I SA/Ke 231/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu 7 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Ś.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na 2013 r. postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 24 czerwca 2015 r. oddalił skargę S. D. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na 2013 r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu 16 lipca 2015 r. Na wniosek skarżącego Sąd, postanowieniem z 20 sierpnia 2015 r., zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego radcę prawnego, wyznaczonego 7 września 2015 r. przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Kielcach. Pełnomocnik, 14 października 2015 r. (data stempla pocztowego), wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku. Postanowieniem z 30 października 2015 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną stwierdzając, że została wniesiona po terminie. Od powyższego postanowienia strona złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z 14 stycznia 2016 r. oddalił je, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji. W dniu 29 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że składając skargę kasacyjną 14 października 2015 r. nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ był przekonany, że składa skargę w terminie, o którym mowa w art. 177 § 3 ustawy p.p.s.a. Okazało się jednak, że przepis ten miał zastosowanie, na mocy przepisów intertemporalnych, do postępowań wszczętych już po wejściu noweli w życie, podczas gdy postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed zmianą przepisów. Z przepisem art. 177 § 3 ustawy p.p.s.a. wnioskodawca zapoznał się w bazie Lex i uznał, że w jego przypadku termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływa 14 października 2015 r. Zdaniem pełnomocnika skarżącego jego błąd był usprawiedliwiony, ponieważ trudno wymagać, nawet od profesjonalnego pełnomocnika, każdorazowego weryfikowania historii danego przepisu i analizy niuansów regulacji o charakterze intertemporalnym, tym bardziej, że zgodnie z ogólną zasadą wprowadzania zmian proceduralnych, nowe przepisy mają zastosowanie również do postępowań w toku. Dodatkowo, usprawiedliwiając uchybienie terminu wnioskodawca wskazał, że rozpoznanie wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy nastąpiło dopiero 20 sierpnia 2015 r., tj. już po upływie terminu do wniesienia w sprawie skargi kasacyjnej, podczas gdy pełnomocnik skarżącego powziął wiadomość o swoim umocowaniu do działania w sprawie dopiero 14 września 2015 r. W ocenie pełnomocnika ponadto dochował on siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ o uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej dowiedział się z lektury postanowienia NSA z 14 stycznia 2016 r., doręczonego mu 23 lutego 2016 r. W ocenie wnioskodawcy wskazane okoliczności uprawdopodabniają, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego, mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, z daleko idącej ostrożności procesowej, wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu doniesienia skargi kasacyjnej, zaś w następnej kolejności o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 1 kwietnia 2016 r. Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II GZ 603/16 uwzględnił zażalenie strony skarżącej i uchylił zaskarżone postanowienie oraz umorzył postępowanie sądowoadministracyjne z wniosku S. D. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu NSA stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został wniesiony w terminie i zobowiązał Sąd do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 29 lutego 2016 r. w przedmiocie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pod kątem spełnienia przesłanek umożliwiających przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718), zwanej dalej "ustawa p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 4 ustawy p.p.s.a.). W sprawie bezsporne jest, że pełnomocnik skarżącego uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej oraz że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. Pełnomocnik ponadto złożył skargę kasacyjną. W sprawie, nie budzi więc zastrzeżeń dopełnienie przez stronę wymogów formalnych wniosku, lecz okoliczność spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o jakiej mowa w art. 87 § 2 ustawy p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Okolicznością, która może uprawdopodobniać brak winy w uchybieniu terminu jest postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wystąpienie skarżącego do sądu o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje bowiem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który to przeważnie upływa bezskutecznie przed zakończeniem postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął 17 sierpnia 2015 r., podczas gdy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Kielcach, na podstawie postanowienia Sądu z 20 sierpnia 2015 r., wyznaczyła pełnomocnika dla skarżącego 7 września 2015 r., a pełnomocnik dowiedział się o tym fakcie 14 września 2015 r. Wymaga przy tym podkreślenie, że spośród wielu powodów wskazanych przez pełnomocnika skarżącego, mających usprawiedliwić wniesienie skargi kasacyjnej po terminie, jedynie powyższy zasługuje na uwzględnienie i uprawdopodobnia brak winy w dochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Odnosząc się do pozostałych argumentów pełnomocnika skarżącego należy wskazać, że profesjonalny pełnomocnik, usprawiedliwiając uchybienie terminu, nie może powoływać się na nieprawidłowe zastosowanie przepisów, wynikające z braku ich analizy. Zachowanie takie należy raczej rozpatrywać w kategoriach niedbalstwa. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy to właśnie w szczególności od profesjonalnego pełnomocnika należy wymagać "każdorazowego weryfikowania historii danego przepisu i analizy niuansów regulacji o charakterze intertemporalnym". Niemniej jednak, z uwagi na okoliczność ustanowienia pełnomocnika, w drodze postępowania o przyznanie prawa pomocy, już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który to argument również podniósł skarżący, Sąd stwierdził, że wykazano brak winy w dochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.