I SA/Ke 191/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Mirosław Surma, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia ... nr ... w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę. Sygn. akt I [...] Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium, SKO) decyzją z 9 marca 2021 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z 4 stycznia 2021 r. znak: [...] orzekającą o cofnięciu M. L. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B, dokument nr: [...]/[...], druk nr: [...], wydany 26 lutego 2018 r. przez Starostę [...]. Organ ustalił, że Komendant Wojewódzki Policji w K. wnioskiem z 29 października 2020 r., na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz.U.2020.110 ze. zm.) zwrócił się do Starosty [...] w K. W. o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, w stosunku do M. L.. Komendant wyjaśnił, że M. L. w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy kierując pojazdem silnikowym popełnił przestępstwo przeciwko komunikacji, tj. 28 czerwca 2019 r. w miejscowości O. kierował pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, popełniając przestępstwo drogowe z art. 178a § 1 lub 4 k.k., co potwierdza zostało prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...], sygn. akt VI K [...]. Kolegium wskazało na podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Podniosło, że przepis ten został uchylony przez art. 125 pkt 16 ustawy z 5 stycznia 2011 r. (Dz.U.2011.30.151) zmieniającej ustawę z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednocześnie Kolegium ustaliło, mając na uwadze treść art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy nowelizującej, że art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami nie znajduje obecnie zastosowania, a art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) Prawa o ruchu drogowym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie był uchylony. Warunkiem wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem jest w sprawie fakt ujawnienia popełnienia przez M. L. w okresie 2 lat od wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Ustalono, że M. L. po raz pierwszy uzyskał prawo jazdy kat. AM, B1, B 26 lutego 2018 r. (dokument nr: [...]/[...], druk nr: [...]) i od tego dnia zaczął biec dwuletni termin, o którym mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. W sprawie 2 letni okres obejmuje termin od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, tj. od 26 lutego 2018 r. do 26 lutego 2020 r. Ustalono, że M. L. 28 czerwca 2019 r. w miejscowości O. popełnił wyżej opisane przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Okoliczność tę potwierdza wyrok Sądu Rejonowego w [...] VI Zamiejscowy Wydział Kamy z siedzibą w K. W. sygn. akt VI K [...]. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem sygn. akt IX Ka [...] zmienił zaskarżony wyrok i warunkowo umorzył postępowanie karne na okres 3 lat oraz orzekł o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Wyrok ten uprawomocnił się 18 sierpnia 2020 r. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że w tym stanie prawnym decyzja organu pierwszej instancji orzekająca o cofnięciu M. L. prawa jazdy kat. AM, B1, B jest zasadna. Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO wyjaśniło, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz o kierujących pojazdami zawierają szereg uregulowań, które popełnienie jednego czynu zabronionego w ruchu drogowym wiążą zarówno z sankcją karną, jak i administracyjną, np. kierowanie pojazdem po spożyciu alkoholu, choroba alkoholowa, itd. Na powyższą decyzję M. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zarzucił obrazę przepisów, tj.: - art. 39 § 3 k.k. polegającej na wejściu organu administracyjnego w kompetencję należące wyłącznie do sądów powszechnych polegającej na cofnięciu M. L. uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych; - art. 140 art. 140 ust. 1 pkt 3a ustawy Prawo o ruchu drogowym, w związku z art. 145 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez błędną jego wykładnię; - art. 6 k.p.a. polegającej na złamaniu zasady wyrażonej w tym artykule, a nakazującej organowi wydającemu postanowienie działanie na podstawie przepisów prawa, w tym wypadku S. K., a zanim Kolegium weszło w kompetencje Sądu Rejonowego w [...] i Sądu Okręgowego w K.. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że termin wykonania środka karnego minął i prawo jazdy zostało skarżącemu zwrócone. Zdaniem skarżącego w świetle art. 39 § 3 k.k. wyłącznie Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych tym samym cofając uprawnienia wydane w tym zakresie, natomiast organ administracyjny ma obowiązek przywrócić dokument uprawniający do prowadzenia pojazdów mechanicznych po upływie terminu na jaki dokument został zatrzymany bez obwarowywania go dodatkowymi warunkami o ile orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych nie przekracza roku. Na terenie Rzeczpospolitej Polskiej nie można być karanym dwukrotnie za ten sam czyn. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału, z 28 kwietnia 2021 r., wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 ze zm.), zmienionej ustawą z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U.2020.875). Zgodnie ze wskazanym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2019.2325), dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Kolegium orzekająca o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami. Organ prawidłowo powołał podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis powyższy został uchylony przez art. 125 pkt 16 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.201.30.151), zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym z dniem 4 czerwca 2018 r. Równocześnie jednak (tj. z dniem 4 czerwca 2018 r.) weszła w życie nowelizacja dokonana ustawą z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.957), w której postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, m.in. przepisów art.125 pkt 16 nie stosuje się (art. 14 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r.). W art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej przewidziano, że "minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie". Z powyższego wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, przepis art. 140 Prawa o ruchu drogowym nadal obowiązuje. Ponieważ do daty wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, na stronie Ministerstwa Cyfryzacji nie ukazał się komunikat, o jakim mowa w ww. art. 14 ust. 2 przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym miał zastosowanie i mógł stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji - przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny. Skarżący uprawnienie do kierowania pojazdami uzyskał 26 lutego 2018 r. (dokument nr: [...]/[...], druk nr: [...]). Wymieniony wyżej 2 letni okres obejmuje zatem termin od 26 lutego 2018 r. do 26 lutego 2020 r. W dniu 28 czerwca 2019 r. skarżący popełnił czyn z art. 178a § 1 lub 4 k.k. (przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji), który to fakt stwierdzony został prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] VI Zamiejscowy Wydział Kamy z siedzibą w K. W. sygn. akt VI K [...]. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem sygn. akt IX Ka [...] zmienił zaskarżony wyrok i warunkowo umorzył postępowanie karne na okres 3 lat oraz orzekł o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Wyrok ten uprawomocnił się 18 sierpnia 2020 r. Z powyższego wynika, że skarżący spełnił przesłanki zobowiązujące organ do zastosowania sankcji administracyjnej z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. W okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Dwuletni okres mijał bowiem 26 lutego 2020 r., a przestępstwo zostało popełnione 28 czerwca 2019 r. Nie ulega również wątpliwości, że wydany w stosunku do skarżącej wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne, jest prawomocnym rozstrzygnięciem stwierdzającym popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, o którym mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 66 § 1 k.k., sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Treść zacytowanego przepisu wskazuje zatem na to, że osoba oskarżona o przestępstwo (w sytuacji skarżącej o przestępstwo z art. 178a § 1 lub 4 k.k.), wobec której warunkowo umarza się postępowanie karne, jest osobą która to przestępstwo popełniła, zaś prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie jest prawomocnym rozstrzygnięciem stwierdzającym fakt popełnienia takiego przestępstwa. Odnosząc się do zarzutów skargi należy uznać za oczywiste, że niedopuszczalne jest nałożenie sankcji, jeżeli nie była ona przewidziana w przepisach obowiązujących w dacie określonego naruszenia prawa. W niniejszej sprawie do naruszenia prawa, czyli zachowania (zdarzenia) skutkującego określoną sankcją administracyjną w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami doszło w dacie obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym, co wykazano wyżej. Również w dniu wydania decyzji przez SKO ww. regulacja obowiązywała. Podkreślić jednocześnie należy, że decyzje podejmowane na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie mają charakteru uznaniowego, co oznacza, że organ nie może odstąpić od rozstrzygnięcia nakazanego tym przepisem w razie zaistnienia przewidzianych w nim okoliczności. Wbrew argumentom skarżącego, zastosowanie sankcji karnej oraz sankcji administracyjnej nie stanowi naruszenia zasady ne bis in idem. Wymaga wyjaśnienia, że zakaz ne bis in idem w sensie ścisłym ma zastosowanie wtedy, gdy w stosunku do osoby uprzednio ukaranej za popełnienie czynu zabronionego przez prawo karne, wszczyna się postępowanie karne dotyczące tego samego czynu. Inny jest przy tym przedmiot postępowania karnego, a inny postępowania administracyjnego. Odmienne są również funkcje sankcji orzekanych w obu postępowaniach. Niniejsza decyzja jest konsekwencją administracyjną okoliczności orzeczenia o uznaniu skarżącego winnym popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, niezależną od wymiaru kary orzeczonej przez Sąd, jak też niezależną od kwestii możliwego braku orzeczenia przez sąd karny środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Podsumowując, organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i zastosowały właściwe przepisy, które stanowiły podstawę orzeczenia o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Nie doszło do naruszenia przepisów wskazywanych w skardze ani innych przepisów, które mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenia jej nieważności. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.