I SA/Ke 265/05
WyrokWSA w Kielcach2005-11-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił dochód podatniczki, powiększając przychód wykazany w zeznaniu podatkowym o kwotę wynikającą z faktury za sprzedaż materiałów budowlanych, mimo braku zapłaty i nieujawnienia tego przychodu w deklaracjach VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo ustalił dochód podatniczki, powiększając przychód wykazany w zeznaniu podatkowym o kwotę wynikającą z faktury za sprzedaż materiałów budowlanych. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód uważa się kwoty należne, nawet jeśli nie zostały faktycznie otrzymane. Podatniczka przyznała fakt wydania towaru i wystawienia faktury, co uzasadniało zaliczenie tej kwoty do przychodu.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego określił G. G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., powiększając przychód wykazany w zeznaniu podatkowym o kwotę wynikającą z faktury za sprzedaż materiałów budowlanych, mimo braku zapłaty. Podatniczka nie wykazała tego przychodu w deklaracjach VAT. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uwzględniając jednak argument o podatku VAT. G. G. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i niepełne zebranie materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: I SA/Ke 265/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant: ref. staż. Krzysztof Czarnecki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23.11.2005 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] znak [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S.-K. określił G. G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. w kwocie [...]zł. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że G. G. w 1999r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie usług projektowych, instalatorskich oraz produkcji materiałów budowlanych. Podatniczka była opodatkowana na zasadach ogólnych i była czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W złożonym zeznaniu podatkowym PIT-32 za rok 1999 podatniczka wykazała przychód z działalności gospodarczej w wysokości [...]zł, koszty działalności w wysokości [...]zł, stratę z działalności w wysokości [....]zł, oraz dochód z zasiłku pieniężnego z ubezpieczenia społecznego w kwocie [...] zł. Do zeznania rocznego dołączyła informację PIT-C, w której cały przychód z działalności gospodarczej wykazała jako przychód zwolniony od podatku na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989r. w sprawie zwolnienia od podatku dochodowego dochodów z tytułu niektórych rodzajów działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 3 poz. 20 ze zm.). Przeprowadzona w dniach 13-14 marca 2002r. kontrola działalności gospodarczej za 1999r. wykazała brak podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz pozostałej dokumentacji za badany okres. W wyniku porównania deklaracji VAT i zeznania rocznego w podatku dochodowym ustalono, że G. G. nie wykazała w zeznaniu podatkowym, podlegającego opodatkowaniu przychodu w wysokości [...] zł, oraz przychodu należnego w wysokości [...]zł z podlegającej zwolnieniu produkcji materiałów budowlanych. W związku z powyższym organ przychód w wysokości wynikającej ze złożonego zeznania podatkowego powiększył o wskazane wyżej kwoty przychodu i przyjął przychód w kwocie [...]zł. Koszty uzyskania przychodów przyjęto w wysokości wykazanej w rocznym zeznaniu podatkowym. W wyniku podwyższenia przychodu organ ustalił dochód z prowadzonej przez G. G. działalności gospodarczej na kwotę [...]zł. Uwzględniając § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 6 lutego 1989r. określono dochód zwolniony z opodatkowania w kwocie [...]zł proporcjonalnie do obrotów. Pozostały dochód z działalności gospodarczej w kwocie [...]zł wraz z dochodem z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego organ przyjął za podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za rok 1999.
W odwołaniu G. G. nie zgodziła się z szacunkowym określeniem zobowiązania w podatku dochodowym, oraz nie zaliczeniem w koszty uzyskania przychodu części wydatków, które, według twierdzeń strony, nie zostały zaewidencjonowane. Zarzuciła, że na przyjęty przychód [...]zł składało się kilka faktur mających odzwierciedlenie w deklaracjach VAT za 1999r.
Decyzją z dnia [...] znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.-K. i określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. w wysokości [...]zł od dochodu podlegającego opodatkowaniu w wysokości [...] zł. Organ powołując się na treść art. 23 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60) wskazał, iż z uwagi na brak dokumentacji podatkowej za lata 1998 i 1999 istniały podstawy do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, z tym, że opierając się na § 2 art. 23 odstąpił od oszacowania i przyjął do określenia podstawy opodatkowania dane dotyczące przychodów i kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w wielkościach wynikających ze złożonego zeznania PIT-32 uzupełnionych o dane wynikające ze złożonych deklaracji VAT oraz zeznań podatniczki. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że istniały podstawy do powiększenia przychodu z działalności gospodarczej za 1999r. o przychód wynikający z wystawionej faktury na sprzedaż materiałów budowlanych na kwotę [...]zł, za które według oświadczenia G. G. nie otrzymała zapłaty. Powołał się na oświadczenie podatniczki złożone do protokołu kontroli oraz zeznanie złożone w charakterze strony, w których przyznała, że odbiorcy nie uiścili należności za towar odebrany na przełomie sierpnia i września, oraz treść art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 90 poz. 416 ze zm.), z którego wynika, że za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane. Organ uwzględniając fakt, że G. G. była w 1999r. czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, oraz fakt, że przychód w kwocie [...]zł nie został uwzględniony w obrocie wykazanym w złożonych deklaracjach VAT – uznał podnoszony w odwołaniu argument, że był to przychód w kwocie brutto i pomniejszył go o należny podatek od towarów i usług wyliczony według stawki 7 %, tj. o kwotę [...]zł. Za bezpodstawny uznał zarzut podatniczki odnośnie nie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych oraz odsetek z tytułu zaciągniętych kredytów, podnosząc, iż G. G. nie wykazała, że koszty te nie były już uwzględnione w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, skradzionej, według oświadczenia podatniczki, w 2001r.
G. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] zarzuciła naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej organ podatkowy nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył materiału dowodowego. Organy bezpodstawnie dokonały ustaleń, iż podatniczka osiągnęła przychód na podstawie jej oświadczenia, mimo, że wielokrotnie prostowała oświadczenie wyjaśniając, że nie uzyskała należności z kilku faktur, że dopiero po wystawieniu ostatniej faktury okazało się, że firma nie istnieje. Podniosła ponadto, iż organy podatkowe nie ustaliły, czy kwota [...]zł obejmuje podatek od towarów i usług, oraz komu, kiedy i na jaką kwotę wystawiona została faktura na [...]zł.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153 poz. 1269). Ocenie sądów podlega zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena dokonywana jest według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza w pierwszej kolejności kontrolę przestrzegania przepisów postępowania, w szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Naczelną zasadą postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej zapisana w art. 122 Ordynacji podatkowej a skonkretyzowana w art. 187 § 1 tej ustawy, które nakładają na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego. Organ jest zobowiązany zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi obowiązujące przepisy wiążą skutki prawne. Przez wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć ustosunkowanie się przez organ do każdego dowodu lub grupy dowodów jednorodnych i dokonanie ich oceny we wzajemnym powiązaniu. Obowiązkiem organu jest nie tylko wskazanie dowodów, na podstawie których został ustalony stan faktyczny, ale rozważenie dowodów, którym odmówiono wiarygodności.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z przepisami postępowania, w tym wskazaną zasadą prawdy obiektywnej należy stwierdzić, że nie zostały naruszone przez organy podatkowe w toku rozpoznawania sprawy. Organy, dokonując ustaleń, że skarżąca nie wykazała w zeznaniu rocznym za rok 1999 przychodu w kwocie [...]zł oparły się na twierdzeniach skarżącej zawartych w protokole kontroli z dnia 13-14 maja 2002r., oraz zeznaniach złożonych przez nią w charakterze strony w dniu 17 października 2003r. Skarżąca podała okoliczności związane z wydaniem towaru, określiła termin jego wydania – przełom sierpnia i września 1999r., datę wystawienia faktury – następny dzień po odbiorze towaru, przyznała fakt nieujawnienia przychodu z uwagi na nieotrzymanie należności. Analiza tych zeznań i oświadczeń skarżącej pozwalała organowi nie uznać za wiarygodne jej twierdzeń, zawartych w odwołaniu, iż na przychód w kwocie [...]zł składała się należność z kilku faktur wystawionych za okres od sierpnia do grudnia 1999r., które znalazły odzwierciedlenie w złożonych deklaracjach VAT. Przemawia za tym, co wskazały organy, sprzeczność ze złożonymi zeznaniami oraz fakt, że suma przychodów wykazanych w deklaracjach VAT za sierpień i wrzesień, a więc miesiące, na przełomie których miało nastąpić wydanie towaru, nie daje kwoty [...]zł. Ocena zeznań skarżącej dokonana przez organ nie jest oceną dowolną, a dokonane ustalenia i ocenę jako znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym Sąd w obecnym składzie w całości podziela. Za nieuzasadniony należy uznać zarzut skargi, iż organy podatkowe nie udowodniły komu, kiedy i na jaką kwotę została wystawiona faktura w wysokości [...]zł, wobec przyznania przez skarżącą faktu wydania towaru i wystawienia faktury dla firmy nie mieszczącej się pod wskazanym na pokwitowaniu wydania towaru adresem. Zasada prawdy obiektywnej wynikająca z art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej nie oznacza obciążenia organu podatkowego nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mogących mieć znaczenie dla sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2003r. I SA/Gd 1658/00, niepubl.). Podnieść należy ,że sama skarżąca nie podjęła żadnych czynności związanych z powiadomieniem organów ścigania tak o pobraniu towaru bez dokonania zapłaty jak i o włamaniu i kradzieży dokumentacji podatkowej. Bezzasadny jest zarzut, że organy podatkowe nie ustaliły czy kwota [...]zł obejmuje podatek od towarów i usług. Dyrektor Izby Skarbowej, uznając argument skarżącej zawarty w odwołaniu, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i pomniejszył przychód w kwocie [...]zł o należny podatek od towarów i usług wyliczony według stawki 7 %.
Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przez organ odwoławczy zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, przez niewyznaczenie stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego nie miało wpływu na rozstrzygnięcie, skoro organ odwoławczy nie przeprowadzał żadnych dodatkowych czynności, zaś strona nie wskazała, by naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej miało wpływ na wynik.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach do rozpoznania sprawy wynika z rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło