I SA/Ke 182/05

WyrokWSA w Kielcach2005-10-19

Skład orzekający: Ewa Rojek, Dorota Pędziwilk-Moskal, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego, której osnowa (rozstrzygnięcie) jest sprzeczna ze stanem faktycznym opisanym w jej uzasadnieniu, może zostać utrzymana w mocy?
Ratio decidendi
Decyzja organu podatkowego, której osnowa (rozstrzygnięcie) jest sprzeczna ze stanem faktycznym opisanym w jej uzasadnieniu, narusza prawo. Taka sprzeczność uniemożliwia prawidłową kontrolę sądową i jest podstawą do uchylenia zarówno decyzji organu drugiej instancji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca R. M. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą jej zobowiązanie podatkowe w VAT za kwiecień 2000 r. Organ pierwszej instancji uznał ewidencję sprzedaży VAT za nierzetelną i określił zobowiązanie w drodze oszacowania, pomijając m.in. związek wydatków na telefon z działalnością gospodarczą. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując nierzetelność ewidencji oraz sposób ustalenia zobowiązania. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił obie decyzje z uwagi na sprzeczność między osnową decyzji organu pierwszej instancji a jej uzasadnieniem.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się orzeczenia. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: I SA/Ke 182/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant: ref. staż. Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19.10.2005 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]numer [...] w przedmiocie określenia za miesiąc kwiecień 2000 r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. 1. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji; 2. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji w całości do czasu uprawomocnienia się orzeczenia; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej R. M. 740 (siedemset czterdzieści ) złotych zwrotu kosztów postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. decyzją z dnia [...]znak: [...]określił za miesiąc kwiecień 2000r. wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w O. stwierdzono, że ewidencja sprzedaży VAT za 2000r. prowadzona była nierzetelnie, bowiem P. R. M. nie wykazywała całego uzyskanego w 2000r. obrotu. Z uwagi na stwierdzoną nierzetelność, ewidencję sprzedaży pominięto jako dowód w postępowaniu podatkowym w trybie art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej, a podstawę opodatkowania przyjęto w drodze oszacowania. W trakcie kontroli za 2000r. ustalono, że w kwietniu 2000r. został zawyżony podatek naliczony o kwotę [...]zł wynikający z faktury VAT nr [...]z dnia [...], dotyczącej opłaty abonamentu i rozmów telefonicznych z telefonu zainstalowanego w domu Pani R. M., ponieważ Podatniczka nie wykazała związku poniesionego wydatku z uzyskanym przychodem z działalności gospodarczej. Od decyzji tej P. R. M.- reprezentowana przez doradcę podatkowego P. D. M. - wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ustawy o VAT oraz wskazując, że ewidencja sprzedaży VAT za 2000r. była prowadzona rzetelnie, a stwierdzone przez organ I instancji nieprawidłowości można uznać jedynie za wady nie mające istotnego znaczenia dla Sygn. I SA / Ke 182 / 05 sprawy, które nie powinny być przesłanką do nie uznania ich za dowód w postępowaniu. Nadto kwestionuje nie uznanie przez Urząd Skarbowy za koszt uzyskania przychodów wydatków związanych z opłata abonamentu i rozmów telefonicznych z aparatu zainstalowanego w domu Podatniczki. Nadto zakwestionowała wysokość ustalonego obrotu oraz metodę przyjętą do jego wyliczenia, w szczególności wysokość ustalonej przez organ podatkowy marży handlowej. W konsekwencji wniosła o uchylenie w całości decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i umorzenie postępowania w sprawie. Decyzją z dnia [...] znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego zarówno co do wysokości obrotu, jak i wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków telefonicznych, a tym samym pozbawienia prawa do odliczenia podatku naliczonego. Wskazał również na przesłanki, którymi kierował się przy jej podejmowaniu, z przytoczeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Szczegółowo odniósł się również do zarzutów zawartych w odwołaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P. R. M. reprezentowana przez doradcę podatkowego P. D. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu zarzuciła naruszenie art.17 ustawy o VAT. Podniosła, że powodem nie uznania za dowód ewidencji sprzedaży były m.in. niezgodności w stanie ilościowym towarów handlowych tj. brak dwóch pilarek oraz arbitralne odniesienie wielkości marży w odniesieniu do całej sprzedaży w oparciu o kilka faktur. Zdaniem skarżącej nie jest to wystarczająca przesłanka do Sygn. I SA / Ke 182 / 05 ustalenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, tym bardziej, że nie kwestionowała braku tych towarów. Wskazywała natomiast, iż mogło dojść do kradzieży, której nie stwierdziła w chwili potencjalnego jej popełnienia. Dodała, że sprzedaż ewidencjonowana była przy użyciu kasy fiskalnej, a organy podatkowe pomimo wniosków strony nie przeprowadziły żadnych dowodów zbliżonych do kontroli krzyżowej, które pozwoliłyby ustalić, czy ceny wykazywane w raportach z kasy fiskalnej rzeczywiście nie odpowiadają stanowi faktycznemu. W zakresie pozbawienia jej prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z rozmowami telefonicznymi zakwestionowanemu jako koszt uzyskania przychodów argumentuje, że wydatki te miały związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, ponieważ zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej, jako siedziba podany jest L., i telefon komórkowy wykorzystywany był podczas wyjazdów do producentów, sprzedaży obwoźnej itp. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazane zostały sprawy, w których skargi na Sygn. I SA / Ke 182 / 05 działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z uwagi na powyższą regulację prawną, właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Stosownie do art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym, aby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt wydany przez ten organ, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia np. przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1pkt.1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002r -p.p.s.a.). Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego, przy czym ocena ta jest dokonywana na podstawie akt sprawy przedłożonych Sądowi. W niniejszej sprawie, przedmiotem oceny dokonywanej przez Sąd jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] znak[...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] znak: PP [...]"w przedmiocie określenia za miesiąc kwiecień 2000r zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł ,, Decyzja jest aktem, który składa się z osnowy i uzasadnienia. Obie części Sygn. I SA / Ke 182 / 05 stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, przy czym żadna z tych części nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym. Wymogi decyzji zostały precyzyjnie określone w art. 210 Ordynacji podatkowej, zwanej dalej Ord. pod. Stosownie do art. 210 § 1 pkt. 5 i pkt.6 Ord. pod. decyzja zawiera m.in. rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozstrzygnięcie decyzji jest wiążącą wypowiedzią organu administracji publicznej, co do istoty sprawy. W rozstrzygnięciu dokonuje się konkretyzacji uprawnień i obowiązków w odniesieniu do zindywidualizowanego adresata oznaczonego w decyzji jako strona postępowania. Z racji centralnego miejsca, jakie rozstrzygnięcie zajmuje w strukturze decyzji, organ powinien je sformułować ze szczególną dbałością o jasność i precyzję wypowiedzi ( por. W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa1983r. s.103). Osnowa decyzji musi być tak sformułowana, aby z niej wynikało, jakie obowiązki i za jaki okres oraz w jakiej wysokości zostały nałożone. Zatem, treść rozstrzygnięcia jest równoznaczna z udzielonym stronie uprawnieniem lub nałożonymi na nią obowiązkami. Należy podkreślić, że rozstrzygnięcie decyzji jest jej kwintesencją, wyraża bowiem rezultat stosowania prawa materialnego do konkretnego wypadku, w konkretnych okolicznościach faktycznych oraz materiału dowodnego. Rozstrzygnięcie jest więc tym elementem decyzji, który określa skutki prawnopodatkowe ustalonego przez organ podatkowy stanu faktycznego i zastosowanych przepisów prawnych. Uzasadnienie ma natomiast objaśniać tok myślenia organu prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie, przy czym staranność w przekazywaniu adresatowi decyzji argumentów wykorzystanych przy jej Sygn. I SA / Ke 182 / 05 formułowaniu jest istotnym elementem funkcji perswazyjnej uzasadnienia. ( por. wyrok NSA z 20.11.2001r IISA/Lu629/00,OSP 2002,nr10,poz.136). Odnosząc powyższe wywody do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wymogów powyższych nie spełnia. Jak wynika z akt sprawy (k.13) Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] znak [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] znak: [...]"w przedmiocie określenia za miesiąc kwiecień 2000r zobowiązania podatkowego w kwocie [...]zł". Tymczasem powołana decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego O., o wskazanym przez organ odwoławczy znaku i dacie, w sentencji stanowi, że " Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. - za miesiąc marzec 2000r.określa kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości [...]zł (....)". Natomiast uzasadnienie faktyczne tej decyzji zawiera ustalenia dotyczące miesiąca kwietnia 2000r.( str. 3 uzasadnienia decyzji organu I instancji). Niezależnie od powyższego, z materiałów zawartych w aktach sprawy wynika, że decyzja w zakresie określenia kwoty zobowiązania podatkowego za miesiąc marzec 2000r. została wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. w dniu [...] o znaku [...] (k. 10 akt postępowania). W świetle powyższych okoliczności, nie do przyjęcia jest taka sytuacja, w której osnowa (rozstrzygnięcie) decyzji pozostaje w sprzeczności ze stanem faktycznym opisanym w jej uzasadnieniu. Dla strony, tak jak i dla Sądu kontrolującego decyzję pod względem zgodności z prawem, uzasadnienie decyzji Sygn. I SA / Ke 182 / 05 jest tak samo ważne jak i samo rozstrzygnięcie. Stosownie do art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie, decyzje organów podatkowych zapadły z naruszeniem norm postępowania, które nie może być konwalidowane w postępowaniu przed organem II instancji. Działanie takie naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania. W związku z powyższym, uchylenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym również decyzji I instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Reasumując, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo, co uzasadnia na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c, art.132, art. 135 i art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) orzeczenie jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło