I SA/Ke 244/10

Dnia 12 kwietnia 2011 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg E. K. i S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek. E. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...]w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 29 kwietnia 2010r. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia z dnia 7 lipca 2010r. sygn akt I SA/Ke 245/10 przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100zł, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej z dnia 14 lipca 2010r. postanowieniem z dnia 23 września 2010r. sygn. akt II FZ 474/10 ustanowił dla skarżącej doradcę podatkowego. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2010r. sygn. akt ISA/Ke 244/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargi E. K. i S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...]w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. Od powyższego wyroku skarżąca reprezentowana przez ustanowionego w ramach prawa pomocy doradcę podatkowego P.Z. w dniu 28 lutego 2011r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem tut. Sądu skargę kasacyjną. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 5 marca 2011r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1783zł. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca w dniu 21 marca 2011r. złożyła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek skarżąca uzasadniła podobnie jak wniosek poprzedni faktem, iż dopiero od grudnia 2009r. podjęła zatrudnienie w firmie teściów z wynagrodzeniem ok. 1000zł, co wystarcza tylko na najpotrzebniejsze rzeczy. Aktualnie skarżąca z mężem i dziećmi mieszka w domu teściów, którzy pokrywają koszty utrzymania domu. Mąż skarżącej prowadził przedsiębiorstwo transportowe, obecnie prowadzona jest egzekucja. Po zlikwidowaniu prowadzonej działalności gospodarczej mąż skarżącej jest osobą bezrobotną. Skarżąca jako uzyskiwane dochody wykazała wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 1400zł miesięcznie brutto. Skarżąca nie wykazała majątku ani oszczędności. Po dokonaniu wstępnej analizy wniosku z dnia 18 marca 2011r., co do jego treści dane w nim zawarte okazały się nieaktualne i niewystarczające do oceny stanu majątkowego i zdolności płatniczych skarżącej, dlatego pismem z dnia 24 marca 2011r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia w/w wniosku poprzez: - udokumentowanie dochodów uzyskanych przez skarżącą oraz przez jej męża w 2010r; - przedłożenie wyciągów lub wykazów z posiadanych przez skarżącą oraz jej męża rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych za okres ostatnich 6 miesięcy; - przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że mąż skarżącej jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; -przedłożenie oświadczenia, jaką kwotę miesięcznie przeznacza wraz z mężem i dziećmi na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia; - określenie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania domu np. energia, ogrzewanie, media, telefon; - przedłożenie zaświadczenia z Urzędu Gminy w P. na okoliczność posiadania przez skarżącą i jej męża nieruchomości na terenie Gminy P.; - przedłożenie oświadczenia na okoliczność, czy skarżąca lub Pani jej mąż jest właścicielem/współwłaścicielem samochodu lub innego pojazdu mechanicznego. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła: - informację PIT-11 o uzyskaniu dochodu ze stosunku pracy za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 grudnia 2010r. w kwocie 14.469,00zł, zaświadczenie z Urzędu Gminy w P. z dnia 31 marca 2010r. potwierdzające, że E. K. i S. K.nie są płatnikami podatku rolnego, zaświadczenie z Urzędu Pracy w K. z dnia 4 kwietnia 2010r. potwierdzające, że mąż skarżącej jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia 6 maja 2010r i pobiera zasiłek dla bezrobotnych od dnia 14 maja 2010r. do dnia 13 maja 2011r. – historię rachunku bankowego S. K. od dnia 14 października 2010r. do dnia 31 marca 2011r. Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunku bankowego, na utrzymanie jej rodzina przeznacza kwotę ok. 1000zł miesięcznie, skarżąca i jej mąż nie ponoszą kosztów utrzymania domu i nie znają ich wysokości, bowiem dom, w którym mieszkają należy do rodziców męża i to oni pokrywają wszystkie koszty, skarżąca i jej mąż nie posiadają nieruchomości, mąż jest właścicielem kilku pojazdów, które zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Jak wynika z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, zwanej dalej ustawą "p.p.s.a.", z udziałem w takim postępowaniu wiąże się konieczność ponoszenia przez stronę wydatków, w szczególności na pokrycie opłat sądowych /art.214, art.220 § 1, art.230 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a./. Stosownie przy tym do art.199 ustawy p.p.s.a. zasadą jest, że każdy ponosi koszty postępowania związane z jego udziałem w sprawie. Strona może wnieść o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania, w tym także złożyć kolejny wniosek w tym przedmiocie /art.243 § 1 ustawy p.p.s.a./. W takiej sytuacji należy jednak uwzględnić, iż uprzednio wydane w przedmiocie prawa pomocy prawomocne orzeczenie sądu jest wiążące stosownie do art.170 ustawy p.p.s.a., co oznacza, iż sąd musi przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu /B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, str.365/. Możliwość zmiany bądź uchylenia takiego orzeczenia daje art.165 ustawy p.p.s.a., jednakże tylko przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, a mianowicie zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy zaś rozumieć wszelkie takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia - w przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, tj. w zakresie, o jaki ubiega się skarżąca, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga w świetle powołanego przepisu, iż ustawodawca, chroniąc jedynie środki utrzymania koniecznego strony i jej rodziny, przesądził jednocześnie, że obowiązkiem strony uczestniczącej w postępowaniu jest podjęcie wszelkich nienaruszających koniecznego utrzymania oszczędności w celu wywiązanie się z obowiązku uiszczenia należnych kosztów sądowych. Innymi słowy, wszelkie środki ponad niezbędne na konieczne utrzymanie strony i jej rodziny winny być przez stronę przeznaczone na poniesienie wymaganych kosztów. Ponadto, wobec treści tego przepisu nie może ulegać wątpliwości, że obowiązek wykazania istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskującym. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, o którym mowa na wstępie, jest kolejnym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w sprawie niniejszej. Występując po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy skarżąca, podobnie jak pierwotnie, oświadczyła, że pracuje w firmie swojego teścia i za 2010r. uzyskała dochód w łącznej wysokości 14.469zł, mąż skarżącej jest nadal osobą bezrobotną i uzyskuje zasiłek w kwocie 582,70zł miesięcznie. Skarżąca wraz z mężem i córkami mieszka w domu swoich teściów i to on ponoszą wszystkie koszty związane z utrzymaniem domu. Skarżąca natomiast wydatki swojej rodziny szacuje na kwotę ok. 1000zł miesięcznie. We wniosku z dnia 18 marca 2011r. skarżąca oświadczyła, że sytuacja finansowa jej rodziny od dłuższego czasu nie uległa żadnej poprawie, a uzyskiwany dochód wystarcza tylko na najpotrzebniejsze rzeczy. Po czym na wezwanie Sądu skarżąca przedłożył historię rachunku bankowego swojego męża, na który wpływa uzyskiwany przez niego zasiłek dla bezrobotnych. Analizując wykonane operacje na rachunku bankowym przychodzi zauważyć, że na dzień otrzymania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1783zł tj. 15 marca 2011r. saldo na przedłożonym rachunku wynosiło 3.410,63zł, natomiast na dzień złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych tj. 21 marca 2011r. saldo wynosiło 2.991,01zł. Przy czym z przedstawionego rachunku zostały dokonane następujące przelewy krajowe: - w dniu 17 stycznia 2011r. w kwocie 301,80zł na dobro Canal+Cyfrowy Sp. z o.o. Abonament telewizyjny za dwa miesiące, - w dniu 16 marca 2011r. w kwocie 301,80zł na dobro Tour&Travel Poland S.C. ul. Krupówki 22 Skoki rezerwacja nr 21798, - w dniu 28 marca 2011r. w kwocie 479,48zł na dobro Banku Handlowego w Warszawie S.A. tytułem spłaty karty. Uwzględniając saldo rachunku oraz ujawnione wydatki, których bezspornie nie można zaliczyć do wydatków koniecznych i niezbędnych trudno dać wiarę oświadczeniom skarżącej, że boryka się z problemami finansowymi i nie jest w stanie zdobyć środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. Prawo pomocy jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do żadnej z wyżej wymienionych grup społecznych skarżąca nie należy, bowiem choć skarżąca twierdzi, że uzyskiwane dochody nie wystarczają na najpotrzebniejsze wydatki to trudno dać temu wiarę skoro mąż skarżącej przeznacza uzyskiwany zasiłek dla bezrobotnych na opłacenie abonamentu telewizji cyfrowej, dokonanie rezerwacji w biurze turystycznym w Zakopanem, czy spłatę karty. W konkluzji zatem stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, aby nie mogła uiścić kosztów sądowych, w tym w szczególności wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej, a tym samym, aby zachodziła zmiana okoliczności uzasadniająca zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 7 lipca 2010r. na podstawie art.165 ustawy p.p.s.a.. Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak na wstępie