I SA/Ke 211/14

Dnia 29 kwietnia 2014 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych p o s t a n a w i a 1. zwolnić E. S.od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 21 lutego 2014 r.; 2. oddalić wniosek E. S. w pozostałym zakresie. E. S. w skardze z dnia 21 lutego 2014 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r. Sąd przesłał skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W odpowiedzi skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że nie posiada stałego źródła dochodu, nie pracuje jest na utrzymaniu najbliższych członków rodziny. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz synem, wnukiem oraz partnerką syna. Osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym utrzymują się z dochodów syna skarżącej uzyskiwanych z wynagrodzenia za pracę w kwocie 4.000 zł brutto miesięcznie. Jako miesięczne koszty utrzymania mieszkania skarżąca wskazuje czynsz w kwocie 529,70 zł oraz opłaty za prąd i gaz w kwocie ok. 200 zł. Jako posiadany majątek skarżąca wykazuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego wielkości 64,10m² oraz dziewięcioletni samochód osobowy marki Seat Ibiza objęty postępowaniem egzekucyjnym. Skarżąca oświadcza, że jest również uprawnione do udziału w spadku, w skład którego wchodzi nieruchomość rolna o pow. 1,47 ha położona w Radlinie obciążona egzekucją komorniczą na kwotę 87 135,21 zł. Ponadto skarżąca oświadcza, że osoby z nią zamieszkujące nie posiadają nieruchomości i innego majątku. Stosownie do art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu; lub w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wniosek skarżącej, która wnosi jednocześnie o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika należało w pierwszej kolejności rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. całkowitego przyznania prawa pomocy. W tym zakresie wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy w zakresie, w jakim domaga się skarżąca, ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem pomimo powoływania się na ciężką sytuację finansową nie potwierdziły tego informacje zawarte w przedłożonym wniosku oraz w aktach administracyjnych. Przede wszystkim skarżąca i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ponadto syn skarżącej uzyskuje stałe miesięczne dochody. Skarżąca nie wykazuje również, aby jej rodzina miała jakichkolwiek problemy z regulowaniem bieżących opłat lub zaległości w tych opłatach. Powyższe świadczy o tym, że posiada dostateczne środki zapewniające minimum egzystencji i powodujące, że sytuacja materialna rodziny jest stabilna. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznano, że rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W sytuacji, gdy wykazana przez skarżącą sytuacja materialna uzasadnia jedynie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, orzekający zobligowany był do wyboru jakiego zakresu będzie dotyczyć przyznane prawo pomocy. Orzekając o zakresie i rodzaju przyznanej pomocy skarżącej wzięto pod uwagę czynności warunkujące skuteczne wniesienie skargi. Z art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika, że skuteczne wniesienie skargi warunkuje wniesienie wpisu. Zdaniem orzekającego dla realizacji prawa skarżącej do sądu istotne znaczenie ma zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Nie znaleziono natomiast przesłanek do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie oraz w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jak wskazano wyżej udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Taka sytuacja nie zachodzi w przypadku skarżącej. Przy czym podkreślić należy, że ustanowienie pełnomocnika, na tym etapie postępowania, nie jest warunkiem skutecznego wniesienia i rozpoznania skargi. Stanowisko, że dla oceny udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika ma znaczenie etap postępowania sądowo-administracyjnego potwierdził NSA w postanowieniu z dnia 19 maja 2011r. sygn akt II GZ 245/11 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a , orzeczono jak w sentencji postanowienia.