I SA/Ke 174/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku A.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: oddalić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 9 czerwca 2015 r. oddalił skargę A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Odpis wyroku z uzasadnieniem został skarżącemu doręczony 10 lipca 2015 r. W dniu 15 lipca 2015 r. A.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniając wniosek wskazał, że nie może sporządzić osobiście skargi do NSA. Podniósł ponadto, że w gospodarstwie domowym pozostaje z matką. Źródło ich utrzymania stanowi emerytura matki uzyskiwana w kwocie 1074 zł miesięcznie brutto oraz dochody uzyskiwane przez wnioskodawcę z tytułu dopłat i sprzedaży płodów rolnych w wysokości 2300 zł brutto miesięcznie. W rubryce "Majątek", skarżący wykazał natomiast dom o powierzchni 82 m², nieruchomość rolną o powierzchni 7 ha oraz zasoby pieniężne w kwocie 15 000 zł. Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że matka przewlekle choruje z powodu schorzeń układu krążenia i reumatycznych. Skarżący jest studentem studiów zaocznych w K. i ponosi opłaty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2012.270 ze zm.) dalej "ustawa p.p.s.a."., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy zostanie wykazane w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu, instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zdaniem Sądu sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego wykazana we wniosku prowadzi do konkluzji, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jak już wcześniej podkreślono przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, którego domaga się skarżący ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób pozbawionych całkowicie środków do życia, znajdujących się na skraju ubóstwa, bez majątku, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować znaczny uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Przez uszczerbek koniecznego utrzymania należy rozumieć przy tym zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Na podstawie danych przedstawionych przez skarżącego Sąd stwierdził, że nie należy ona do żadnej z wyżej wymienionych osób. Posiadanie przez wnioskodawcę i jego matkę, z którą pozostaje w gospodarstwie rolnym stałego źródła dochodu, który łącznie miesięcznie wynosi 3374 zł pozwala na stwierdzenie, że rodzinie skarżącego nie grozi niedostatek. Zdaniem Sądu dysponowanie stałym źródłem dochodu umożliwia planowanie i racjonalne gospodarowanie środkami. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę na fakt, że skarżący i jego matka nie posiadają innych osób na utrzymaniu. Wnioskodawca nie wykazał też żadnych zobowiązań kredytowych, zadłużeń oraz zaległości w jakichkolwiek opłatach. O stabilnej sytuacji majątkowej skarżącego świadczą ponadto posiadane zasoby pieniężne w kwocie 15 000 zł oraz majątek w postaci nieruchomości: domu i nieruchomości rolnej. Wpływu na treść rozstrzygnięcia w takiej sytuacji nie ma również etap postępowania i związany z nim wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Z powołanych wyżej regulacji wynika bowiem, co wymaga podkreślenia, że podstawowym kryterium przyznania prawa pomocy jest kryterium majątkowe. W przypadku odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu istnieje możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z wyboru. Możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie ponieść kosztów postępowania, a nie takich, w których brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych jest subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 29 października 2010r. sygn. akt I FZ 323/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.