I SA/Ke 270/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Z. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] [...] w przedmiocie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oddala skargę. 1. Postanowienie organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. Dyrektor Izby Skarbowej w K. w postanowieniu z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] stwierdził, że odwołanie z dnia 24 stycznia 2014 r. złożone w dniu 27 stycznia 2014 r. przez Z.A. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w sprawie odmowy rozłożenia na 38 rat zaległości w podatku od towarów i usług za sierpień 2010 r. w kwocie 10 854 zł, zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. 1.2. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] odmówił Z.A. rozłożenia na 38 rat zaległości w podatku od towarów i usług za sierpień 2010 r. w kwocie 10 854 zł. Decyzja ta została doręczona podatnikowi w dniu 18 grudnia 2013 r. w sposób zastępczy - w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Organ powołał przy tym przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie doręczania pisma (art. 148, art. 149, art. 150). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. wynika, że przesyłkę zawierającą ww. decyzję po raz pierwszy awizowano w dniu 4 grudnia 2013 r. z powodu niemożności doręczenia jej adresatowi, pełnoletniemu domownikowi itd. Powtórnie zaś zawiadomiono adresata o przesyłce w dniu 12 grudnia 2013 r. W dniu 19 grudnia 2013 r. operator pocztowy dokonał zwrotu przesyłki do nadawcy, tj. do Urzędu Skarbowego w O., albowiem nie została ona odebrana przez adresata, a ustawowo zakreślony 14-dniowy okres jej przechowywania w placówce pocztowej minął z dniem 18 grudnia 2013 r. W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że w dniu 18 grudnia 2013 r. ww. decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. została skutecznie doręczona Z.A. 1.3. Zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji składa się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie, o czym podatnik został pouczony w zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Organ powołał art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej określający zasady obliczania terminów i wskazał, że w świetle powyższego w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2 stycznia 2014 r. Odwołanie z dnia 24 stycznia 2014 r. od ww. decyzji organu podatkowego pierwszej instancji zostało złożone osobiście w Urzędzie Skarbowym w O. w dniu 27 stycznia 2014 r. czyli 25 dni po upływie ustawowego terminu. Podatnik nie wniósł wraz z odwołaniem podania o przywrócenie uchybionego terminu. Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że przedstawiony stan faktyczny i prawny wypełnia normy z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uprawniające organ odwoławczy do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. 1.4. Bez wpływu na powyższe stanowisko pozostaje złożone przez stronę pismo z dnia 29 grudnia 2013 r. w sprawie ponownego doręczenia przedmiotowej decyzji. Przepisy prawa nie dają bowiem podstaw do dwukrotnego doręczenia decyzji organu podatkowego. Dodatkowo ustalono, że powyższe żądanie podatnika dotyczy uzyskania kserokopii przedmiotowej decyzji. Żądanie takie podatnik potwierdził pismem z dnia 15 stycznia 2014 r., zwracając się w nim z prośbą o wydanie kopii decyzji wydanych w dniu [...] grudnia 2013 r. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. Z.A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. 2.2. Skarżący wskazał, że w sierpniu 2010 r. jako firma "T." Z.A. zajmująca się sprzedażą aut nabył w Niemczech pojazd osobowy marki A. z 2007 r. na zakup, którego otrzymał dwuznaczny dokument w formie rachunku i umowy. Pojazd, który nabył w Niemczech następnie sprzedał klientowi w Polsce. Ponieważ firma niemiecka zapewniała skarżącego od samego początku, że jest to umowa i na to wystawiła mu stosowne zaświadczenie zapłacił od sprzedaży pojazdu w Polsce VAT marża, a nie cały VAT. Urząd Skarbowy w O. dopatrzył się nieścisłości w tej kwestii i uznał, że dokument sprzedaży auta jest rachunkiem nie umową i zażądał wpłaty pełnej kwoty VAT od jego sprzedaży w Polsce. Skarżący zwrócił się o rozłożenie tej kwoty na raty, a Urząd wydał decyzję odmowną, od której odwołał się do Izby Skarbowej w K. Skarżący odebrał decyzję jednak już po ustalonym terminie z uwagi na sytuację zdrowotną w tym czasie i kłopoty chorobowe, tj. kilkakrotne pobyty w szpitalu, co przedstawiał w urzędzie skarbowym. Na tej podstawie, przekroczenia ustawowego terminu, Izba Skarbowa w K. odmówiła rozpatrzenia prośby skarżącego z przyczyn proceduralnych wskazując, że w stosownym piśmie nie zawarł prośby o ponowne przywrócenie terminu rozpatrzenia prośby. Skarżący podniósł, że nie pouczono go możliwości złożenia takiej prośby. Powiedziano mu jedynie, że przysługuje mu 30 dni na złożenie do Izby Skarbowej w K. odwołania od decyzji wydanej przez Urząd Skarbowy. Skarżący wskazał, że opuścił szpital 24 grudnia 2013 r., a 27 i 28 grudnia 2013 r. otrzymał kopię decyzji z Urzędu Skarbowego O. i przed upływem ustawowych 30 dni złożył odwołanie od decyzji do Izby Skarbowej w K. W ocenie Z.A. w związku z powyższym został pozbawiony możliwości rozpatrzenia sprawy przez Izbę Skarbową w K. Obecnie jest bez pracy, a spłata jednorazowa kwoty 10 854 zł jest dla niego bardzo trudna. 2.3. Skarżący zarzucił, że organy celowo i notorycznie łamały przepisy prawa. Urząd Skarbowy w O. odmówił skarżącemu umorzenia zaległości, w sytuacji gdy w innych przypadkach przyznaje się takie ulgi osobom, rodzinom o bardzo dobrej sytuacji materialnej. Skarżący stwierdził, że nie zgadza się z uzasadnieniem odmowy przyznania mu ulgi. 2.4. Z.A. wskazał, że w związku z powyższym kieruje odwołanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach od decyzji Izby Skarbowej w K. prosząc o możliwość przywrócenia terminu do rozpatrzenia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w O. 2.5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podnoszone przez skarżącego zarzuty uznał za nieuzasadnione i wniósł o oddalenie skargi. 2.6. Skarżący do pisma z 19 maja 2014 r. dołączył kserokopie trzech kart informacyjnych z pobytu skarżącego w szpitalu. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że stan faktyczny ustalony przez organ odwoławczy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. 3.2. W świetle art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przypadku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania organ stwierdza ten fakt w formie postanowienia. Postanowienie to jest ostateczne (art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej). Wymaga wyjaśnienia, że wyznaczenie przez ustawodawcę ram czasowych do dokonania określonych czynności w toku postępowania (w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji) poprzez wskazanie w ustawie terminów, których uchybienie powoduje bezskuteczność czynności, ma na celu usunięcie stanu niepewności w stosunkach procesowych (co do dalszego biegu czy też zakończenia postępowania). Uchybienie ustawowego terminu powoduje więc bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego względem kwestionowanej decyzji. 3.3. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że decyzja organu I instancji określona w pkt 1.2. została skarżącemu doręczona prawidłowo w dniu 18 grudnia 2013 r. Skierowana do skarżącego przesyłka zawierająca decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2013 r. została bowiem zwrócona organowi podatkowemu po dwukrotnym zawizowaniu w dniach 4 i 12 grudnia 2013 r. Zawierała wszystkie niezbędne adnotacje urzędu pocztowego pozwalające na uznanie jej za doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Zatem organ odwoławczy uznał ją za skutecznie doręczoną z dniem 18 grudnia 2013 r. W związku z tym organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że określony w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 2 stycznia 2014 r. Złożone więc przez skarżącego odwołanie w dniu 27 stycznia 2014 r. zostało wniesione po terminie i nie mogło wywołać skutków procesowych. 3.4. Wymaga również wyjaśnienia, że okoliczności powołane przez skarżącego w skardze nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. W niniejszym postępowaniu bowiem, sądowej kontroli nie podlega decyzja w przedmiocie ulgi podatkowej, gdzie sytuacja życiowa skarżącego stanowi okoliczność mającą istotne znaczenie, lecz prawidłowość wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Co więcej analiza skargi prowadzi do wniosku, że skarżący potwierdza fakt uchybienia terminu, a przywołuje okoliczności mające usprawiedliwić to uchybienie. W oparciu o akta sprawy stwierdzić trzeba jednak, że strona nie złożyła wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu; jej inicjatywa dotyczyła wyłącznie wydania kserokopii decyzji organu I instancji, co potwierdziło przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające (pkt 1.4.). Strona nie złożyła także wniosku o przywrócenie terminu po uzyskaniu informacji o takiej możliwości. Ustawodawca nie dozwala natomiast na uwzględnienie przy badaniu terminowości wniesienia środka zaskarżenia, zawinienia bądź braku zawinienia strony. W tym miejscu trzeba jeszcze wskazać za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 18 kwietnia 2012 r. II FSK 2052/10 – dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że irrelewantnym z punktu widzenia zaistnienia określonych w art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przesłanek dla stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest stan wiedzy (świadomość) adresata tego aktu o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Ewentualne okoliczności usprawiedliwiające niedochowanie terminu podlegają badaniu jedynie w przypadku złożenia przez odwołującego się wniosku o przywrócenie terminu (art. 162 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej), o co musi wnioskować sam zainteresowany, albowiem w tym zakresie – podobnie zresztą jak w przypadku zainicjowania kontroli instancyjnej – organ odwoławczy nie działa z urzędu, tj. nie podejmuje czynności wyjaśniających przyczyny stwierdzonego uchybienia. Dodatkowo należy podkreślić, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony do orzekania za organ podatkowy o ewentualnym przywróceniu terminu w sprawie. 3.5. Reasumując, skoro uchybienie terminu do wniesienia odwołania zostało jednoznacznie wykazane, to brak jest podstaw dla kwestionowania prawidłowości orzeczenia Dyrektora Izby Skarbowej w K., dlatego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.