I SA/Ke 185/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Asesor WSA Mirosław Surma (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Pastuszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2005 r. skargi H. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia nr [...]w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz H. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Ke 185/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...]nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...], której przedmiotem była odmowa stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Organy podatkowe uznały, że świadczenie otrzymane przez skarżącego z tytułu zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do siedziby jednostki policji jest przychodem ze stosunku służbowego stosownie do art. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.), powoływana dalej jako u.p.d.o.f. Organy powołały się na powszechność opodatkowania dochodów wynikających z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. oraz niezwolnienie dochodu z tego źródła od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 u.p.d.o.f. oraz przepisów szczególnych. W ocenie organów brak jest podstaw do przyjęcia, iż pobrane przez podatnika kwoty z tytułu zwrotu kosztów przejazdu są świadczeniem nienależnym - a zatem nie ma przesłanek do stwierdzenia nadpłaty. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie H. M. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu przywołał treść art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o Policji stosownie do której policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem. Zdaniem skarżącego interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej, że zwrot kosztów dojazdu podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych jest krzywdząca bowiem wydatki te nie spowodowały przysporzenia po stronie policjanta. Skarżący powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1999 r. FPS 3/99, oraz wyrok NSA Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 17 września 2002 r. sygn. akt. SA/Rz/1540/00 gdzie Sąd wyraził pogląd, że zwrot kosztów przejazdu przysługujący policjantowi nie jest przychodem ze stosunku służbowego. Ponadto skarżący nadmienił, że na terenie województwa podkarpackiego organy skarbowe uwzględniały analogiczne żądania policjantów. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do §2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U Nr 187 poz. 1926). Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U Nr 153 poz. 1269) Ocenie sądów podlega zatem zgodność aktów administracyjnych w tym przypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a., przy rozstrzygnięciu sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Przedmiot postępowania sądowego wyznacza materialny stosunek administracyjno-prawny, który stanowi przesłankę do wszczęcia i prowadzenia postępowania oraz wydania decyzji. Skargę należy uznać za zasadną, jakkolwiek nie z przyczyn w niej powołanych. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. małżonkowie opodatkowują się wspólnie jeżeli stosownie do art 45 ust. 1 u.p.d.o.f. złożą wniosek o wspólne opodatkowanie w odpowiedniej formie i czasie. Złożenie przez małżonków wniosku o wspólne opodatkowanie wywołuje skutki, które może odwrócić tylko ich rozłączne opodatkowanie w drodze decyzji wydanej w trybie art. 45 ust. 6 u.p.d.o.f.. Konsekwencją powyższego jest trwałość łącznego opodatkowania małżonków za dany rok podatkowy. Z korekty zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w 1999 r. wynika, iż skarżący opodatkowywał się wspólnie z małżonką B. M. Konsekwencją wspólnego opodatkowania jest solidarna odpowiedzialność małżonków za zobowiązania podatkowe oraz solidarna wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku (art. 92§3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. Nr 8 z 2005 r. poz. 60 ze zm.). Małżonkowie, którzy ponoszą solidarnie odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe i którym przysługuje solidarne roszczenie o zwrot nadpłaty, stosownie do treści art. 133§3 Ordynacji podatkowej uznani są za jedną stronę postępowania - organ podatkowy ma obowiązek prowadzenia jednego postępowania i wydania jednej decyzji wobec obojga małżonków. Wbrew unormowaniu zawartemu w art. 133 §3 Ordynacji podatkowej organy podatkowe przyjęły, że stroną postępowania jest wyłącznie H. M. i decyzje w zakresie odmowy nadpłaty zostały wydane wyłącznie w stosunku do skarżącego. Pozbawiły tym samym B. M. udziału w postępowaniu dotyczącym bezpośrednio jej praw. Brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Fakt, że z wnioskiem o zwrot nadpłaty wystąpił wyłącznie H. M. nie pozbawia B. M. przymiotu strony, skoro stosownie do art. 92§3 Ordynacji podatkowej jedną stroną postępowania są oboje małżonkowie i oboje winni mieć zagwarantowane prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe przeprowadzą postępowanie podatkowe z udziałem stron, a następnie podejmą stosowne rozstrzygnięcie. Z powyższych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.