I SA/Ke 178/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Rojek Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Protokolant ref. staż. Krzysztof Czarnecki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005 r. skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999-2002 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A. K. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania ' I SA/Ke 178/05 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia[...] nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania A. K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...], której przedmiotem była odmowa stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranych przez płatnika w latach 1999-2002 zaliczek na podatek dochodowy z tytułu zwrotu kosztów dojazdu do pracy. Organy podatkowe uznały, że świadczenie otrzymane przez skarżącego z tytułu zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do siedziby jednostki policji jest przychodem ze stosunku służbowego stosownie do art. 12 ustawy z dnia 26 lipca 199Ir. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) powoływanej dalej jako u.p.d.o.f. Organy powołały się na powszechność opodatkowania dochodów wynikającą z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. oraz fakt, że przychody z tego źródła nie zostały zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 i 52 u.p.d.o.f. oraz przepisów szczególnych: ustawy z dnia 6 kwietnia 1999r. o Policji ( Dz. U. z 1990r. Nr 30 lf poz. 179 ze zm.). Wskazały, że dokonanie z dniem 1 stycznia 2003r. zmiany | ustawy z 26 lipca 199Ir. przez rozszerzenie katalogu zwolnień wymienionych w I art. 21 między innymi o świadczenia ponoszone za pracownika z tytułu zwrotu f kosztów dojazdu do pracy, przemawia za stanowiskiem organów, że w latach 1999-2002 świadczenia z tego tytułu podlegały opodatkowaniu. Przytoczona przez skarżącego Uchwała 7 Sędziów NSA z 17 maja 1999r. sygn. FPS 3/99 oraz wyrok NSA -Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie sygn. SA/Rz 1540/00 z dnia 17 września 2002r. odnoszą się do konkretnych spraw i nie mają charakteru powszechnie obowiązującej wykładni prawa. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. K. wniósł o uchylenie decyzji i wypłacenie kwoty nadpłaconego podatku z ustawowymi odsetkami. Zarzucił, że wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd, iż orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mają charakteru powszechnie obowiązującej wykładni prawa jest niezasadny, wobec wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego, z której wynika obowiązek zapewnienia jednolitego stosowania prawa. Wskazał, że pogląd wyrażony w przywoływanych orzeczeniach podzielił NSA w wyroku z dnia 29 maja 2003r. sygn. SA/BK 1476/02. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru Województwa Lubuskiego i Świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926). Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153 poz. 1269). Ocenie sądów podlega zatem zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a. przy rozpoznawaniu sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Przedmiot postępowania sądowego wyznacza materialny stosunek administracyjno-prawny, który stanowi przesłankę do wszczęcia i prowadzenia postępowania oraz wydania decyzji. Skargę należy uznać za zasadną jakkolwiek nie z przyczyn w niej powołanych. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. małżonkowie opodatkowują się wspólnie jeżeli stosownie do art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. złożą wniosek o wspólnie opodatkowanie w odpowiedniej formie i czasie. Złożenie przez małżonków wniosku o wspólnie opodatkowanie wywołuje skutki, które może odwrócić tylko ich rozłączne opodatkowanie, w drodze decyzji wydanej w trybie art. 45 ust. 6 u.p.do.f. i tylko z tej przyczyny, iż nie spełnili oni przypisanych warunków do łącznego rozpoznania opodatkowania. Konsekwencją powyższego jest trwałość łącznego opodatkowania małżonków za dany rok podatkowy. Z | wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz z przedłożonych zeznań podatkowych za lata 1999, 2000, 2001 i 2002 wynika, że skarżący opodatkował się wspólnie z małżonką U. K. Konsekwencją wspólnego opodatkowania jest solidarna odpowiedzialność małżonków za zobowiązania podatkowe oraz solidarna wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku (art. 92 § 3 ustawy z dnia 29 -sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz. U. Nr 8 z 2005 r. poz. 60 ze zm.). Małżonkowie, którzy stosownie do art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe i którym przysługuje solidarne roszczenie o zwrot nadpłaty, stosownie do treści art. 133 § 3 Ordynacji podatkowej, uznani są za jedną stronę postępowania - organ podatkowy ma obowiązek prowadzenia jednego postępowania i wydania jednej decyzji wobec obojga małżonków. Wbrew unormowaniu zawartemu w art. 133 § 3 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe przyjęły, że stroną postępowania jest wyłącznie A. K. i decyzja w zakresie odmowy stwierdzenia nadpłaty została wydana wyłącznie w stosunku do skarżącego. Pozbawiły tym samym U. K. udziału w postępowaniu dotyczącym bezpośrednio jej praw. Brak udziału strony w postępowaniu, bez jej winy, stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Fakt, że z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty wystąpił wyłącznie A. K., nie pozbawia U. K. przymiotu strony, skoro stosownie do art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej przysługuje małżonkom solidarna wierzytelność o zwrot nadpłaty. Stroną postępowania są oboje małżonkowie, a zatem oboje winni mieć zagwarantowane prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe przeprowadzą postępowanie podatkowe z udziałem stron. Przeprowadzenie postępowania podatkowego bez udziału wszystkich zainteresowanych stron wyłącza merytoryczną ocenę przez Sąd zarzutów skargi. Z powyższych przyczyn Sad na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b oraz 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.