I SA/Ke 269/05

WyrokWSA w Kielcach2005-11-23

Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Maria Grabowska, Ewa Rojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, wydana dla jednego z małżonków w sytuacji, gdy małżonkowie złożyli wspólne zeznanie podatkowe i wnosili o łączne opodatkowanie, narusza prawo procesowe poprzez niezawiadomienie drugiego małżonka o udziale w postępowaniu?
Ratio decidendi
Decyzja organu podatkowego odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, wydana dla jednego z małżonków w sytuacji, gdy małżonkowie złożyli wspólne zeznanie podatkowe i wnosili o łączne opodatkowanie, narusza prawo procesowe. Niezawiadomienie drugiego małżonka o udziale w postępowaniu, gdy rozstrzygnięcie dotyczyło kwestii łącznego opodatkowania, stanowi niezawinione nieuczestniczenie strony w postępowaniu, co daje podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
L. Z. zwrócił się do Urzędu Skarbowego o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999-2002, argumentując, że zwrot kosztów przejazdu z miejsca pracy nie jest przychodem podlegającym opodatkowaniu. Urząd Skarbowy odmówił stwierdzenia nadpłaty, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. L. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że przepisy skarbowe powinny być interpretowane jednolicie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz L. Z. zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: I SA/Ke 269/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant: ref. staż. Krzysztof Czarnecki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23.11.2005 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] numer [..] w przedmiocie : nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999 - 2002 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz L. Z. zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych) W dniu 25 maja 2004r. L. Z. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w K. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od 16 lipca 1999r. do 31 grudnia 2002r. powołując się na art. 79 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. 137, poz. 926 ze zm./. Zdaniem wnoszącego nadpłata ta powstała na skutek zawyżenia przychodów poprzez zaliczenie do tych przychodów zwrotu kosztów przejazdu z miejsca pracy w K. do miejsca zamieszkania we W. W uzasadnieniu podał, że do pracy w tej miejscowości został przeniesiony z urzędu Rozkazem Personalnym numer [...] z dnia [...] Komendanta Policji w K. Zdaniem L. Z. zwrot kosztów przejazdu policjantowi nie jest przychodem ze stosunku służbowego w rozumieniu art. 12 ust, 1 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. Nr 80, poz. 350 ze zm./. Stanowisko takie potwierdza uchwała 7 sędziów NSA z 17 maja 1999r. sygn. akt FPS 3/99 jak też wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z 17 września 2002r. sygn. akt SA/Rz 1540/00, które to orzeczenia wnoszący powołał. Decyzją z [...] numer [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił L.Z. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jako uzasadnienie podano głównie przepis art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzający, że za przychody ze stosunku służbowego uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Natomiast przychody zwolnione z tego podatku zostały enumeratywnie wyliczone w art. 21 i art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i wśród nich nie ma zwolnienia dla zwrotu kosztów dojazdu policjanta do miejsca pełnienia służby. Również ustawa z 6 kwietnia 1990r. o Policji /Dz. U. Nr 30, poz. 176 ze zm./ nie zawiera takich zwolnień. Od rozstrzygnięcia tego L. Z. złożył odwołanie, jednakże nie zostało ono uwzględnione, gdyż decyzją z [...] numer [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. I z tym rozstrzygnięciem tym L. Z. nie zgodził się wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniósł, że wśród przychodów zwolnionych od podatku nie wymieniono kwot z tytułu zwrotu kosztów podróży, albowiem takiego zwrotu nie można uznać za kwoty, które powodują przysporzenie majątkowe. Odnosząc się do faktu odmiennego stanowiska sądów i innych urzędów skarbowych i izb skarbowych z terenu kraju, niż Urzędu Skarbowego i Izby Skarbowej, skarżący stwierdził, że przepisy skarbowe należy interpretować jednakowo do wszystkich osób, jeżeli dotyczą podobnego zdarzenia. W udzielonej odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację je uzasadniającą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr.153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Przepis art. 6 ust. 2 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przewiduje, jako wyjątek od zasady opodatkowania tym podatkiem pojedynczych osób fizycznych, konstrukcję opodatkowania łącznego dochodu małżonków. Tak więc podmiotem podatkowym są małżonkowie, jako że opodatkowaniu podlega łączny dochód osiągnięty przez nich w roku podatkowym. Takie łączne opodatkowanie małżonków może mieć miejsce wtedy, kiedy to między innymi nastąpi złożenie przez małżonków wspólnego zeznania rocznego o osiąganych przez nich dochodach wraz z wnioskiem o wspólne opodatkowanie. W takim przypadku podmiotem podatkowym stają się małżonkowie, a ewentualna decyzja wydawana jest na imię obojga małżonków. Także i w przypadku wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jako z definicji podatku nadpłaconym lub zapłaconym nienależnie, rozstrzygnięcie musi być adresowane do właściwego podmiotu, czyli także do małżonków. Będzie to bowiem rozstrzygnięcie obejmujące swym zakresem kwestię łącznego opodatkowania małżonków za dany rok podatkowy. W niniejszej sprawie organy podatkowe jedną decyzją wydaną dla L. Z. odmówiły stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata podatkowe 1999, 2000, 2001 i 2002 w sytuacji, kiedy za rok 1999 i 2000 małżonkowie W. Z. i L. Z. złożyli zeznanie roczne w tym podatku na druku PIT-36 zawierający wniosek o ich łączne opodatkowanie i dokonali rozliczenia podatku zgodnie z przepisami przewidującymi sposób rozliczenia w tym przypadku. Tym samym w postępowaniu prowadzonym z udziałem L. Z. nie brała udziału W. Z. w zakresie, w jakim dotyczyło jej rozstrzygnięcie organu tak I jak i II instancji, czym naruszono przepisy prawa procesowego, a więc wystąpiło niezawinione nieuczestniczenie strony w postępowaniu dające podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4) ustawy Ordynacja podatkowa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Stwierdzając naruszenie prawa procesowego przez rozstrzygnięcia organów podatkowych obu instancji uchylono oba te orzeczenia na podstawie art. 135 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązującym Sąd do sprawowania kontroli legalności orzeczeń administracyjnych podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie /Dz.U. Nr 187, poz. 1926/.

Powołane przepisy

art. 79 ustawyart. 12art. 12 ust. 1 ustawyart. 21art. 52 ustawyart. 1 ustawyart.145 § 1 pkt 1art. 6 ust. 2art. 240 § 1 pkt 4art. 135art. 200

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło