I SA/Ke 224/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Ś.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata P. P.kwotę 5904 (pięć tysięcy dziewięćset cztery) złote, w tym 1104 (jeden tysiąc sto cztery) złote podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K (dalej: Dyrektor ARiMR) decyzją z 9 lutego 2016 r. Nr [....] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J z 27 stycznia 2015 r. Nr [....] o ustaleniu W. P. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że do Biura Powiatowego ARiMR w J. wpłynął 31 grudnia 2004 r. "Wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2004" złożony przez W. P. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J decyzją Nr [....] z dnia 2 sierpnia 2005 r. przyznał W. P. płatności na zalesianie gruntów rolnych w łącznej kwocie 12791,40 zł. Kolejne zrealizowane decyzjami wnioski kontynuacyjne były składane przez wnioskodawcę w latach od 2007 r. do 2013 r. W. P. złożył 27 czerwca 2014 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w J. wniosek o wypłatę płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2014. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. wezwał 31 lipca 2014 r. do złożenia wyjaśnień D. P. odnośnie wykrytych nieścisłości w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - konflikt kontroli krzyżowej. D. P. złożył 5 sierpnia 2014 r. oświadczenie, że jest w posiadaniu działek ewidencyjnych nr 304 i 305/2. W Biurze Powiatowym ARiMR w J. stawił się 11 sierpnia 2014 r. W. P. i po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie wniósł nowych dowodów w sprawie ani nie złożył na piśmie żadnych wyjaśnień. Następnie 20 sierpnia 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w J. wpłynął wniosek W. P. o przywrócenie terminu do złożenia informacji o zbyciu nieruchomości wraz z aktem Notarialnym Rep. A Nr 1565/2014, z którego wynika, że J. P. i W.P. 11 kwietnia 2014 r. przekazali m.in. zalesione działki nr 304 i 305/2 na rzecz D i D małżonków P. Osoby przejmujące działki [...] i [...] nie złożyły wniosku o przejęcie zobowiązania podjętego przez poprzedniego właściciela zalesionych gruntów. Jednocześnie strona złożyła wniosek o zawieszenie toczącego się postępowania w sprawie wniosku o wypłatę płatności na rok 2014. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J 29 sierpnia 2014 r. postanowieniem odmówił W.P. zawieszenia postępowania w sprawie wniosku o wypłatę płatności na rok 2014 oraz postanowieniem odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia informacji o zbyciu nieruchomości. W. P. złożył 10 września 2014 r. wycofanie wniosku o wypłatę płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2014. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. 16 września 2014 r wydał decyzję o wstrzymaniu W. P. płatności na zalesienie. Decyzja została skutecznie doręczona 18 września 2014 r. Zawiadomieniem z 15 października 2014 r. Kierownik ARiMR poinformował W. P. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu zalesiania gruntów rolnych, przyznanych decyzją z 2 sierpnia 2005 r. Strona 28 października 2014 r. złożyła w przedmiotowej sprawie wniosek o dopuszczenie dowodu z oględzin nieruchomości na okoliczność nie zlikwidowania uprawy leśnej z udziałem biegłego leśnika oraz z decyzji Starosty Jędrzejowskiego z dnia 15 maja 2009 r. znak sprawy [...] Decyzją z 12 stycznia 2015 r. Kierownik ARiMR ustalił W.P. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych w wysokości 39 145,00 zł. Następnie po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor ARiMR wskazał na przepis art. 138 § 2 k.p.a. i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do uchylenia decyzji Kierownika ARiMR z dnia 12 stycznia 2015 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Od powyższej decyzji W. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wyrokiem z dnia 30 września 2015 r. (sygn. akt I SA/Ke 319/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora ARiMR w Kielcach z dnia 23 lutego 2015 r., wskazując, że organ II instancji w ponownym postępowaniu oceni, czy i jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma wniosek o dopuszczenie dowodu z oględzin nieruchomości na okoliczność nie zlikwidowania uprawy leśnej z udziałem biegłego leśnika. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor ARiMR decyzją z dnia 9 lutego 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. z dnia 27 stycznia 2015 r. o ustaleniu W. P. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych. Następnie organ odwoławczy powołał art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003 r., Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 187, poz. 1929 z późn. zm.), wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisy unijne. Uznając za nieuzasadniony zarzut sformułowany w odwołaniu dotyczący zastosowania przez organy ARiMR błędnych przepisów prawa, wskazano, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania przedmiotowej decyzji, z tego powodu, że pierwotny wniosek W.P. o przyznanie pomocy na zalesianie gruntów został złożony w dniu 31 grudnia 2004 r. i prawomocną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. z dnia 2 sierpnia 2005 r. przyznano mu płatności na zalesianie gruntów rolnych. Przyznanie pomocy nastąpiło w okresie obowiązywania Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2004-2006 i dalsze wnioski "kontynuacyjne" były rozpatrywane w kontekście przepisów mających zastosowanie w chwili składania przez stronę wniosku pierwotnego. Natomiast zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 2 lipca 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2010 r., Nr 122, poz. 829), do postępowań w sprawie udzielenia, zwrotu zmniejszenia pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zaś § 3 rozporządzenia z dnia 2 lipca 2010 r. stanowi, że rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 15 lipca 2010 r. Z uwagi na to, że w rozporządzeniu zmieniającym w omawianej kwestii brak jest takich przepisów przejściowych, to zgodnie z regułą bezpośredniego działania nowego prawa, od chwili wejścia w życie nowych norm (od 15 lipca 2010 r.) należy je stosować do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju, zarówno do tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały wcześniej, przed dniem wejścia w życie nowych przepisów (pow. wyrok WSA w Gdańsku z 13 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 739/15, postanowienie NSA z 15 października 2015 r. sygn. akt I OW 127/15). W związku z powyższym ppowołano przepisy § 3 ust, 1, § 6 ust. 2, § 13 ust. 3 pkt 3, § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r., regulujące szczegółowo przedmiot pomocy, procedurę przyznawania pomocy, wysokość pomocy, obowiązki beneficjenta, terminy i warunki płatności, a także sankcje za niewywiązanie się ze zobowiązań. Organ odwoławczy przedstawiając stan faktyczny podkreślił, że bezsporne w sprawie jest to, iż W.P. składając pierwszy wniosek o przyznanie płatności na zalesianie na rok 2005 zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej na gruntach rolnych objętych niniejszym wnioskiem przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Pierwsze środki finansowe z tytułu płatności na zalesianie zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącego 31 grudnia 2005 r. Zatem 20-letni okres realizacji zobowiązania należy liczyć od tego dnia, i powinien on trwać do dnia 31 grudnia 2025 r. Niezaprzeczalnym w sprawie jest fakt, że 11 kwietnia 2014 r. J. P. i W. P. przekazali aktem Notarialnym Rep. A Nr 1565/2014 m.in. zalesione działki nr 304 i 305/2 na rzecz D i D małżonków P. Dokument ten został złożony 20 sierpnia 2014 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w J. Zatem termin 35 dni od dnia przeniesienia własności zalesionych działek, o którym stanowi § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r., na złożenie wniosku o przyznanie płatności do Kierownika Biura Powiatowego Agencji biegł od 12 kwietnia 2014 r. do 16 maja 2014 r. i upłynął bezskutecznie. Zauważono, że W. P. w złożonym wniosku oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz zobowiązał się do niezwłocznego informowania ARiMR o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego dotyczącego gruntów objętych wnioskiem w okresie zobowiązania, m.in. w szczególności jeżeli zmiana ta dotyczy przeniesienia własności części lub wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem na rzecz innego producenta rolnego. Wobec tego uznano, że nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy argument W. P., iż nie posiadał wiedzy odnośnie terminu na przekazanie zobowiązania. Zwłaszcza, że W. P. od 9 lat realizował program zalesienia to warunki przyznania płatności powinny być mu dobrze znane, gdyż miał możliwość dokładnie zapoznać się z nim w tym czasie. Organ wyjaśnił ponadto, że nie miał możliwości informowania strony o 35-dniowym terminie, gdyż do dnia 20 sierpnia 2014 r., tj. dnia złożenia w Biurze Powiatowym ARiMR w J. aktu notarialnego przez W. P., organ nie posiadał wiedzy potwierdzonej dokumentem o przeniesieniu 11 kwietnia 2014 r. własności zalesionych działek ewidencyjnych 304 i 305/2, które były objęte zobowiązaniem. W takim stanie sprawy stwierdził, że żaden nabywca zalesionej działki, tj. D i D małżeństwo P., nie złożył w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności działki wniosku o przyznanie płatności na zalesienie oraz nie zobowiązał do kontynuowania realizacji zobowiązań podjętych przez poprzedniego właściciela gruntów. W konsekwencji W. P. zobowiązany jest do zwrotu płatności na zalesienie w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, tj. za lata 2005-2013 zgodnie z § 13 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r. Powołując art. 78 § 1 Kpa, Dyrektor ARiMR uznał, że wniosek W. P. z 28 października 2015 r. o dopuszczenie dowodu z oględzin nieruchomości na okoliczność niezlikwidowania uprawy leśnej z udziałem biegłego leśnika jest bezzasadny. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy bezspornie wyjaśnia kwestię posiadania i prowadzenia uprawy leśnej. Organ rozpoznając przedmiotową sprawę nie kwestionował istnienia założonej uprawy leśnej a jedynie stwierdził na podstawie złożonego 20 sierpnia 2014 r. aktu notarialnego, że strona od 11 kwietnia 2014 r. nie jest właścicielem zalesionych działek, objętych 20-letnim zobowiązaniem, którego okres realizacji jeszcze nie upłynął (termin zakończenia zobowiązania to dzień 31 grudnia 2025 r.). Stwierdzono, że W.P. nie podważa stanu faktycznego ustalonego w tym zakresie. Przyczyną ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienie gruntów rolnych było zakończenie przez W. P. realizacji zobowiązania przed wyznaczonym terminem, tj. przed dniem 31 grudnia 2025 r., i brak przejęcia tego zobowiązania przez następcę prawnego, co oznacza że W.P. nie dotrzymał warunków podjętego zobowiązania. Bez znaczenia zatem pozostaje w niniejszej sprawie podnoszony przez W. P. argument, że uprawa leśna nie została zlikwidowana, skoro od 11 kwietnia 2014 r. strona nie mogła prowadzić założonej uprawy leśnej przez kolejne łata podjętego zobowiązania aż do dnia 31 grudnia 2025 r. Wyjaśniono, że podstawowymi warunkami zobowiązania zalesieniowego jest realizacja zobowiązania podjętego na podstawie otrzymania pierwszej płatności na zalesienie gruntów rolnych na określonej powierzchni oraz w określonym czasie. Wymóg czasowy realizacji zobowiązania jest przez organ badany w pierwszej kolejności, dopiero w następnej kolejności analizie podlegają pozostałe konieczne do spełnienia warunki podjętego zobowiązania. Zatem w ocenie organu dowód w postaci opinii biegłego przeprowadzony na okoliczność wykazania niezlikwidowania uprawy leśnej nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, ponieważ podstawę żądania zwrotu nienależnie pobranych przez W.P płatności stanowi § 13 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r., który jako przyczynę tego zwrotu wskazuje przeniesienie własności lub współwłasności zalesionych działek i brak przejęcia zobowiązania przez nabywcę. Okoliczności te zostały już bezspornie wyjaśnione przez organ I instancji na podstawie złożonych dokumentów, a organ odwoławczy to stanowisko w pełni podziela. Ponadto organ odwoławczy, zważywszy na wyjaśnione okoliczności sporne w pełni przychylił się do oceny organu I instancji, że decyzja Starosty J. z dnia 15 maja 2009 r. znak sprawy [....] nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Dodatkowo zauważył, że decyzja Starosty J. była rozpatrywana już w postępowaniu o przyznaniu płatności i na tej podstawie strona otrzymała płatności na rok 2009 i lata następne. Nadto stwierdzono, że zarzuty W. P., że organ pozbawił go prawa do czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. W tej kwestii wskazał, że organ zawiadomieniem z 15 października 2014 r. poinformował W. P. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, które jednocześnie zawierało informację o prawie przysługującym stronie w oparciu o art. 10 § 1 Kpa. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że W. P. skorzystał z tego prawa składając 28 października 2014 r. wniosek o dopuszczenie dowodów do toczącego się postępowania. W kontekście powyższych rozważań za chybioną uznano podnoszoną przez W.P. argumentację zbudowaną na art. 7, 8, 9, art. 77 § 1, art. 78 § 1, 2 i art. 81 Kpa. Zauważono, że wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych zawiera sekcję XII Oświadczenia i Zobowiązania, w której między innymi znajduje się zapis, iż producentowi rolnemu znane są zasady przyznawania płatności. W.P. złożył czytelny podpis w powyższej sekcji. Dodatkowo wniosek o wypłatę płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2013 i 2014 zawiera sekcję V Oświadczenia i Zobowiązania, pod którą W.P. złożył również czytelny podpis. Przyjęto zatem, że znane stronie były zasady przyznawania płatności na zalesienie gruntów rolnych. Mając powyższe na uwadze — w ocenie organu – W. P. można przypisać brak staranności w działaniu. W.P. nie poinformował w określonym terminie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że przestał być właścicielem i użytkownikiem zalesionych działek, do czego był zobowiązany przez okres 20-letni od daty pierwszej płatności tj. od 31 grudnia 2005 r. W związku z powyższym nie można przyjąć, że W. P. działał w dobrej wierze, składając w dniu 27 czerwca 2014 r. wniosek o wypłatę płatności za rok 2014 i zatajając informację odnośnie zaprzestania prowadzenia uprawy leśnej na gruntach rolnych w dniu 11 kwietnia 2014 r., do czego zobowiązał się przez okres 20 lat od daty pierwszej płatności. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały zatem również, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 co do lat 2005-2009, w art. 80 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 co do roku 2010 i art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 co do lat 2011-2013, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności na zalesienie gruntów rolnych. Ponadto stwierdzono, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004, str. 30, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 87), które powodowałyby, że płatność na zalesianie nie podlega zwrotowi zgodnie z § 13 ust, 8 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r. Nie zaistniały także przesłanki odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności na podstawie art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Postępowania zaś przeprowadzono z uwzględnieniem przepisów art. 15, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 Kpa. Wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach stwierdzono, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył W.P. zarzucając: I. rażące naruszenie przepisów postępowania skutkujące nieważnością postępowania drugoinstancyjnego i pierwszoinstancyjnego a to: 1/. art. 15 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 września 2015 roku wskazał, że Sąd dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Przez co dopuścił się wydania decyzji z rażącym naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, które to skutkuje nieważnością opartą o przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 2/. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 lipca 2010 roku nie przewidywało" zwrotu płatności na zalesienie w sytuacji o jakiej mowa w zaskarżonej decyzji, a to niepoinformowania o przeniesieniu własności; II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1/. art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 4 i 81 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie sprowadzające się do niezapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji brak zawiadomienia skarżącego o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.; 2/. § 13 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku poprzez niedokonanie podstawowych ustaleń w zakresie przekazania przez skarżącego nieruchomości producentowi rolnemu.; III. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia sprowadzający się do mylnego ustalenia, że postępowaniu skarżącemu nie można przypisać przymiotu dobrej wiary w sytuacji gdy, dynamicznie zmieniające się przepisy, które w ocenie organu mają charakter retro aktywny, spowodowały że skarżącemu nakazano zwrotu płatności w wysokości, której skarżący nie jest w stanie udźwignąć, a z dokumentacji nie wynika, że zdawał on sobie sprawę z konsekwencji niepowiadomienia organu o zmianie stanu prawnego. W oparciu o podniesione zarzuty na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wniósł o: stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji ewentualnie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a. o uchylenie skarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji; na zasadzie art. 152 p.p.s.a. o stwierdzenie, że uchylona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu skargi W.P. zarzucając nieważność zaskarżonej decyzji wydanej na skutek niezasadnego rozpoznania niniejszej sprawy przez organ II instancji bez jej przekazania organowi I instancji stwierdził, że idąc za uzasadnieniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 września 2015 roku nie wydaje się aby wolą Sądu było przekazanie sprawy, po uchyleniu zaskarżonej decyzji do merytorycznego rozstrzygnięcia organowi II instancji. Wolą było przeniesienie postępowania do I instancji. Skarżący upatruje naruszenia swoich praw poprzez ustalenie zwrotu płatności za okresy, kiedy takiego zwrotu nie przewidywano. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku obowiązywało od 1 września 2004 roku do 15 lipca 2010 roku w brzmieniu nieprzewidującym zwrotu płatności w oparciu o podstawy faktyczne, które legły u podstaw wydania decyzji o zwrocie tj. za powyższy okres od 1 września 2004 roku do 15 lipca 2010 roku. Zastosowanie retroakcji przez organy obu instancji mimo wyraźnego zaprzeczenia tego przez organ II Instancji jest jaskrawe. Oznacza to jedynie, że organ II instancji rozpatrując sprawę ponownie, nie pochylił się nad argumentacją skarżącego w zakresie zastosowanej retroakcji. Kolejnym zarzutem jest brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ nie poinformował skarżącego o zebraniu już wszystkich dowodów i materiałów, prawie przeglądnięcia akt i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co naruszyło podstawowe prawa skarżącego zwłaszcza w zakresie wskazania na dobrą wiarę i powołania na tę okoliczność stosownych wniosków dowodowych, w tym z zeznań świadków. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej ,,ustawa p.p.s.a." - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy p.p.s.a.). Sąd dokonując kontroli legalności decyzji nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn.: (Dz.U. 2014 r. poz. 1438), zgodnie z którym ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (art. 29 ust. 2). Nie ulega wątpliwości, że kwestia stwierdzenia nienależnych lub nadmiernie pobranych środków publicznych przez rolnika jest indywidualną sprawą administracyjną rozstrzyganą w postępowaniu administracyjnym według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do dyspozycji przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 2013 r. poz. 173) do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji wydawanych przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy tejże ustawy stanowią inaczej. Według art. 21 ust. 2 tej ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Reguły sformułowane w przywołanej ustawie stanowią powtórzenie zasad zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, z zaznaczeniem wszakże ich pewnej odrębności. Pierwszą z nich jest zasada praworządności, którą odzwierciedlają postanowienia art. 6 Kpa. Według zaś reguły drugiej, organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Warto tu przypomnieć, że druga z zasad została ograniczona w stosunku do ogólnej reguły ujętej w art. 77 § 1 Kpa, ponieważ na organ został nałożony obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, jednakże bez zobowiązania tego organu do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy co do zebrania materiału dowodowego. Rozwiązania przyjęte w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazują, że to strona musi wykazywać się wzmożoną aktywnością w gromadzeniu oraz przedstawianiu dowodów i nie może oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie środki dowodowe niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jak stanowi art. 21 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Bezsporne w sprawie jest to, że W. P. składając pierwszy wniosek o przyznanie płatności na zalesianie na rok 2005 zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej na gruntach rolnych objętych niniejszym wnioskiem przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Pierwsze środki finansowe z tytułu płatności na zalesianie zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącego 31 grudnia 2005 r. Zatem 20-letni okres realizacji zobowiązania należy liczyć od tego dnia, i powinien on trwać do dnia 31 grudnia 2025 r. Niezaprzeczalnym w sprawie jest fakt, że 11 kwietnia 2014 r. J.P. i W. P. przekazali aktem Notarialnym Rep. A Nr 1565/2014 m.in. zalesione działki nr 304 i 305/2 na rzecz D i D małżonków P.. Dokument ten został złożony w Biurze Powiatowym ARiMR w J. 20 sierpnia 2014 r. Zatem termin 35 dni od dnia przeniesienia własności zalesionych działek, o którym stanowi § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r., na złożenie wniosku przyznanie płatności do Kierownika Biura Powiatowego Agencji biegł od dnia 12 kwietnia 2014 r. do dnia 16 maja 2014 r. i upłynął bezskutecznie. Przy czym istotnym dla oceny jest fakt, że WSA wyrokiem z dnia 30 września 2015 r. (sygn. akt I SA/Ke 319/15) uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora ARiMR z dnia 23 lutego 2015 r., wskazując, że organ II instancji w ponownym postępowaniu oceni, czy i jakie znaczenie ma wniosek o dopuszczenie dowodu z oględzin nieruchomości na okoliczność nie zlikwidowania uprawy leśnej z udziałem biegłego leśnika dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy wyjaśniając stan faktyczny sprawy uwzględnił - stosownie do art. 153 ustawy p.p.s.a. - wytyczne Sądu i odniósł się do złożonego przez stronę wniosku o dopuszczenie dowodu z oględzin nieruchomości na okoliczność nie zlikwidowania uprawy leśnej z udziałem biegłego leśnika. Nie naruszając przy tym zasadę dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a. Dyrektor ARiMR prawidłowo ocenił, że w świetle art. 78 § 1 Kpa wniosek W. P. o dopuszczenie dowodu z oględzin nieruchomości na okoliczność niezlikwidowania uprawy leśnej z udziałem biegłego leśnika jest bezzasadny. Niewątpliwie zgromadzony materiał dowodowy bezspornie wyjaśnia kwestię posiadania i prowadzenia uprawy leśnej, a ponadto organ nie kwestionował istnienia założonej uprawy leśnej. Przyczyną ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych było zakończenie przez W. P. realizacji zobowiązania przed wyznaczonym terminem, tj. dniem 31 grudnia 2025 r., i brak przejęcia tego zobowiązania przez następców prawnych D i D małżeństwo P., co oznacza że W. P. nie dotrzymał warunków podjętego zobowiązania. Stosownie do § 13 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r., mającego zastosowanie w sprawie, płatność na zalesianie podlega między innymi zwrotowi w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, w przypadku ,,..przeniesienia przez producenta rolnego własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a producent rolny, który przejął własność lub współwłasność wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części, nie spełnił warunków, o których mowa w § 11." Stosownie natomiast do § 11 ust. 1: ,,W przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie płatności na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi rolnemu, jeżeli: 1) w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tych działek, złoży on wniosek o przyznanie płatności do kierownika biura powiatowego Agencji; 2) zobowiąże się do kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3, złożonych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych działek. W niniejszej sprawie, co wynika z niepodważonych zarzutami skargi ustaleń faktycznych zostały spełnione przesłanki do zwrotu pobranych płatności określone w § 13 ust. 3 pkt 3 w związku z § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r. Żaden bowiem z nabywców nie spełnił warunków przyznania płatności zalesieniowej, tj. nie złożył w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności działki wniosku o przyznanie płatności na zalesienie oraz nie zobowiązał się do kontynuowania realizacji zobowiązań podjętych przez poprzedniego właściciela gruntów. Przy czym ma rację organ odwoławczy, wbrew temu co zarzucono w skardze, że kwestia czy umowa została zawarta z producentem rolnym nie przesądza skuteczności przeniesienia własności a tylko stanowi wymóg do przyznania płatności przy spełnieniu innych warunków wynikających z przepisów prawa. Zatem zarzut naruszenia § 13 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku poprzez niedokonanie podstawowych ustaleń w zakresie przekazania przez skarżącego nieruchomości producentowi rolnemu, nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest zasadny także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 6 Kpa w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 lipca 2010 roku nie przewidywało zwrotu płatności na zalesienie w sytuacji o jakiej mowa w zaskarżonej decyzji, a to niepoinformowania o przeniesieniu własności. Odpowiadając na powyższy zarzut stwierdzić należy, że organ orzekając o zwrocie nienależnie pobranych płatności na zalesianie prawidłowo zastosował przepisy § 13 ust. 3 pkt 3 w związku z § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Sąd zauważa, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r., zostało zmienione rozporządzeniem z dnia 2 lipca 2010 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. 2010 r., Nr 122, poz. 829), które weszło w życie 15 lipca 2010 r. Przy czym mocą § 1 rozporządzenia z dnia 2 lipca 2010 r. znowelizowane zostały przepisy nie mające znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy, a to § 13 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. Natomiast istotny dla sprawy przepis § 13 ust. 3 pkt 3 ww. rozporządzenia zachował brzmienie dotychczasowe. Nowelizacja nie dotyczyła także przepisu § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. W świetle powyższego niezmiennym wymogiem uzyskania płatności na zalesianie jest w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tych działek, złożenie wniosku o przyznanie płatności do kierownika biura powiatowego Agencji oraz zobowiązanie się do kontynuowania realizacji zobowiązań podjętych przez poprzedniego właściciela gruntów, a z tego obowiązku następcy prawni W.P. nie wywiązali się. Dlatego stosując jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia tj. § 13 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r., organ nie naruszył zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji, a skonkretyzowanej w art. 6 Kpa. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 4 i 81 Kpa poprzez ich niezastosowanie sprowadzające się do niezapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji brak zawiadomienia skarżącego o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Odnosząc się do powyższego zarzutu stwierdzić należy, że powołany powyżej art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. wprowadza istotną zasadę, rozstrzygania spraw, w tym dotyczących przyznawania płatności rolnośrodowiskowych, według reguł przewidzianych w Kpa, czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, jednakże - czego niestety nie dostrzegł skarżący - z istotnymi z modyfikacjami procedowania wynikającymi z ustawy. W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 Kpa poprzez uniemożliwienie czynnego udziału stronie w toczącym się postępowaniu skoro organ zawiadomieniem z 15 października 2014 r. poinformował W. P. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, które jednocześnie zawierało informację o prawie przysługującym stronie w oparciu o art. 10 § 1 Kpa. A ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że W. P. skorzystał z tego prawa składając 28 października 2014 r. wniosek o dopuszczenie dowodów do toczącego się postępowania. Ponadto zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. organ zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, natomiast przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Skoro w toku postępowania strona nie zastrzegła chęci dalszego czynnego udziału w sprawie, organ administracji publicznej nie miał obowiązku wyznaczać nowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie tego materiału przez stronę postępowania przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Kolejny zarzut skargi dotyczył błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia sprowadzający się do mylnego ustalenia, że postępowaniu skarżącemu nie można przypisać przymiotu dobrej wiary w sytuacji gdy, dynamicznie zmieniające się przepisy, które w ocenie organu mają charakter retro aktywny, spowodowały, że skarżącemu nakazano zwrot płatności w wysokości, której skarżący nie jest w stanie udźwignąć, a z dokumentacji nie wynika aby zdawał on sobie sprawę z konsekwencji niepowiadomienia organu o zmianie stanu prawnego. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym argumentację skargi, brak jest podstaw aby kwestionować ustalenia i wnioski organów w zakresie winy skarżącego i wynikających z niej nieprawidłowości w realizacji zobowiązania wieloletniego. Organ dokonując oceny przesłanek wyłączających zwrot nienależnej pobranej płatności przede wszystkim prawidłowo uznał, że nie zachodzi przesłanka określona w art. 73 ust 4 rozporządzenia nr 796/2004, przyjmując, że przyczyną zwrotu płatności nie była pomyłka organu, a wina skarżącego za spowodowanie zaniedbań w realizacji zobowiązania. Jak wyżej zauważono, wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych zawiera sekcję XII Oświadczenia i Zobowiązania, w której między innymi znajduje się zapis, że producentowi rolnemu znane są zasady przyznawania płatności, który W. P. czytelnie podpisał. Zasadnie zatem przyjęto, że znane stronie były zasady przyznawania płatności na zalesienie gruntów rolnych. Zauważyć należy, że skarżący realizował zobowiązanie przez okres 9 lat, i jak trafnie podnosi organ, mógł w tym czasie zapoznać się z zasadami przyznawania płatności. W. P. można zatem przypisać brak staranności w działaniu skoro nie poinformował w określonym terminie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że przestał być właścicielem i użytkownikiem zalesionych działek, do czego był zobowiązany przez okres 20-letni od daty pierwszej płatności tj. od 31 grudnia 2005 r. Jego nabywcy natomiast nie wywiązali się z obowiązku wynikającego z § 13 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. W związku z powyższym nie można przyjąć, że W. P. działał w dobrej wierze, skoro składając 27 czerwca 2014 r. wniosek o wypłatę płatności za rok 2014 zataił informację odnośnie zaprzestania prowadzenia uprawy leśnej na gruntach rolnych 11 kwietnia 2014 r., do czego zobowiązał się przez okres 20 lat od daty pierwszej płatności. Dobra wiara strony, o której mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, nie wynikała zatem z dokumentacji dostępnej organowi, była ona natomiast wynikiem niedbalstwa strony. Z tego względu prawidłowo uznano niniejszą decyzją środki wypłacone skarżącemu za nienależnie pobrane z wyłącznej jego winy. W świetle powyższego Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa jak również naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.