I SA/Ke 231/16
WyrokWSA w Kielcach2016-07-07
Skład orzekający: Artur Adamiec, Maria Grabowska, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ma obowiązek badać zasadność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej te płatności?Ratio decidendi
W postępowaniu o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności organ ma za zadanie jedynie ustalić, czy wyeliminowanie decyzji przyznającej środki z obrotu prawnego jest prawnie skuteczne (tj. nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną) i czy decyzja została skierowana do właściwego podmiotu. Nie jest natomiast obowiązkiem organu kontrolowanie zasadności wyeliminowania tej decyzji.Stan faktyczny
H.M. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2011-2013. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego dotyczącego użytkowania działek rolnych, co doprowadziło do uchylenia pierwotnych decyzji o przyznaniu płatności i wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków. Skarżąca podnosiła również zarzuty dotyczące braku należytej staranności organu i popełnienia błędu.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi H.M. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia 17 lutego 2016 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2011- 2013 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnej A.C. kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania
1.1. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. ("Agencja", "ARiMR") decyzją
z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję
Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z [..]nr [...] o ustaleniu H. M. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2011-2013.
1.2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na gruncie rozpatrywanej sprawy zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy
z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2012.1164 ze zm.) dalej "Ustawa" wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisy unijne. Przedmiotem badania w postępowaniu
o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2014.1438 ze zm.) dalej "ustawa o Agencji", jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana
z obrotu prawnego. W takim przypadku zadaniem Dyrektora Agencji nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (tj. czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną) i czy decyzja została skierowana do właściwego podmiotu. Na podstawie art. 80 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE)
Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. określenie ''nienależne" odnosi się nie tylko do sytuacji, w której akt stanowiący podstawę prawną przyznania płatności zostanie następnie wyeliminowany z obrotu prawnego na podstawie regulacji krajowych (K.p.a.), ale także do sytuacji, gdy nie zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenie płatności na gruncie regulacji unijnych.
1.3. Organ ustalił, że H. M. złożyła wnioski o przyznanie płatności na rok 2011, 2012 i 2013. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. przyznał wnioskodawczyni płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: na rok 2011 decyzją nr [...] w łącznej wysokości 5649,01 zł, na rok 2012 decyzją nr [...] w łącznej wysokości 6815,83 zł, na rok 2013 decyzją nr [...] w łącznej wysokości 7549,36 zł. Na podstawie powyższych decyzji na rachunek H. M. zostały wypłacone nienależnie środki publiczne za rok 2011, 2012 i 2013 pochodzące z Europejskiego Funduszu Rolnego Gwarancji, tj. z funduszu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy
o Agencji. Po wznowieniu postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
w K. uchylił decyzje dotychczasowe oraz przyznał H. M. płatności
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: na rok 2011 decyzją
nr [...] w łącznej wysokości 4561,84 zł, na rok 2012 decyzją
nr [...] w łącznej wysokości 4290,22 zł, na rok 2013 decyzją
nr [...] w łącznej wysokości 4684,82 zł. Wyżej wymienione decyzje były zaskarżane przez stronę, ale zostały utrzymane w mocy i stały się ostateczne, przez co H. M. została związana poczynionymi w nich ustaleniami faktycznymi i związanymi z tym konsekwencjami.
Beneficjentka wnioskując o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, 2012, 2013, zadeklarowała do płatności działki ewidencyjne nr 370 i 478 oraz położone na nich działki rolne E i F
o powierzchni 1,15 ha, na których nie prowadziła działalności rolniczej. Wobec tego, przekazane na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K.
nr [...], Nr [...] i Nr [...] środki pieniężne, w łącznej kwocie 6477,32 zł, z tytułu jednolitej płatności obszarowej, stały się nienależne.
Kwotę nienależnie pobranych płatności ustalono, jako różnicę kwoty przyznanej z tytułu jednolitej płatności obszarowej na mocy decyzji
nr [...], nr [...] i nr [...]
a kwotą która została przyznana z tytułu jednolitej płatności obszarowej
na mocy decyzji nr [...], nr [...]
i nr [...]. Przyznanie stronie nienależnej płatności wynikało
z różnicy między powierzchnią działek rolnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności a powierzchnią stwierdzoną kwalifikującą się do przyznania płatności.
1.4. Organ wskazał na przepisy regulujące wyjątki od zasady zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności (przedawnienie, pomyłka organu, wysokość płatności) i stwierdził, że w niniejszej sprawie okoliczności te nie wystąpiły.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95
z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. ze zm.), okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, za którą należy uznać, co do zasady, dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. W rozpatrywanej sprawie, H. M. złożyła wniosek na 2011 r. - 6 maja 2011 r., a więc upływ terminu przedawnienia mógłby nastąpić najwcześniej 6 maja 2015 r. Jednakże okres przedawnienia został przerwany przez postępowanie wznowieniowe i jego zakończenie nastąpiło
17 kwietnia 2015 r. decyzją utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję. Zatem czteroletni okres przedawnienia biegnie na nowo od 17 kwietnia 2015 r. i okres ten jeszcze nie upłynął. Ta sama reguła ma zastosowanie do płatności za 2012 i 2013 r. odnośnie, których były wznowione postępowania i które zakończyły się decyzją utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję: co do 2012 r. - 17 kwietnia 2015 r. i 2013 r. - 15 grudnia 2014 r. Zatem od tych dat należy liczyć biegnący na nowo okres czterech lat na przedawnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności.
1.5. Kwestię pomyłki organu reguluje art. 80 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. W rozpoznawanej sprawie organ przy wydawaniu pierwotnej decyzji nie popełnił pomyłki, gdyż kwota płatności została wyliczona na podstawie danych zgłoszonych przez stronę z zastosowaniem prawidłowych stawek. Nie sposób przyjąć, że w przedmiotowej sprawie skarżąca ubiegając się o płatności bezpośrednie, przyjmując przyznaną jej i przekazaną na jej rachunek płatność nie mogła w zwykłych okolicznościach wykryć nieprawidłowości. Wniosek o przyznanie płatności zawiera zapis, że producentowi rolnemu znane są zasady przyznawania płatności. H. M. wnioskowała w roku 2011, 2012
i 2013 o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, wskazując powierzchnię działek rolnych niezgodną z powierzchnią użytkowaną. Zatem strona znała rzeczywisty stan faktyczny i prawny w sprawie przyznania płatności.
Dyrektor Agencji ponadto wskazał, że wysokość kwot nienależnie pobranych płatności przekracza kwotę, o której mowa w art. 40 Ustawy (100 euro), w związku
z powyższym również ta regulacja nie uzasadniała odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.
2. Skarga do Sądu
2.1 Na powyższą decyzję H. M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie:
1. art. 77 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. poprzez niezgromadzenie przez organ pełnego i rzetelnego materiału dowodowego, a nadto dokonanie ceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób naruszający zasadę swobodnej oceny dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia interesu prawnego strony skarżącej poprzez błędne ustalenie braku użytkowania przez Henrykę M. nieruchomości oznaczonej nr 370 i 478 oraz położone na nich działki rolne E i F
w latach 2011-2013 w oparciu o brak materiału dowodowego wskazującego na rzekome nieużytkowanie spornej działki, a co doprowadziło do uchylenia decyzji
o przyznanych płatnościach na wskazaną działkę i wydania przez organ decyzji
o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
2. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i 78 K.p.a. przez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w kwestii dotyczącej użytkowania przez skarżącą zgłoszonej we wniosku
o przyznanie płatności działki, brak przesłuchania i uwzględnienia stanowiska skarżącej o użytkowaniu działki nr 370 i 478, a nadto nieuwzględnienie materiału graficznego wykonywanego na potrzeby ARiMR w zakresie czy działka nr 370 była użytkowana;
3. art. 8 K.p.a. poprzez postępowanie organu w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a polegający na przyznaniu po weryfikacji płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, a następnie bez prawidłowego wyjaśnienia powstałych wątpliwości co do użytkowania, wydanie decyzji o uchyleniu przyznanych płatności oraz narażenie skarżącej na poniesienie dodatkowych kosztów w postaci odsetek w razie nieterminowej zapłaty nienależnej kwoty.
2.2. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że działki nr 370 i nr 478 znajdują się we własności Agencji Nieruchomości Rolnych oraz graniczą z jej nieruchomością rolną. Mając na względzie, że działka nr 370 stanowiła zachwaszczoną, porośniętą samosiejką nieruchomość, na której kilkukrotnie przed 2011 r. dochodziło do pożarów, które swym zasięgiem obejmowały również nieruchomość skarżącej, skarżąca zaczęła od 2011 r. użytkować działkę nr 370 oraz nr 478. Przeprowadziła zabiegi agrotechniczne, uporządkowując stan fizyczny wskazanej działki oraz corocznie kilka razy w roku przeprowadzała koszenie trawy, przez co fizycznie użytkowała obie ww. działki. Przy wskazanych pracach pomagał sąsiad. Organ pominął przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, a tym samym wydając decyzję o uchyleniu płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej oparł decyzję na niezupełnym, niewyczerpującym materiale dowodowym.
W ocenie skarżącej niedopuszczalne jest wskazanie, że wyłącznie po stronie zainteresowanego znajduje się obowiązek zachowania wszelkiej staranności przy określaniu powierzchni kwalifikującej się do płatności. Osobami występującymi
o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego są w przeważającej części osoby nieposiadające specjalistycznej wiedzy w tym zakresie, którym już na etapie składania wniosków o przyznanie płatności Agencja powinna pomóc usunąć wszelkie nieprawidłowości poprzez dokonanie weryfikacji złożonego wniosku, w celu zapewnienia ochrony rolników przez uszczerbkami finansowymi, jak w niniejszym stanie. Przy jednolitych płatnościach obszarowych nie chodzi o legitymowanie się prawem własności do działek objętych wnioskiem, lecz o ich rzeczywiste użytkowanie. Uprawnionym do otrzymania płatności jest zatem ten, kto faktycznie użytkuje rolniczo działki. Przesłanki te spełnione zostały przez skarżącą.
2.3. Zdaniem skarżącej, organ zanim przyznał płatność miał obowiązek dokonania weryfikacji wniosku, celem określenia powierzchni uprawnionej do uzyskania płatności. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca wskazała na wyroki sądów administracyjnych. Organ zaniechał dokonania kontroli weryfikacji zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności powierzchni działek, natomiast na skutek pisma Agencji Nieruchomości Rolnych wszelkie rzekome nieprawidłowości przypisał stronie skarżącej. Organ całkowicie pominął okoliczność, że koniecznym warunkiem uzyskania jednolitej płatności obszarowej na danej działce jest otrzymanie materiału graficznego. Materiał ten jednoznacznie pozwala na ustalenie
czy dana nieruchomość rolna jest użytkowana przez wnioskującego, a w niniejszej sprawie czy nieruchomość nr 370 była przez skarżącą koszona. W związku
z powyższym organ dokonał nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego
2.4. Z ostrożności procesowej skarżąca wskazała, że w sytuacji przyjęcia, że doszło do wypłaty nienależnej płatności, to jednocześnie należy przyjąć, że nastąpiło to wskutek błędu organu w związku z przyznaną płatnością. W orzecznictwie przyjęto, że uchylenie decyzji pierwotnych o przyznaniu płatności na skutek kolejnej kontroli działek rolnych zadeklarowanych nie zwalnia organu administracji od odpowiedzialności za wcześniej popełniony błąd. W ocenie skarżącej błąd
w płatnościach nienależnie pobranych dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przez organ przedmiotowej płatności.
2.5. Skarżąca zakwestionowała ponadto postanowienie organu
o sprostowaniu decyzji z [...]r., nr [...], w zakresie kwot udzielonych płatności. W ocenie skarżącej, błędny zapis wskazanej kwoty nie stanowił oczywistej omyłki.
2.6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(j.t. Dz.U. 2016.718) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę, w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił też i uznał za niewadliwe ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego. Znajdują one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a Sąd przyjął je za podstawę dalszych rozważań.
3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Agencji w przedmiocie ustalenia skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2011 – 2013.
Zgodnie z art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o Agencji, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w drodze decyzji administracyjnej ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1. pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;
2. krajowych, przeznaczonych na: a. współfinansowanie wydatków realizowanych
z funduszy Unii Europejskiej, b. finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej
w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. O ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych organ, o którym mowa
w ust. 2, może rozstrzygnąć również w decyzji w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.
Przedmiotem postępowania toczącego się przed organem było zatem ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Natomiast ustalenie, czy przyznane uprzednio kwoty pomocy, czy płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jak
i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych
w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. W tej drugiej sytuacji zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne. Zatem w postępowaniu uregulowanym w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji organ ma za zadanie zbadać czy dana kwota stanowi kwotę nienależnie pobranych lub nadmiernie pobranych środków, co ma miejsce w postępowaniu odrębnym od postępowania o przyznanie danej płatności. Zaznaczenie odrębności postępowania w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności ma istotne znaczenie, bowiem w jego ramach organ ma za zadanie ustalenie, że doszło do dokonania nienależnej płatności oraz czy nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość żądania jej zwrotu (por. wyrok NSA z 23 września 2014 r. II GSK 1201/13 - dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie poza sporem jest, że decyzje na mocy, których skarżąca otrzymała płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011, 2012
i 2013 r. (tj. decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji w K. odpowiednio z [...]r. nr [...], z [...]r.
nr [...], z [...]r. nr [...]), zostały ostatecznie wyeliminowane z obrotu prawnego, decyzjami Kierownika Biura Powiatowego Agencji w K., wydanymi po wznowieniu postępowania (decyzje
z [...]r. nr [...], z [...]r.
nr [...], z [...]r. nr [...]), które jednocześnie przyznały skarżącej płatności w niższej wysokości. Istotne przy tym jest, że pierwotnie przyznane płatności zostały zrealizowane na rachunek skarżącej oraz że decyzje, które wyeliminowały z obrotu prawnego decyzje przyznające te płatności, są prawomocne.
W konsekwencji należało stwierdzić, że ustalenie skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności było uzasadnione.
Wymaga przy tym podkreślenia, co już wyżej wskazano, że w postępowaniu
o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności kontroli nie podlegają przyczyny, wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznających płatności. Inaczej mówiąc w niniejszej sprawie badaniu nie podlega kwestia czy prawidłowe są ustalenia organu w zakresie użytkowania przez skarżącą, zadeklarowanych przez nią do płatności działek ewidencyjnych nr 370 i nr 478, które to okoliczności zostały zakwestionowane w skardze.
3.3. Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2011-2013 jest zupełnie odrębnym postępowaniem od postępowań, zakończonych ostatecznymi decyzjami Kierownika Biura Powiatowego Agencji w K., w ramach których uchylono decyzje o płatnościach oraz przyznano je w mniejszej wysokości. Decyzje te, zaskarżane przez stronę, zostały utrzymane w mocy przez organ wyższej instancji
i stały się ostateczne oraz prawomocne. Skarżąca związana jest więc ustaleniami dokonanymi w tych postępowaniach. Nie mogła zatem skutecznie, w ramach postępowania prowadzonego w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, podważyć ustaleń organów stanowiących podstawy do wznowienia postępowań zakończonych prawomocnymi decyzjami.
W związku z powyższym Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.) czy też zasady informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.). Zaskarżona decyzja spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 K.p.a., gdyż zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Argumentacja przedstawiona przez organ jest spójna, logiczna i nie zawiera sprzeczności. Organ wydający zaskarżoną decyzję działał na podstawie i w granicach obowiązującego prawa zgodnie z wyrażoną w art. 6 K.p.a. zasadą praworządności.
Z tych względów zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 75 § 1 i art. 78, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 K.p.a. są nieuzasadnione.
Na obecnym etapie postępowania kontroli Sądu nie podlega ponadto postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji w K.
z 20 stycznia 2016 r., dotyczące sprostowania decyzji z 11 stycznia 2016 r.
nr 0238-64090-312/15/16. Skarżąca miała prawo do zakwestionowania ww. rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu, z którego to prawa nie skorzystała. Dodać przy tym należy, że sprostowanie nie dotyczyło kwot udzielonych płatności.
3.4. Organ prawidłowo ponadto stwierdził, że w sprawie nie zaszły okoliczności wyłączające możliwość żądania zwrotu nienależnie pobranych przez skarżącą płatności. Należności te nie uległy bowiem przedawnieniu (art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2988/95), co organ szczegółowo wykazał (pkt 1.4.). Kwota każdej z tych płatności jest ponadto wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote, według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 Rozporządzenia Nr 1913/2006 (art. 40 Ustawy) – pkt 1.5.
Wbrew twierdzeniom skarżącej w sprawie nie miała miejsca również pomyłka organu, o której mowa w art. 80 ust. 3 Rozporządzenia Komisji Nr 1122/2009.
Stosownie do art. 80 ust. 1 Rozporządzenia Komisji Nr 1122/2009
w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca przedmiotową kwotę powiększoną o odsetki naliczone zgodnie z ust. 2. Obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności (ust. 3).
Zdaniem strony, błąd w płatnościach nienależnie pobranych dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przez organ przedmiotowej płatności. Pomiędzy wypłaceniem płatności a doręczeniem decyzji o odzyskaniu upłynęło natomiast więcej niż 12 miesięcy.
Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że na gruncie rozpoznawanej sprawy decyzje przyznające skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011, 2012 i 2013 r. zostały wydane w oparciu o dane wskazane przez skarżącą we wnioskach o przyznanie tych płatności i zawartych w nich oświadczeniach. Opierając się na przedłożonych przez beneficjenta dokumentach organ nie popełnił żadnego błędu natomiast skarżąca, zgodnie ze złożonym we wniosku oświadczeniem, miała świadomość warunków i procedury otrzymania pomocy.
W konsekwencji uzasadnione jest twierdzenie, że wypłacone, na podstawie powyższych decyzji płatności, nie wynikały z pomyłki Agencji. Organ przyznając ww. płatność nie miał bowiem w ogóle wiadomości stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sprawie płatności 2011, 2012 i 2013 r. W szczególności organ nie miał wiedzy, że użytkownikiem działek nr 370 i nr 478, objętych wnioskiem o płatności, nie była skarżąca. Skoro płatność nie została dokonana na skutek błędu właściwego organu, to prawidłowo organ uznał, że brak jest przesłanek do zastosowania art. 80 ust. 3 Rozporządzenia Komisji Nr 1122/2009, tym bardziej, że
w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, iż na dzień wydania decyzji o przyznaniu płatności organ był w posiadaniu informacji, że wnioskujący nie był faktycznym użytkownikiem gruntów zgłoszonych do płatności.
3.5. W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że
w sprawie nie doszło do naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, a objęte zaskarżonym rozstrzygnięciem ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności było prawidłowe.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę. Wynagrodzenie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, Sąd przyznał na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1a w zw. z § 8 pkt 4 w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz.1805).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło