I SA/Ke 268/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata K. K. – W. kwotę 56,58 (pięćdziesiąt sześć 58/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w tym kwotę 10,58 (dziesięć 58/100) złotych tytułem podatku od towarów i usług. 1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1 Decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z [...] r. [...] w sprawie ustalenia J. K., M. K. i A. K. łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 w kwocie 46 zł. 1.2 W uzasadnieniu decyzji wskazano, że sprawa dotyczy opodatkowania gruntów i nieruchomości położonej w Ł. Organ ustalił, że w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciele tych gruntów i nieruchomości wskazani są J. K., M. K. oraz A. K.. Wedle zapisów ewidencji przysługują im udziały w wysokości odpowiednio 4/6, 1/6 oraz 1/6. J. K. w złożonym odwołaniu kwestionuje prawidłowość tych zapisów. 1.3 Kolegium wskazało na zasadę związania organów podatkowych danymi z ewidencji wynikającą z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U.2015.520 ze zm.) oraz wskazało na przepisy ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U.2014.849 ze zm.) dalej "u.p.o.l." oraz z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U.2013.1381 ze zm.) dalej "ustawa o podatku rolnym", określające podmiot opodatkowania, solidarny obowiązek podatkowy współwłaścicieli lub posiadaczy nieruchomości, gruntu lub obiektu budowlanego oraz sposób ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w przypadku przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność (art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym). W wydanej w niniejszej sprawie decyzji, jako podstawa prawna ustalenia odwołującemu się łącznego zobowiązania pieniężnego, wskazane zostały przepisy art. 2-6 u.p.o.l. oraz art. 1-6, 6a ust. 1-7 ustawy o podatku rolnym. 1.4 W ocenie Kolegium, dowody zgromadzone w aktach sprawy stanowią wystarczającą podstawę do ustalenia przez organ podatkowy osoby podatnika na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i ustawy o podatku rolnym, na którym spoczywa obowiązek podatkowy w podatku rolnym i od nieruchomości. Podstawowe znaczenie dla sprawy ma fakt, że odwołujący się jest współwłaścicielem działki położonej w Ł. oznaczonej numerem 234/2 o powierzchni 0,0900 ha sklasyfikowanej w operatach geodezyjnych jako użytek rolny oznaczonej symbolem S-RV, na której posadowiony jest budynek mieszkalny o powierzchni 80 m2. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy - wypisy z rejestru gruntów i kartoteki budynków potwierdzają prawidłowość przyjętych do wymiaru podatku danych. Kolegium wskazało przy tym na ewidencję jako dokument urzędowy w znaczeniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Podważenie zapisów ewidencji gruntów i budynków bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji, przy tym zasadą jest, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurą ich zmiany w organie prowadzącym ewidencją, którym obecnie jest starosta. Następnie w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Organ podatkowy bowiem nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, zaś czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu byłoby możliwe dopiero wówczas, gdyby ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawierała stosownych danych. 1.5 Odnosząc się zaś do zawartego w odwołaniu wniosku o wystąpienie przez Kolegium do Starostwa Powiatowego we W. o nadesłanie wniosku J. K.z 7 lutego 2006 r., Kolegium wskazało, że w aktach sprawy znajduje się datowane na ten dzień pismo Starostwa informujące, że wnioskowana przez J. K. zmiana została dokonana. Kolegium nie znalazło tutaj podstaw do wystąpienia do Starostwa o przedstawienie dodatkowych dokumentów, tym bardziej że zgromadzone w aktach sprawy materiały pozwalają na jej rozstrzygnięcie. Dokument załączony do pisma uzupełniającego odwołanie również nie może wpłynąć ze względów wyżej podanych na zmianę rozstrzygnięcia. 2. Skarga do Sądu 2.1 Na powyższą decyzję J. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z 1 lutego 2016 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego mające wpływ na zaskarżone orzeczenie. 2.2 W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie fałszywych dokumentów z wydziału geodezji. Skarżący podniósł, że jako właściciel posesji nie dokonywał żadnych zmian właścicielskich. Zmiana ta przyczyniła się do odebrania jego obecnej żonie nakładów finansowych poczynionych przez nią na wykończenie domu. Wskazał, że to żona jest podatnikiem tej nieruchomości. W ocenie skarżącego natomiast nie można robić podatników ze spadkobierców M. i A. K., jak to robi wydział podatkowy opierając się na rozliczeniach za materiały budowlane na jego posesję. Spadkobiercy budowali i remontowali swoje posesje pod innym numerem. 2.3 W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazało, że z żadnych dokumentów nie wynika aby zapisy w ewidencji zostały sfałszowane, nie ma też żadnych danych wskazujących, aby toczyło się w tym przedmiocie jakiekolwiek postępowanie. W świetle przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku rolnym, K. K. nie może mieć przymiotu podatnika i nie może tego zmienić fakt, że ponosiła nakłady na dom oraz nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych, dla których właściwym jest naczelnik urzędu skarbowego. 2.4 W piśmie procesowym z 28 maja 2016 r. skarżący nie zgodził się z decyzją Kolegium o odsunięciu od sprawy jego żony K.K.. Jego zdaniem, Starosta W.nie miał prawa dokonywać żadnej zmiany. Taką zmianę spadkobiercy powinni kierować do sądu cywilnego. Skarżący, jako właściciel nie dokonywał i nie dokona działu umownego. Nie było działu spadku dlatego organy nie mogą uznać spadkobierców M. i A. K. właścicielami. Tożsamą argumentację skarżący zawarł w piśmie procesowym z 7 września 2016 r. 2.5 Na rozprawie 8 września 2016 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt Prokuratury Okręgowej w K. sygn. akt DSN 398/2016 na okoliczność prawidłowości wpisu w ewidencji gruntów. Zgłosił ewentualny wniosek o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia sprawy przez prokuraturę. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718) - dalej jako "ustawa p.p.s.a.", odmówił przeprowadzenia zawnioskowanego dowodu oraz oddalił wniosek o zawieszenie postępowania. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: 3.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie narusza prawa, a ustalony stan faktyczny znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. 3.2 Spór w sprawie dotyczy ustalenia kręgu osób zobowiązanych do zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego wynikającego z decyzji organu I instancji. Skarżący kwestionuje bowiem dane zawarte w ewidencji gruntów twierdząc, że jest jedynym zobowiązanym do zapłaty. Organ natomiast stoi na stanowisku, że w zakresie wymiaru przedmiotowego podatku jest związany wyłącznie danymi wynikającymi z ww. ewidencji, a z tej wynika, że zobowiązanymi są solidarnie trzy podmioty. 3.3 Zgodnie z treścią art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Również ustawa o podatku rolnym w art. 4 ust. 1 pkt 1 wskazuje, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Natomiast ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje w art. 1a ust. 3, że przez użyte w ustawie określenia, między innymi: użytki rolne, lasy, nieużytki, rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków wskazuje na przedmiot opodatkowania oraz zawiera także dane podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Należy podnieść, że dokonując powyższych ustaleń organ jest, co do zasady, związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ewidencja gruntów i budynków jest niewątpliwie urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (zob. np. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 372/07, lex nr 490966; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3501/05, lex nr 201545 ). 3.4 W przedmiotowej sprawie krąg osób zobowiązanych został ustalony w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów. Domniemanie prawidłowości tych danych nie zostało przez strony postępowania podważone. Organy podatkowe, nie są zaś uprawnione do przyjęcia innych danych niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Co więcej, nie jest także możliwe w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie postępowania zmieniającego dane zawarte w przedmiotowej ewidencji. Przy braku zaś dokumentów mogących podważyć domniemanie prawidłowości danych ujętych w ewidencji niezasadne okazały się zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego, co do określenia podatników solidarnie zobowiązanych do zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego. Dodać należy, że ewentualnego kwestionowania prawidłowości wpisu w ewidencji należy dokonywać nie w postępowaniu podatkowym, lecz odrębnym postępowaniu w zakresie zmiany w ewidencji gruntów. Stosownie do art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Stosownie zaś do ust. 2 ww. przepisu, właściciele są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Do czasu więc ewentualnej weryfikacji danych ujętych w tejże ewidencji brak jest podstaw dla jej kwestionowania, jako podstawy wymiaru podatku. Podkreślenia nadto wymaga, że podstawy zmiany nie stanowi sam wniosek czy oświadczenie osoby informującej o zmianie. Podobnie wpis nie jest zależny od świadomości czy zgody osób zainteresowanych. Zmian w ewidencji dokonuje się bowiem na podstawie wpisów dokonanych w księdze wieczystej, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, a także prawomocnych orzeczeń sądowych. W niniejszej sprawie podstawą zmiany danych dotyczących podmiotu ewidencyjnego było postanowienie sądu rejonowego w sprawie nabycia praw do spadku po E. K.. Z całokształtu materiałów sprawy wynika, że zarówno zagadnienie wpisu w ewidencji gruntów i budynków jak i przedmiotowe postępowanie dotyczące wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego skarżący pragnie wykorzystać w sporze z M. K. i A. K. o spadek po zmarłej E.K.. Zarówno organy administracji, jak i sądy administracyjne, nie są zaś uprawnione do orzekania w sprawach spadkowych (por. wyroki NSA z 16 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 952/14, II FSK 6/16, II FSK 3915/14 - dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 3.5 Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu z akt Prokuratury Okręgowej w K. sygn. akt DSN 398/2016 na okoliczność prawidłowości wpisu w ewidencji gruntów. Jak wyżej wyjaśniono postępowania mające na celu podważenie czy zmianę danych w ewidencji stanowią odrębne postępowania od podatkowych. Brak jest też informacji aby w dacie wydania zaskarżonej decyzji wpisy w ewidencji zostały skutecznie zakwestionowane przez stronę w innych postępowaniach, w tym w postępowaniu karnym. Sąd bada zaś legalność decyzji na datę orzekania przez organ. W konsekwencji powyższego Sąd oddalił również wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia sprawy przez prokuraturę. 3.6 Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę. Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu Sąd przyznał na podstawie art. 250 § 1 ustawy p.p.s.a. w związku z § 4 ust. 1 i ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2015.1801).