I SA/Ke 195/18
WyrokWSA w Kielcach2018-08-09
Skład orzekający: Danuta Kuchta, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie wierzyciela o stanowisku w sprawie zarzutów egzekucyjnych, które jest wiążące dla organu egzekucyjnego, może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów egzekucyjnych może i powinien odnieść się do treści rozstrzygnięcia wierzyciela dotyczącego stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu, mimo że postanowienia wierzyciela o stanowisku w sprawie zarzutu nie mogą być przedmiotem samodzielnego zaskarżenia. Jest to niezbędne dla zapewnienia pełnej ochrony praw jednostki i kontroli zgodności z prawem wszystkich rozstrzygnięć wydanych w ramach danej sprawy administracyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej zaległości w opłacie abonamentowej rtv. A. K. złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, kwestionując m.in. brak wymagalności, przedawnienie i brak doręczenia upomnienia. Organy egzekucyjne, opierając się na stanowisku wierzyciela (Poczta Polska S.A.), uznały zarzuty za nieuzasadnione. Po wcześniejszym uchyleniu przez WSA postanowień w tej sprawie, organy ponownie rozpoznały zarzuty, podtrzymując swoje stanowisko. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i KPA, brak dowodów doręczenia upomnienia i zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, a także nieuwzględnienie poprzedniego wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. oraz postanowienie wierzyciela Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] 2017 r. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz A. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji oraz postanowienie wierzyciela z dnia [...] 2017 r. nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem
z [...] 2018 r. nr [..] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [..] 2018 r.
nr [..] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów A. K. w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z [...]2016 r. nr [...] wystawionego przez wierzyciela - Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (wierzyciel) z tytułu zaległości w opłacie abonamentowej rtv.
W uzasadnieniu wskazano, że w związku z nieopłaceniem przez A. K. należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv wierzyciel wystawił [...] 2016 r. tytuł wykonawczy nr [...], który został skierowany do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Organ ten dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego A. K.. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone do dłużnika zajętej wierzytelności 14 marca 2016 r. A. K. zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego otrzymał [..] 2016 r.
W dniu 17 marca 2016 r. wpłynęło pismo A. K. stanowiące zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosków złożonych w KRRiT i Poczcie Polskiej S.A. Zobowiązany zarzucił m.in. brak wymagalności, przedawnienie zaległości za okres 2011 i 2012, brak doręczenia upomnienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska
w zakresie złożonych przez A. K. zarzutów. Postanowieniem z [...] 2016 r. wierzyciel, po rozpoznaniu zarzutów, uznał je za nieuzasadnione. Postanowieniem z [...]2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego
w S. odmówił uznania ww. zarzutów. Z kolei po rozpoznaniu zażalenia A. K., postanowieniem z [...] 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej
w K. utrzymał w mocy ww. postanowienie z [...] 2016 r.
Na skutek skargi od ww. postanowienia z [...] 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrokiem z 6 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 85/17 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji z [...] 2016 r. oraz postanowienie wierzyciela z [...] 2016 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających doręczenie stronie upomnienia, zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikującego jak również postanowienia wierzyciela.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., w związku z ww. wyrokiem wezwał wierzyciela do zajęcia stanowiska w przedmiocie zgłaszanych zarzutów. Postanowieniem z [...] 2017 r. wierzyciel po rozpoznaniu wniesionych przez zobowiązanego zarzutów uznał je za nieuzasadnione. Do postanowienia wierzyciel załączył kserokopię koperty, w której przesłano zobowiązanemu upomnienie
z [...] 2015 r. oraz duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z 31 sierpnia 2008 r. Postanowieniem z [...] 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. uznał za nieuzasadnione zarzuty
w sprawie egzekucji administracyjnej.
Rozpoznając zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wskazał na przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (tj. Dz.U.2017. 1201) dalej u.p.e.a., w tym art. 33 § 1 wskazujący na podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W przedmiotowej sprawie zostały złożone zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 7 u.p.e.a. Z art. 34 § 1
tej ustawy z kolei wynika, że dla organu egzekucyjnego w zakresie zarzutów
z art. 33 § 1 pkt 1, 2 i 7 wypowiedź wierzyciela jest wiążąca.
Zdaniem wierzyciela w rozpoznawanej sprawie przedstawione uzasadnienie zarzutu braku wymagalności spełnia przesłanki zarzutu określonego
w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku. Zarzut ten, w świetle postanowienia wierzyciela, organ egzekucyjny uznał za nieuzasadniony. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z art. 2 ust. 1, ust. 3 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U.2014.1204). Do zaistnienia obowiązku wnoszenia opłaty abonamentowej nie jest wymagane zawarcie umowy cywilnoprawnej z Telewizją Polską S.A. czy KRKiT, ponieważ wynika to bezpośrednio z ustawy.
W przedmiotowej sprawie obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej istniał. Z akt sprawy wynika, że A. K. dokonał zgłoszenia rejestracji odbiorników rtv w wyniku, której otrzymał imienną książeczkę opłat rtv o numerze [...], stanowiącą dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników. Zawiadomienie
o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [..](wraz ze spersonalizowanym blankietem wpłat) stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało skierowane do zobowiązanego [...] 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Duplikat tego zawiadomienia został także załączony do postanowienia wierzyciela z [...] 2017 r., doręczonego stronie 19 grudnia 2017 r. zgodnie art. 44 K.p.a.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu z 25 września 2007 r.
w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. 2007.187.1342), które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., wierzyciel został zobowiązany do nadania z urzędu, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia
w życie rozporządzenia (do 13 grudnia 2008 r.) posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia
o powyższym użytkowników odbiorników. Wierzyciel podkreślił, że rozporządzenie nie posługuje się pojęciem "doręczenia", lecz "przesłania zawiadomienia". W związku z powyższym wierzyciel wykonał obowiązek zawiadomienia użytkowników (posiadaczy "książeczek opłat rtv") o nadaniu indywidualnych numerów poprzez przesłanie im zawiadomień.
W ocenie organu egzekucyjnego nie znajduje również uzasadnienia zarzut przedawnienia należności. Abonament jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej. Zatem do opłat abonamentowych będzie miał zastosowanie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia przed jego upływem z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego na podstawie zawiadomienia z 11 marca 2016 r., tj. zajęcia świadczenia w ZUS (art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej).
Dyrektor wskazał, że w zgromadzonym materiale nie znajduje także uzasadnienia zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa
w art. 15 § 1 u.p.e.a. Jak wynika z postanowienia wierzyciela upomnienie
z [...] 2015 r. zostało doręczone [...] 2015 r. na podstawie art. 44 K.p.a. (kserokopia koperty, w której przesłano upomnienie z [...] 2015 r.).
Organ stwierdził ponadto, że złożenie wniosków o zastosowanie ulg w spłacie zobowiązań nie jest przesłanką odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań wskazanych w art. 6 § 1 u.p.e.a. Fakt skierowania wniosku do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji czy też skierowania do Poczty Polskiej informacji o złożeniu wniosku o rozłożenie na raty lub umorzenie należności nie stanowi podstawy do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, dopiero decyzja podjęta przez KRRiT w tym zakresie będzie dla wierzyciela wiążąca.
Odnośnie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wskazano, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie przewidują wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek strony (art. 23 § 6 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie ponadto postanowieniem z [...] 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zawiesił prowadzone wobec strony postępowanie egzekucyjne. Zawieszenie postępowania oznacza wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych i niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych
w okresie zawieszenia.
Na powyższe postanowienie A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, ze względu na brak dowodów oraz naruszenie prawdy obiektywnej. Zarzucił organowi:
podtrzymanie błędnej decyzji prawnej wydanej przez organ pierwszej instancji poprzez wskazanie na wiążące stanowisko wierzyciela bez jego udokumentowania czym naruszono art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej;
- wydanie decyzji z naruszeniem art. 120 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że materiał dowodowy jest wyczerpujący, gdy tymczasem brak przeprowadzenia dowodów wpływa na treść orzeczenia oraz powoduje błędną ocenę sprawy;
- wydanie decyzji z naruszeniem art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej ze względu na niezachowanie zasady obiektywnej prawdy materialnej, bez własnej autonomicznej analizy zebranych dowodów, a szczególnie w zakresie oceny materiału wyłącznie na dowodach zebranych przez organ pierwszej instancji;
- uchybienie art. 188 Ordynacji podatkowej, tj. nieuwzględnienie żądania dowodowego strony;
- wydanie decyzji bez uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego w przedmiocie odwołania;
- nie uwzględnienie przy podejmowaniu decyzji wyroku WSA z 6 lipca 2017 r.
I SA/Ke 85/17.
W uzasadnieniu skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu. W kwestii braku wymagalności zobowiązania wskazał, że wierzyciel nie wypełnił obowiązków
z Rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. Skoro nie dopełnił obowiązku w tym zakresie (skarżący nic nie wie w tej sprawie - nic nie podpisywał), nie ma zatem podstaw do ściągania "zaległego" abonamentu, a zatem kwota abonamentu jest niewymagalna. Skarżący wskazał ponadto, że nie doręczono mu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.
Na podstawie art. 73 K.p.a. skarżący wniósł o przedstawienie przez wierzyciela uwierzytelnionego odpisu dokumentu na podstawie, którego wysunięto wobec skarżącego roszczenia zawarte we wniosku egzekucyjnym wierzyciela. Skarżący dochodzenie roszczeń uważa za pozbawione podstaw i neguje podstawę roszczenia. Podniósł, że samo przechowywanie w systemie informatycznym danych pozwalających na wydruk duplikatu zawiadomienia, nie jest równoznaczne z jego przesłaniem tym bardziej powiadomieniem. Wniósł o przesłanie dowodu potwierdzającego doręczenie upomnienia. Zarzucił nieprzeprowadzenie przez organ w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, w szczególności nierozważenie braku dowodu potwierdzającego przesłanie zawiadomienia, tak istotnego, co stanowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 73 K.p.a.
Wskazując na kolejne błędy organu, skarżący zarzucił, że organy nie oceniły podanych przesłanek umorzenia. Bezwolnie przyjęły argumentację Poczty Polskiej, mimo uzasadnienia wyroku WSA. Powtórzyły te same błędy. Mimo braku uwierzytelnionych dokumentów o nadaniu numeru identyfikacyjnego, a tym samym braku podstaw do pobierania należności abonamentowych uznanie wniosku wierzyciela. Nie wyciągnęły wniosku z wyroku WSA.
Jednocześnie skarżący wskazał, że do dzisiaj nie otrzymał odpowiedzi tak
z KRRiT jak i z Poczty Polskiej S.A. W ocenie skarżącego wydrukowanie ze zbiorów informacyjnych zawiadomienia o numerze identyfikacyjnym nie jest tożsame z jego nadaniem i powiadomieniu odbiorcy, a tym samym otrzymaniu oryginalnego dowodu jego przekazania, czego brak w aktach. Ponadto pomimo tego, że Poczta Polska twierdzi, że numer został nadany to nigdy w latach poprzedzających nie wystąpiła
z pismem o zaleganiu w opłacie abonamentowej czy upomnieniem. Jeszcze raz skarżący podkreślił, że nie zostały mu doręczone: powiadomienie o nadaniu numery identyfikacyjnego w 2008 r., upomnienie w 2015 r., odpowiedzi na pisma skarżącego od wierzyciela przy poprzedniej i tej sprawie. Skarżący podniósł ponadto, że osoba, której nie przedstawiono dowodów w świetle prawa uznawana jest za niewinnego, zgodnie z art. 42 pkt 3 Konstytucji oraz art. 51 pkt 3.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2017.2188) i art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(j.t. Dz.U.2018.1302), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zatem zakresem rozpoznania sądu są wszystkie rozstrzygnięcia wydane w ramach danej sprawy administracyjnej. Działania takie służyć mają zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.
Istotne ponadto jest, że orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się
w warunkach związania, o których mowa w art. 153 ustawy p.p.s.a., gdyż niniejszy wyrok jest poprzedzony wyrokiem WSA w Kielcach z 6 lipca 2017 r. sygn. akt
I SA/Ke 85/17, który funkcjonuje w obrocie prawnym.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem poddane sądowej kontroli akty administracyjne wydane w ramach postępowania dotyczącego rozpoznania zarzutów egzekucyjnych naruszają prawo.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem organ nadzoru utrzymał
w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji przez organ egzekucyjny
w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przedmiotem oceny wierzyciela, a w konsekwencji organów egzekucyjnych były zarzuty: braku doręczenia upomnienia, nieistnienia obowiązku wskazanego
w tytule wykonawczym oraz przedawnienia.
Zakreślając ramy prawne postępowania wywołanego zarzutami egzekucyjnymi należy wskazać, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Według art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie
w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, zaś zgodnie z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. - brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Stosownie z kolei do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa między innymi w art. 33 § 1 pkt 1- 5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie był jednocześnie wierzycielem, dlatego obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów i był stanowiskiem wierzyciela związany. Ten element procesowy eksponował w postanowieniu zarówno organ egzekucyjny, jak
i organ nadzoru. W tej sytuacji, ze względu na związanie tych organów stanowiskiem wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., nieodzownym było poddanie kontroli Sądu stanowiska wierzyciela.
W tym miejscu należy też wskazać, że zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu nie mogą być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r.
o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, którą m.in. nadano wskazaną treść powołanemu przepisowi p.p.s.a., podkreślono, że postanowienia te mają charakter incydentalny. Wskazano także, że w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to jest postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (zob. druki sejmowe nr 1633 i 2539, VII kadencja). Sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne może zatem i powinien odnieść się również do treści rozstrzygnięcia wierzyciela dotyczącego stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Sąd stwierdził nieprawidłowości w zakresie rozpatrzenia przez wierzyciela zarzutu braku doręczenia upomnienia i nieistnienia zobowiązania.
Odniesienie się do pierwszego z ww. zarzutów wymaga przypomnienia, że przepis art. 15 § 1 u.p.e.a. stanowi, iż wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, zobowiązany jest przesłać do zobowiązanego upomnienie, w którym wezwie go do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Stosownie zaś do
art. 15 § 5 u.p.e.a. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi,
w drodze rozporządzenia, inne niż określone w § 3a należności pieniężne, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (...).
W dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego obowiązywało rozporządzenie z 30 października 2014 r. (Dz.U. 2014.1494), który to akt nie obejmował swym zakresem opłat abonamentowych. W przepisie § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jest bowiem mowa o należnościach pieniężnych, których obowiązek powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Należności z tytułu opłaty abonamentowej powstają wprawdzie z mocy prawa to jednak wysokość tych należności nie została określona w ostatecznym orzeczeniu. Obowiązek skierowania do zobowiązanego upomnienia, nie jest przy tym kwestionowany przez wierzyciela i organy egzekucyjne.
W aktach niniejszej sprawy Sąd stwierdził natomiast brak upomnienia
z [...] 2015 r. nr [...], na którego przesłanie skarżącemu powołuje się wierzyciel, co akceptują organy egzekucyjne. Wprawdzie, stosownie do zaleceń Sądu zawartych w wyroku z 6 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 85/17, wierzyciel przesłał do organu kserokopię koperty, w której jak twierdzi przesłano omawiane upomnienie, to jednak nie jest to wystarczające dla oceny zgłoszonego zarzutu. Istnienie koperty jest istotne dla oceny kwestii doręczenia owego upomnienia. Zauważenia również w tym miejscu wymaga, iż z kserokopii koperty i potwierdzenia odbioru nie wynika jednoznacznie, że dotyczą przesyłki – upomnienia z [...] 2015 r. nr [...].
W zakres tego zarzutu wchodzi natomiast również badanie czy upomnienie spełnia wymogi art. 15 u.p.e.a., tj. m.in. czy dotyczy roszczenia wskazanego w tytule wykonawczym. Omawiany przepis przecież wprost odwołuje się do upomnienia
"o którym mowa w art. 15 § 1" u.p.e.a., a to oznacza, że upomnienie musi spełniać warunki w nim określone. Jak już powyżej wskazano organ powinien skierować do zobowiązanego, na którym spoczywa obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej, tak sformułowane upomnienie, aby z jego treści jednoznacznie wynikało jakiego obowiązku dotyczy i aby zobowiązany mógł zastosować się do upomnienia. Tym samym oczywistym jest, że rozpatrując zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, organ egzekucyjny nie tylko powinien badać, czy w ogóle zostało doręczone upomnienie, ale również czy zostało doręczone upomnienie o określonej treści, spełniające warunki z art. 15 § 1 u.p.e.a.
W tej sytuacji postępowanie niewątpliwie obarczone jest wadą naruszenia przepisu art. 15 § 1 oraz art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela przy tym nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, co narusza także ogólne zasady postępowania wymienione w kodeksie postępowania administracyjnego,
tj. zasadę prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), zasadę pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Oceniając z kolei zarzut nieistnienia obowiązku należy stwierdzić, iż w aktach niniejszej sprawy nadal brak nie tylko dowodu doręczenia zawiadomienia zobowiązanego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta, ale nawet dowodu samego przesłania skarżącemu takiego dokumentu. Takiego dowodu nie stanowi załączony przez wierzyciela do postanowienia z 30 listopada 2017 r. duplikat zawiadomienia. Samo przechowywanie w systemie informatycznym danych pozwalających na wydruk duplikatu zawiadomienia, nie udowadnia jego przesłania.
Istotne przy tym jest, że brak dowodu doręczenia, czy też ekspediowania zawiadomienia do skarżącego wytknął już WSA w Kielcach w wyroku z 6 lipca
2017 r. sygn. akt I SA/Ke 85/17, do wytycznych którego organy były zobowiązane dostosować się. W konsekwencji postępowanie w tym zakresie niewątpliwie obarczone jest wadą naruszenia art. 153 ustawy p.p.s.a. oraz art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Jednocześnie należy stwierdzić, że wierzyciel prawidłowo ocenił jako nieuzasadniony, określony w art. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zarzut przedawnienia obowiązku. Abonament jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji do należności tych, w zakresie przedawnienia, ma zastosowanie pięcioletni termin przedawnienia wynikający z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie jak chce tego skarżący, trzyletni termin przedawnienia wynikający z przepisów kodeksu cywilnego. Stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
W niniejszej sprawie termin płatności najstarszego zobowiązania mijał
w 2011 r. Bieg termin przedawnienia rozpoczynał się więc 31 grudnia 2011 r.,
a upływał 31 grudnia 2016 r. W przedmiotowej sprawie doszło jednak do skutecznego przerwania biegu przedawnienia przed jego upływem z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego. Stosownie bowiem do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Środek egzekucyjny zastosowano natomiast 14 marca 2016 r., tj. w dniu doręczenia ZUS zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego skarżącego. W związku
z tym termin przedawnienia zaczął biec na nowo od 15 marca 2016 r.
Ponownie rozpoznając zarzuty wierzyciel i organ egzekucyjny uwzględnią wyrażoną powyżej przez Sąd ocenę.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie o kosztach, które obejmują wpis od skargi, w pkt 2 wyroku uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło