I SA/Ke 190/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz J. W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z [...]nr [...] stwierdził, że zażalenie J. W. z [...] r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. – Z. z [...] r., nr [....] w sprawie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. – Z., na podstawie tytułów wykonawczych z 23 października 2015 r., o nr od SM6/1211/15 do nr SM6/1218/15, zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że J. W. złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Z., na podstawie tytułów wykonawczych z 23 października 2015 r. o nr od SM6/1211/15 do nr SM6/1218/15 oraz tytułu wykonawczego nr MZD.WFKRF W.314.1.1976.2015.TA/A wystawionego przez Prezydenta Miasta K.. Postanowieniem z [...] r. nr [...] organ egzekucyjny, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. – Z., odmówił uznania wniesionych przez zobowiązanego zarzutów. Postanowienie zostało odebrane przez pełnomocnika zobowiązanego 8 grudnia 2015 r. Na postanowienie to, 21 grudnia 2015 r., do Urzędu Skarbowego w B. – Z., wpłynęło zażalenie strony, które zostało nadane w placówce pocztowej 16 grudnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał na mające zastosowanie w sprawie, na podstawie art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U.2014.1619 ze zm.), przepisy kodeksu postępowania administracyjnego określające sposób obliczania terminów w postępowaniu administracyjnym oraz instytucję przywrócenia terminu (art. 57 § 1, § 4, § 5 pkt 2, art. 58 § 1 i § 2). Stwierdził przy tym, że w niniejszej sprawie termin do złożenia zażalenia upłynął 15 grudnia 2015 r. Zażalenie zostało natomiast nadane w placówce pocztowej 16 grudnia 2015 r., tj. dzień po terminie. Strona nie złożyła wraz z zażaleniem prośby o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 58 K.p.a. Uchybienie ustawowego terminu powoduje zaś bezskuteczność zażalenia (art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a). Na powyższe postanowienie J. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Zarzucił błędne ustalenie daty doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. - Z. z [...]r., co skutkowało błędnym ustaleniem terminu do wniesienia zażalenie na to postanowienie i w efekcie uznaniem, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Strona stoi na stanowisku, że przedmiotowe postanowienie zostało doręczone za pośrednictwem Poczty Polskiej, 9 grudnia 2015 r. co wynika z koperty z pieczęcią daty wpływu z sekretariatu pełnomocnika oraz potwierdzenia z sytemu Poczta Polska, które zostały doręczone do skargi. Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z tych dokumentów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Dodał, że wydając zaskarżone postanowienie opierał się o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, z których jednoznacznie wynika, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. - Z. z [...]r. zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego 8 grudnia 2015 r. (potwierdzenie odbioru, na którym widnieje czytelny podpis odbiorcy: S. J. - pełnomocnik notarialny, z datą odbioru pisma 08.12.2015 r.). Zdaniem organu umieszczenie na stronie internetowej doręczyciela Poczty Polskiej informacji o doręczeniu przesyłki 9 grudnia 2015 r. nie stanowi podstawy do uznania tej daty za prawidłową, wobec dowodu w postaci potwierdzenia odbioru. Na rozprawie 28 kwietnia 2016 r. skarżący dodatkowo wniósł o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia J. S. z 27 kwietnia 2016 r. oraz odpisu z karty doręczeń przesyłek poleconych z 9 grudnia 2015 r. sporządzonego przez Urząd Oddawczy K. 21 oraz śledzenie drogi przesyłek. Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a. przeprowadzić dowodów ze wskazanych przez skarżącego dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2012.270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające wniesienie po terminie zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W świetle art. 141 § 2 w zw. z art. 129 § 1 i art. 144 K.p.a. zażalenie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. W przypadku uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia organ stwierdza ten fakt w formie postanowienia, które jest ostateczne (art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a.). Wyznaczenie przez ustawodawcę ram czasowych do dokonania określonych czynności w toku postępowania (w niniejszej sprawie wniesienia zażalenia od postanowienia) poprzez wskazanie w ustawie terminów, których uchybienie powoduje bezskuteczność czynności, ma na celu usunięcie stanu niepewności w stosunkach procesowych (co do dalszego biegu czy też zakończenia postępowania). Uchybienie ustawowego terminu powoduje więc bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego względem kwestionowanego postanowienia. Dla oceny zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia istotne znaczenie ma data i prawidłowość doręczenia postanowienia, od którego strona składa zażalenia. W niniejszej sprawie spór dotyczy daty doręczenia skarżącemu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. - Z. z 20 listopada 2015 r. w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W ocenie organu postanowienie to zostało doręczone 8 grudnia 2015 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia. W konsekwencji powyższego termin do wniesienia zażalenia upływał 15 grudnia 2015 r. Zażalenie wniesione 16 grudnia 2015 r. zostało zatem wniesione po terminie. Skarżący twierdzi natomiast, że ww. postanowienie zostało mu doręczone 9 grudnia 2015 r., co wynika z koperty z pieczęcią daty wpływu z sekretariatu pełnomocnika (tj. 9 grudnia 2015 r.), potwierdzenia z sytemu Poczty Polskiej, a także z karty doręczeń przesyłek poleconych z 9 grudnia 2015 r. sporządzonej przez Urząd Oddawczy K. 21, śledzenia drogi przesyłek oraz oświadczenia odbiorcy J. S. z 27 kwietnia 2016 r. W konsekwencji termin do wniesienia zażalenia upływał 16 grudnia 2015 r., a zatem zażalenie zostało wniesione w terminie i powinno zostać rozpoznane. W ocenie Sądu ustalenia Dyrektora Izby Skarbowej w K. w zakresie daty doręczenia skarżącemu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. - Z. z 20 listopada 2015 r. budzą uzasadnione wątpliwości. Wprawdzie na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. postanowienia znajduje się czytelny podpis odbiorcy: S. J. - pełnomocnika notarialnego, z datą odbioru pisma: 8 grudnia 2015 r., to jednak na drugiej stronie tego potwierdzenia w miejscu: datownik placówki oddawczej, znajduje się pieczątka z datą 9 grudnia 2015 r. Powyższa rozbieżność umknęła uwadze organu, co w konsekwencji spowodowało brak podjęcia działań w zakresie ustalenia prawidłowej daty doręczenia omawianej przesyłki. Wymaga przy tym wyjaśnienia, że w orzecznictwie sądowo administracyjnym utrwalony jest pogląd, że wszelkie adnotacje poczty na zwróconej przesyłce, zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, mają walor dokumentu urzędowego, korzystającego z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) (por. wyroki NSA: z 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 123/11; z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 11/11; postanowienie NSA z 4 listopada 2010r., sygn. akt I FZ 419/10 dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił. Natomiast domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. Domniemania te oznaczają, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ podatkowy. Za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z dokumentu. Oznacza to, że adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 16 grudnia 2011 r., I FSK 1861/11 (lex nr 1148521): "dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone." Z powyższego wynika, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do domniemania autentyczności dokumentu urzędowego - znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. - Z. z 20 listopada 2015 r. Dodatkowo, wątpliwości co do prawidłowości ustaleń organu w zakresie daty doręczenia omawianego postanowienia potwierdzają przeprowadzone przez Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a., dowody z dokumentów przedłożonych przez skarżącego w postaci koperty z pieczęcią daty wpływu z sekretariatu pełnomocnika, potwierdzenia z sytemu Poczta Polska, oświadczenia odbiorcy J. S. z 27 kwietnia 2016 r., karty doręczeń przesyłek poleconych z 9 grudnia 2015 r. sporządzonej przez Urząd Oddawczy K. 21 oraz śledzenia drogi przesyłek. J. S. oświadczyła, że przesyłkę odebrała 9 grudnia 2015 r., natomiast data 8 grudnia 2015 r. w rubrykach "czytelny podpis odbiorcy" oraz "data i podpis doręczającego/wydającego" została już po pokwitowaniu odbioru przesyłki przez pracownika poczty. Istotne przy tym jest, że wymienione dokumenty, są dokumentami tego rodzaju, które mogą obalić domniemanie prawdziwości zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki w sytuacji gdy spełnia ono walor dokumentu urzędowego. Ponownie rozpoznając sprawę organ wyjaśni opisane wątpliwości w zakresie daty doręczenia skarżącemu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. - Z. z [...] stosowne rozstrzygnięcie. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania, w pkt 2 wyroku, na które składają się wpis (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (240 zł) i opłata od pełnomocnictwa (17 zł), orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 4 w zw. z § 2 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2003.221.2193) i § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U.2011.31.153). i art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U.2014.1628 j.t.) w zw. z częścią IV załącznika do ww. ustawy.