 i 2012, że Kierownik Agencji decyzjami z [...] r. przyznał wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 oraz z 15 lutego 2013 r. na rok 2012. Ponadto poza sporem jest fakt, że kontrole przeprowadzone w gospodarstwie rolnym strony wykazały nieprawidłowości, które miały odniesienie do wysokości kwot, które beneficjent powinien otrzymać z tytułu wniosków o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2011 - 2012. Płatność przyznana decyzją z 2 marca 2012 r. dla płatności JPO wyniosła 10.895,88 zł i została 30 marca 2012 r. przekazana na rachunek bankowy strony. Jednak w wyniku stwierdzenia nieważności ww. decyzji, Kierownik Agencji wydał nową decyzję [...] przyznając płatność dla JPO w wysokości 7050,27 zł. Powyższe oznacza, że kwota płatności stanowiąca różnicę pomiędzy sumą płatności przekazaną stronie na podstawie pierwotnej decyzji Kierownika Agencji, a sumą tych płatności przyznanych w decyzji z 29 kwietnia 2015 r., stanowi płatności pobrane nadmiernie i wynosi 3845,61 zł, co uzasadniało ustalenie kwoty nadmiernie pobranych płatności w przedmiotowej sprawie. Kwota płatności przyznana decyzją Kierownika Agencji z [...] r. dla płatności JPO wyniosła 11.281,41 zł i dla upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych wyniosła 4807,80 zł i została 4 kwietnia 2013 r. przekazana na rachunek bankowy strony. W wyniku stwierdzenia nieważności ww. decyzji, Kierownik Agencji [...] r. wydał nową decyzję, odmawiając przyznania płatności dla jednolitej płatności obszarowej oraz dla upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych. Powyższe oznacza, że kwota stanowiąca różnicę pomiędzy sumą płatności przekazaną stronie na podstawie pierwotnej decyzji z [...] r., a sumą tych płatności przyznanych w decyzji z 29 kwietnia 2015 r., stanowi płatności pobrane nadmiernie i wynosi 16.089,21 zł, co uzasadniało ustalenie kwoty nadmiernie pobranych płatności w przedmiotowej sprawie.
Dyrektor Agencji stwierdził ponadto brak przesłanek uzasadniających odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności,
o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. (wysokość kwoty zwrotu), art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 (przedawnienie), art. 80 ust. 3 (pomyłka organu).
Odnosząc się do kwestii przedawnienia Dyrektor Agencji przywołał, na mające zastosowanie w tej kwestii przepisy art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 i wskazał, że zaskarżoną decyzję Kierownika Agencji
z 19 października 2016 r. doręczono stronie 3 listopada 2016 r. - przed upływem czteroletniego okresu przedawnienia.
Dyrektor Agencji podniósł, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, strona zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Jednocześnie wskazał na art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 z 12 października 2012 r. oraz stosowne przepisy Ordynacji podatkowej, regulujące tę kwestię, na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Agencji wyjaśnił, że zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych powziętych w decyzjach o przyznaniu płatności za lata 2011 i 2012 (dotyczące uznania niezgodności za celowe) nie wpływają na rozstrzygnięcie w kwestii ustalenie kwoty nadmiernie pobranych płatności. Wnioskodawca nie odwoływał się od decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2011 i 2012 wydanych w kwietniu 2015 r. przyznających mu przedmiotowe płatności w kwotach niższych niż wypłacone.
Na powyższą decyzję K.Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o stwierdzenie nieważności i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że postępowanie organów jest nieważne, ponieważ jego pełnomocnik nie miał możliwości ustosunkowania się do zgromadzonej dokumentacji dlatego, że w trakcie jego pobytu w Agencji, odmówiono mu kopii instrukcji obiegu dokumentów, która to instrukcja miała być podstawą ustosunkowania się do zgromadzonych dokumentów. Instrukcje te zostały przesłane przez organ dopiero po wydaniu zaskarżonych decyzji. Skarżący dodał, że pomimo sformułowania przez pełnomocnika zarzutów o popełnieniu przestępstwa przeciw dokumentom, organ nie zawiesił postępowania i nie zbadał czy doniesienie to jest fałszywe.
Skarżący wskazał, że nie kwestionował w żaden sposób decyzji z 2011
i 2012 r., lecz fakt, że został uznany za sprawcę "celowych naruszeń". Zarzucił, że pismo o celowości naruszeń z 2011 r. doklejone do jednej z decyzji z 2014 r., nie zostało opatrzone żadnym oznaczeniem zgodnym z instrukcją i nie zostało odnotowane w systemie.
Strona podniosła, że postępowanie trwa już 7 lat. Podstawą materialną ukarania skarżącego jest przepis umożliwiający dokonanie tego po trzykrotnym uprzednim ukaraniu przez organ I instancji. Organ powołał się przy tym na decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w J. z [...] r. W ocenie skarżącego Dyrektor Agencji nie mógł otrzymać tej decyzji 30 kwietnia 2015 r. Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z książki pocztowej Kierownika Biura Powiatowego Agencji w J., książki pocztowej organu, instrukcji obiegu dokumentów organu, dowodów na obieg decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji w J. w organie. W ocenie skarżącego postępowanie organu dyskryminuje go z powodu jego poglądów religijnych. W tym postępowaniu wielokrotnie był już zgłaszany wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej SR w J. (vide skarga z grudnia 2013 r.), w którym Sąd odmówił ukarania skarżącego i umorzył postępowanie. W związku z tym skarżący nie wie dlaczego tak ustalił organ. W ocenie strony mimo tego, że ktoś coś zrobił, nawet wielokrotnie, nie można jego działaniu przypisać celowości. Celowość należy udowodnić, a tego organ nie dokonał.
Zdaniem strony działanie organu narusza więc art. 72 Rozporządzenia Komisji 1122/2009 r. i kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego, w szczególności całego rozdziału IV. Skarżący nie wie skąd organ czerpał wiedzę o naruszeniach, które wystąpiły w jego gospodarstwie. Strona zarzuciła także naruszenie art. 139 K.p.a., gdyż organ wydał decyzję na niekorzyść strony odwołującej się, mimo że nie wykazał w jaki sposób decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo. W ocenie skarżącego sam fakt wydania decyzji obniżającej dopłaty za 2011 r. nie może stanowić podstawy, bo ta decyzja może się nie ostać nawet w postępowaniu instancyjnym, tym bardziej, że do dnia wysłania niniejszej skargi nie dotarła do pełnomocnika.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t.j. Dz.U. 2016.718) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę, w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna
z prawem. Sąd podzielił też i uznał za niewadliwe ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego. Znajdują one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a Sąd przyjął je za podstawę dalszych rozważań.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Agencji w przedmiocie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2011 i 2012.
Zgodnie z art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o ARiMR, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w drodze decyzji administracyjnej ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1. pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;
2. krajowych, przeznaczonych na: a. współfinansowanie wydatków realizowanych
z funduszy Unii Europejskiej, b. finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej
w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. O ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych organ, o którym mowa
w ust. 2, może rozstrzygnąć również w decyzji w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.
Przedmiotem postępowania toczącego się przed organem było zatem ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Ustalenie, czy przyznane uprzednio kwoty pomocy, czy płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. W tej drugiej sytuacji zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne. Zatem w postępowaniu uregulowanym w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR organ ma za zadanie zbadać czy dana kwota stanowi kwotę nienależnie pobranych lub nadmiernie pobranych środków, co ma miejsce w postępowaniu odrębnym od postępowania o przyznanie danej płatności. Zaznaczenie odrębności postępowania w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności ma istotne znaczenie, bowiem w jego ramach organ ma za zadanie ustalenie, że doszło do dokonania nienależnej płatności oraz czy nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość żądania jej zwrotu (por. wyrok NSA z 23 września 2014 r. II GSK 1201/13; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie doszło do nadmiernego pobrania środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego Gwarancji, tj. o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Na mocy decyzji z 2 marca 2012 r. skarżącemu została bowiem przyznana m.in. jednolita płatność obszarowa za 2011 r. w kwocie 10.895,88 zł, natomiast na mocy decyzji
z 15 lutego 2013 r. za 2012 r. jednolita płatność obszarowa w kwocie 11.281,41 zł
i płatność dla upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych
4807,80 zł. Istotne przy tym jest, że wymienione kwoty zostały przekazane na konto bankowe skarżącego. Decyzje z 2 marca 2012 r. i 15 lutego 2013 r. zostały następnie ostatecznie wyeliminowane z obrotu prawnego, decyzjami Dyrektora Agencji z 25 listopada 2013 r. stwierdzającymi nieważność ww. decyzji. W dniu
29 kwietnia 2015 r. zostały z kolei wydane decyzje: jedna przyznająca skarżącemu jednolitą płatność obszarową za 2011 r. w kwocie 7050,27 zł oraz druga odmawiająca skarżącemu przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności dla upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych za 2012 r. Decyzje te są ostateczne. Wskazane decyzje tworzą wiążący stan prawny, który w powiązaniu z niespornym faktem, że płatności na 2011 r. i 2012 r. zostały stronie wypłacone, stanowi punkt wyjścia do wydania decyzji w sprawie określenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich. Organy wykazały, że skarżącemu została wypłacona kwota wyższa niż wynikająca z ostatecznych decyzji z 2 marca 2012 r., z 15 lutego 2013 r. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości trafność dokonanej przez organ oceny, że różnica pomiędzy kwotą otrzymaną przez skarżącego na podstawie pierwotnych, wyeliminowanych następnie decyzji a wysokością dopłat przyznanych na podstawie decyzji ostatecznych będzie stanowiła kwotę świadczenia nienależnie pobranego (pobranego w nadmiernej wysokości). Sąd w niniejszej sprawie nie jest władny badać zasadności podjętych w tamtych sprawach rozstrzygnięć, gdyż są one ostateczne. Kognicji sądu podlega jedynie ustalenie, że takie orzeczenia zostały wydane i pomiędzy wysokością dopłat przyznanych w pierwszej, nie ostatecznej decyzji a wysokością dopłat przyznanych w decyzjach ostatecznych występuje różnica tego typu, że te pobrane w wysokości wyższej, niż wynikające z decyzji ostatecznych są dopłatami nienależnie pobranymi.
Tak ustalony stan faktyczny uzasadniał stwierdzenie, że część płatności pobranych przez skarżącego (19.934,82 zł) została pobrana nienależnie. W konsekwencji organ był zobowiązany do wydania decyzji ustalającej kwotę nadmiernie pobranych przez skarżącego płatności za 2011 i 2012 r. (art. 29 ust. 2 ustawy o ARiMR).
Organ prawidłowo ponadto stwierdził, że w sprawie nie zaszły okoliczności wyłączające możliwość żądania zwrotu nienależnie pobranych przez skarżącą płatności.
Po pierwsze kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote, według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 Rozporządzenia Nr 1913/2006 (art. 40 ust. 1 ustawy
z 26 stycznia 2007 r.). Po drugie nie znajduje zastosowania przepis art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie dokonanej płatności wymaga spełnienia łącznie dwóch wymienionych w nim przesłanek. Po pierwsze: płatność dokonana musi być na skutek błędu organu, po drugie: błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Organ dokonując oceny przesłanek wyłączających zwrot nienależnej pobranej płatności zasadnie uznał, że nie zachodzi przesłanka określona w art. 80 rozporządzenia WE) bowiem przyczyną dokonania płatności nie była pomyłka organu lecz zaniechanie niedotrzymanie zobowiązania rolnośrodowiskowego przez wnioskującego.
Powołując prawidłowo, mające zastosowanie do płatności za lata 2010
i następne przepisy art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2988/95, dotyczące okresów przedawnienia, organ stwierdził, że w sprawie nie nastąpiło przedawnienie. Z treści ostatecznych decyzji Kierownika Agencji w J. z [...] r. w przedmiocie przyznania płatności za 2011 i 2012 r. wynika jednoznacznie, że powodem zastosowania sankcji (45% za rok 2011 i powyżej 100% za rok 2012) było stwierdzenie powtarzalności nieprzestrzegania normy BW.4.1. Zgodnie z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2988/95 w przypadku nieprawidłowości powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia w którym nieprawidłowość ustała. Jakkolwiek organ nie ustalił, czy i kiedy nieprawidłowość ustała, a zatem w jakiej konkretnie dacie nastąpił początek biegu terminu przedawnienia to zasadnie wskazał na wystąpienie okoliczności w postaci zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnych przyznających płatność, skutkujących przerwaniem biegu przedawnienia. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, który odnosi się do (...) postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo (art. 3 ust. 1). W dniu 31 maja 2013 r. skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności pierwotnych decyzji przyznających płatności i z tą datą, jak zasadnie wskazał organ, nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia. Nie jest uprawnione, wobec treści przepisu art. 3 ust 1 Rozporządzenia, stanowisko organu, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się na nowo z datą ostateczności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji pierwotnych. Czynnością przerywającą bieg terminu jest data wszczęcia postępowania i bieg terminu na nowo rozpoczyna się od dnia następnego liczonego od tej daty. Wskazana nieprawidłowość nie ma wpływu na ocenę organu, bowiem w dacie wydania zaskarżonej decyzji, liczony ponownie od 31 maja 2013 r. czteroletni termin przedawnienia nie upłynął.
Sąd stwierdził ponadto, że wpływu na rozstrzygnięcie nie mają zarzuty skargi. Wymaga wyjaśnienia, że skarga dotyczy nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również dwóch innych decyzji Dyrektora Agencji , tj. decyzji z [...] r. o ustaleniu kwoty nadmiernie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2011 oraz z 22 grudnia 2016 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu ONW na rok 2012. Skarżący nie sprecyzował przy tym, które zarzuty dotyczą zaskarżonej decyzji.
Z treści skargi wynika jednak niewątpliwie, że skarżący kwestionuje uznanie go za sprawcę “celowych naruszeń" sugerując, że było to możliwe w związku
z pismem o celowości naruszeń z 2011 r., które według skarżącego zostało doklejone do jednej z decyzji z 2014 r. Według skarżącego okoliczność ta świadczy
o fałszowaniu przez organ dokumentacji.
Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że w postępowaniu o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności kontroli nie podlegają ustalenia organów poczynione w toku postępowania o przyznanie płatności. Kwestia nadania stwierdzonym w gospodarstwie skarżącego nieprawidłowościom kwalifikacji "celowej niezgodności" była natomiast przedmiotem ustaleń w postępowaniach o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych i ONW. Inaczej mówiąc w niniejszej sprawie badaniu nie podlega kwestia czy prawidłowe są ustalenia organu w zakresie nieprzestrzegania przez skarżącego norm zgodności.
Wymaga podkreślenia, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2011-2012 jest zupełnie odrębnym postępowaniem od postępowań, zakończonych ostatecznymi decyzjami Kierownika Biura Powiatowego Agencji w J.
z [..] r. i [..] r. w ramach, których płatności przyznano
w mniejszej wysokości. Decyzje te nie zostały zaskarżone i stały się ostateczne. Skarżący związany jest więc ustaleniami dokonanymi w tych postępowaniach. Nie mógł zatem skutecznie, w ramach postępowania prowadzonego w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, podważyć ustaleń organów poczynionych w postępowaniach o przyznanie płatności. Z tych względów wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma zarzut naruszenia art. 72 Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009, ponieważ nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten ma zastosowanie przy pomniejszeniach kwoty przyznanych płatności. Nie stanowi natomiast podstawy do ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności.
Strona ponadto konsekwentnie podnosi zarzuty fałszowania dokumentów przez organ. W tym zakresie należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny i badania wiarygodności dokumentów. Jeżeli w ocenie strony istnieje uzasadnione podejrzenie fałszowania dokumentacji, fakt ten powinien zgłosić stosownym organom.
Nieuzasadniony jest ponadto zarzut naruszenia art. 139 K.p.a. zgodnie, którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W niniejszej sprawie organ odwoławczy, Dyrektor Agencji w K., nie wydał decyzji na niekorzyść skarżącego, lecz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - Kierownika Agencji w J., nie pogarszając sytuacji strony. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją trwa już 7 lat, ponieważ zostało wszczęte zawiadomieniem z 21 lipca 2016 r.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku możliwości ustosunkowania się do zgromadzonej dokumentacji związanego z odmową wydania "kopii instrukcji obiegu dokumentów" co miałoby skutkować nieważnością postępowania, wskazać należy, że strona, po złożeniu stosownego wniosku zapoznała się z aktami sprawy
i mogła się do nich ustosunkować, bez względu na to, czy była w posiadaniu Instrukcji Kancelaryjnej czy nie. Stosownie bowiem do art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy
z 7 marca 2007 r. w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z akt sprawy ponadto wynika, że 7 grudnia 2016 r. skarżącemu została przekazana "Instrukcja Kancelaryjna". Wymaga także wyjaśnienia, że przedmiotowa instrukcja nie stanowi dowodu w sprawie.
Skarżący zarzucił w skardze nieuwzględnienie przez organ jako dowodu akt sprawy II W. 20/12 Sądu Rejonowego w J., jednak pomimo wielu możliwości przedstawienia w toku postępowania ww. dowodu, nigdy tego nie uczynił. Organ nie mógł natomiast przeprowadzić dowodu, który nie został mu dostarczony.
Zdaniem Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo
z uwzględnieniem ww. przepisów, a istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. W sprawie nie doszło do naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ zobligowany był do wydania decyzji ustalającej kwotę nadmiernie pobranych płatności w wysokości wskazanej w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło