I SA/Ke 278/08
WyrokWSA w Kielcach2008-09-25
Skład orzekający: Ewa Rojek, Maria Grabowska, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od nieruchomości i samochodu, które nie stanowią jej własności, a jedynie są w jej posiadaniu, mimo braku zachowania formy aktu notarialnego przy wnoszeniu nieruchomości do spółki oraz późniejszego wprowadzenia samochodu do majątku spółki?Ratio decidendi
Spółka cywilna nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości i samochodu, które nie stanowią jej własności. W przypadku nieruchomości, przeniesienie własności na spółkę wymaga formy aktu notarialnego. Samochód wprowadzony do majątku spółki na podstawie uchwały z datą wsteczną, sporządzoną w trakcie postępowania kontrolnego, nie może być uznany za środek trwały spółki. Ponadto, wydatki związane z eksploatacją samochodu niebędącego środkiem trwałym spółki nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów bez prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu.Stan faktyczny
Spór dotyczył decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła skarżącym T. i A. U. wysokość dochodu za 2001 r. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczenia przez spółkę cywilną "H. P. Ś." do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości i samochodu, które według organów nie stanowiły własności spółki. Skarżący zarzucili niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego, podnosząc również zarzut przedawnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Uchylono zarządzenie w przedmiocie ustalenia wpisu na kwotę 500 zł, ustalono wpis na kwotę 200 zł i zarządzono zwrot nadpłaty w kwocie 300 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2008r. sprawy ze skargi T. U. i A. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dochodu za 2001r. 1. oddala skargę; 2. uchyla zarządzenie z dnia 31 lipca 2008 roku w przedmiocie ustalenia wpisu na kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych i na podstawie § 2 punkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 24 grudnia 2003r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) ustala wpis na kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych i uznaje go za uiszczony w całości, zarządzając jednocześnie na rzecz strony skarżącej zwrot nadpłaconego wpisu w kwocie 300 (słownie: trzysta) złotych.
Uzasadnienie.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Z. z dnia [...]. znak: [...] określającą A. i T. małż. U. wysokość dochodu za 2001r. w kwocie 14 505,09 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że T. U. w 2001r. prowadził działalność gospodarczą w spółce cywilnej "H. P. Ś.", w której posiadał 20% udziałów oraz w spółce cywilnej "Z.", w której posiadał 15% udziałów. Podatnik opodatkowany był na zasadach ogólnych i dla celów ewidencyjnych w obu firmach prowadzone były podatkowe księgi przychodów i rozchodów. Podatnik był czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że małżonkowie A. i T. U. za rok 2001 dokonali rocznego rozliczenia podatku w oparciu o przepisy art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), tj. złożyli wspólne zeznanie podatkowe PIT-36. A. U. w 2001 roku nie uzyskała dochodu zaś T. U. wykazał dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 3507,42 zł oraz dochód z renty w wysokości 4 930,73 zł. Łączne dochody podatników za rok 2001 wyniosły 8 438,15 zł, a podatek dochodowy 616,58 zł. Po odliczeniu ulgi za wyszkolenie uczniów oraz ulgi inwestycyjnej w wysokości 616,58 zł należny podatek dochodowy nie wystąpił.
Przeprowadzona przez organ podatkowy pierwszej instancji kontrola w spółce cywilnej "Z." nie wykazała nieprawidłowości. Organ podatkowy pierwszej instancji przyjął wykazane przez wspólników wielkości:
* przychodu w kwocie 7000,79 zł, z czego na podatnika przypada kwota 1 050,12 zł;
* kosztów uzyskania przychodów w kwocie 7 753,59 zł, z czego na podatnika przypada kwota 1 163,04 zł;
* straty w kwocie 752,80 zł, z czego na podatnika przypada kwota 112,92 zł.
W wyniku kontroli działalności gospodarczej prowadzonej w spółce cywilnej "H. P. Ś." oraz analizy dokumentacji Spółki stwierdzono, że księga przychodów i rozchodów jest wadliwa i nierzetelna w zakresie kosztów uzyskania przychodów.
Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że Spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów łącznie o kwotę 30 397,06 zł, w tym:
- odpisy amortyzacyjne w wysokości 5 427,00 zł od nieruchomości nie stanowiącej
środka trwałego w Spółce,
- podatek od nieruchomości w wysokości 3 072,00zł od nieruchomości nie
stanowiącej środka trwałego w Spółce,
* odpisy amortyzacyjne w wysokości 11 200,00zł dotyczące samochodu marki BMW o nr rej. KJY 3236, nie stanowiącego środka trwałego w Spółce,
* koszty eksploatacji samochodu marki BMW w wysokości 6 932,56zł,
- kwotę 1 700,00zł z tytułu zakwaterowania i wyżywienia zespołu "Symfonia Varsowia", (wydatki te zostały dwukrotnie zaliczone w koszty uzyskania przychodów),
* składki na ubezpieczenie zdrowotne współwłaścicieli w kwocie 2 065,50 zł.
Przychód z działalności gospodarczej prowadzonej w spółce cywilnej "H. P. Ś." przyjęto w kwocie 128 494,25 zł, tj. w kwocie wynikającej z ksiąg, z czego na podatnika przypada kwota 25 698,85 zł.
Koszty uzyskania przychodów wykazane przez spółkę cywilną "H. P. Ś." w kwocie 110 454,87 zł, skorygowano do kwoty 80 057,81 zł, tj. o kwotę
30 397,06 zł, z czego na podatnika przypada kwota 16 011,57 zł.
W związku z powyższym dochód podatnika z działalności gospodarczej prowadzonej w 2001r. został ustalony w wysokości 9 574,36 zł (dochód ze s.c "H. P. Ś." w kwocie 9 687,28 zł - strata ze s.c. "Z." w kwocie 112,92 zł). Po uwzględnieniu dochodu z renty w kwocie 4 930,73 zł łączny dochód podatnika za 2001 r. określono w wysokości 14 505,09 zł.
Podatek dochodowy obliczony w oparciu o przepis art. 6 ust. 2 w/w ustawy podatkowej wyniósł kwotę 1 769,50zł. Dodatkowo wskazano, że podatnik w załączniku PIT-0 do zeznania rocznego PIT-36 za 2001r. wykazał ulgę za wyszkolenie uczniów w wysokości 10 470,46 zł oraz ulgę inwestycyjną w kwocie 2 735,83 zł.
W związku z powyższym stwierdzono, że ustalona w prowadzonym postępowaniu podatkowym wysokość dochodu była inna niż wykazana w zeznaniu podatkowym za 2001r., a osiągnięty dochód nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego, bowiem podatek należny jest niższy od kwoty ulg za wyszkolenie uczniów i ulg inwestycyjnych.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. Z. decyzją znak: PD-2/4410/24/01/07 z dnia 24.10.2007r. określił wysokość dochodu za 2001r. w kwocie 14 505,09 zł.
Od w/w decyzji podatnicy złożyli odwołanie pismem z dnia 21.11.2007r. uzupełnionym o podpisy pismem z dnia 20.12.2007r. do Dyrektora Izby Skarbowej K., zarzucając przedmiotowej decyzji niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 22 a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wnieśli o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Strona podniosła równocześnie zarzut przedawnienia określony w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej z uwagi na to, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Z. z dnia 24.10.2007r. została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Ponadto A. i T. U. zwrócili się do Dyrektora Izby Skarbowej w K. o przeprowadzenie rozprawy w toku postępowania odwoławczego celem zweryfikowania argumentacji prawnej zaprezentowanej w odwołaniu z dnia 21.11.2007r.
Strona wniosła również o:
- dopuszczenie dowodów z zeznań T. U., M. U. - P. i A.
K. w sprawie aneksu z dnia 1.05.2000r. do umowy Spółki Cywilnej H. "P.
Ś." z dnia 20.06.1991r;
- dopuszczenie dowodu z pozwoleń na budowę nieruchomości - budynku
wykorzystywanego w prowadzonej działalności gospodarczej;
- dopuszczenie dowodów z zeznań T. U. , M. U. - P. i Al.
K. na okoliczność przeniesienia przez T. U. na Spółkę w posiadanie
budynków znajdujących się na jego nieruchomości.
Następnie w dniu 4.03.2008r. pismem procesowym podatnicy, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2a Ordynacji podatkowej, wnieśli o uchylenie w całości decyzji i umorzenie postępowania, bowiem ich zdaniem zobowiązanie podatkowe za 2001r. uległo przedawnieniu z dniem 31.12.2007r. Na poparcie zajętego stanowiska podatnicy przywołali orzecznictwo WSA i NSA.
Pozostałych dokonanych przez organ podatkowy pierwszej instancji korekt kosztów uzyskania przychodów skarżący nie kwestionowali.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. rozpatrując sprawę wyjaśnił, że bezzasadny jest podnoszony w odwołaniu zarzut, iż organ podatkowy pierwszej instancji nie miał podstaw do nieuznania za środek trwały w spółce cywilnej "H. P. Ś." nieruchomości (budynku H..) wykorzystywanej w działalności gospodarczej. Według podatnika nieprawidłowo organ wyłączył z kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne dokonywane od tej nieruchomości.
Wskazując na przepisy art. 860 i art. 861 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku gdy wkładem jest nieruchomość, akt przeniesienia własności tej nieruchomości na rzecz wszystkich wspólników winien mieć formę aktu notarialnego stosownie do przepisu art. 158 k.c. Jak bowiem wynika z powołanego przepisu
art. 158 k.c. umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.
Zatem, aby dany składnik majątku stanowiący własność wspólnika spółki mógł być amortyzowany przez spółkę winien być wniesiony do spółki jako wkład, przy czym w przypadku gdy jest to nieruchomość, powinno nastąpić to w formie aktu notarialnego.
Zgromadzone zdaniem organu odwoławczego w sprawie dowody jednoznacznie wskazują, iż jedynym właścicielem nieruchomości położonej w B.- Z. przy ul. W. [...], którą otrzymał w spadku, był T. U..
Powyższe znalazło potwierdzenie w zawiadomieniu z dnia 27.06.1988r. wydanym przez Państwowe Biuro Notarialne w B. Z., o wyodrębnieniu części posesji i założeniu dla niej księgi wieczystej, w której w dziale II wpisano T. U. jako właściciela oraz w wyciągu z rejestru Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 19.12.2003r. Przedmiotowa nieruchomość jak wynika z zapisów w księgach wieczystych do 2003r. nie zmieniła właściciela i stanowiła wyłączną własność T. U..
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano również, że ze znajdującej się w aktach sprawy umowy spółki cywilnej z dnia 26.08.1988r. zawartej pomiędzy T. U. a jego córką V. D. wynika, iż dotyczyła ona wspólnego prowadzenia Zakładu Gastronomicznego. Z umowy tej wynika także, że V. D. wnosi do spółki udział w wysokości 30 000,00zł. Z umowy tej nie wynika natomiast, by T. U. wniósł do spółki sporną nieruchomość. W umowie dokonano jedynie zapisu, że środki trwałe uzyskane w trakcie trwania umowy Spółki są jej własnością.
Organ odwoławczy rozpoznając sprawę stwierdził ponadto, że ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia zgłoszenia budynku do użytkowania z dnia 8.03.1991r. wydanego przez Urząd Rejonowy w B.-Z. Wydział Urbanistyki i ArchitektU. i Nadzoru Budowlanego wynika, że budynek mieszkalno-pensjonatowy w B.-Z. przy ul. W. [...], wybudowany został przez T. U. W dniu 20.06.1991r. do Spółki przystąpiła M. U. nie wnosząc żadnych udziałów. Z zawartej w aktach sprawy umowy Spółki wynika jedynie, że środki trwałe przedsiębiorstwa uzyskane przed podpisaniem umowy pozostają własnością dotychczasowego właściciela. Również powyższą umową T. U. nie wniósł do Spółki spornej nieruchomości.
Organ odwoławczy wskazał także, że w zawartych w aktach sprawy dwóch aneksach do umowy spółki z dnia 31.12.1993r. i z dnia 20.12.1996r. brak jest wzmianki o wniesieniu do Spółki przez T. U. przedmiotowej nieruchomości.
Zatem zaliczona do środków trwałych nieruchomość nie stanowi własności spółki wobec niezachowania wynikającego z art. 158 kodeksu cywilnego wymogu przeniesienia własności nieruchomości w formie aktu notarialnego, aktu sporządzonego w taki sposób, by z umowy wynikało jasno, że nieruchomość będzie stanowić współwłasność łączną wspólników spółki cywilnej.
Jak z powyższego wynika, Spółka nie posiadała tytułu prawnego do spornej nieruchomości, a jedynym właścicielem był wspólnik Spółki T. U., a zatem organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo nie uznał za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od tej nieruchomości w kwocie 5 427,00zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdza ponadto, że zgodnie z wnioskiem podatników została przeprowadzona w dniu 4 kwietnia 2008r. rozprawa administracyjna na podstawie przepisu art. 200a § 1 pkt2 Ordynacji podatkowej. Przeprowadzony na rozprawie dowód z przesłuchania wskazanego przez podatników świadka A. K. na okoliczność przeniesienia przez T. U. na Spółkę w posiadanie budynków znajdujących się na jego nieruchomości nie wniósł nic nowego do sprawy. Świadek bowiem zeznał tylko, że na powyższy temat wie tyle, co z rozmowy ustnej. Zaznaczono również, iż na rozprawie pełnomocnik podatnika wycofał swój wniosek, na podstawie art. 199 ustawy Ordynacja podatkowa, o przesłuchanie stron w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem organu odwoławczego wbrew stanowisku podnoszonemu przez stronę w odwołaniu przepis art. 22a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem bezsprzecznym jest, że budynek mieszkalno-pensjonatowy w B.-Z. przy ul. W. [...], wybudowany został przez T. U. (potwierdzenie zgłoszenia budynku do użytkowania z dnia 8.03.1991 r. wydane przez Urząd Rejonowy w B.-Z. Wydział Urbanistyki i Architektury i Nadzoru Budowlanego), a nie przez Spółkę. Tylko w takiej sytuacji, gdy spółka poniesie nakłady na nieruchomość stanowiącą własność jednego ze wspólników będą one dla spółki inwestycją w obcym środku trwałym.
Organ odwoławczy uznał także, że bezzasadnie podatnik kwestionuje wyłączenie przez organ pierwszej instancji z kosztów uzyskania przychodów podatku od w/w nieruchomości w kwocie 3 072,00zł. skoro jak wyżej wykazano opisana nieruchomość nie została wniesiona do spółki cywilnej, nie stanowiła własności spółki, lecz jak wynika z zapisów w księgach wieczystych nieruchomość ta od 27.06.1988r. nie zmieniła właściciela i stanowiła własność T. U.. Zatem zapłacony podatek od nieruchomości jest indywidualnym kosztem T. U. - właściciela nieruchomości i prawidłowo organ pierwszej instancji wyłączył przedmiotowy wydatek z kosztów uzyskania przychodów.
Bezzasadny jest także w ocenie organu odwoławczego podnoszony w odwołaniu zarzut odnośnie nieuznania przez organ pierwszej instancji za koszty uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych od samochodu marki BMW 735 nr rej. K. [...] w kwocie 11 200,00 zł.
Odnosząc się do ww. zarzutu organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika z protokółu z kontroli z dnia 6.06.2002r. sporny samochód został przyjęty do eksploatacji w dniu 1.05.2000r. Samochód wprowadzono do ewidencji środków trwałych na podstawie notatki służbowej (str. 8 protokółu). Podatnik nie wskazał żadnych innych dokumentów, poza powołaną notatką, które potwierdzałyby iż sporny samochód został przez niego wniesiony do Spółki. Tymczasem w piśmie z dnia 21.07.2003r., stanowiącym wyjaśnienia do protokółu badania ksiąg, podatnik wskazał, że przedmiotowy samochód osobowy był jego własnością i uchwałą wspólników z dnia 1.04.2000r. został wprowadzony do majątku spółki. Na potwierdzenie powyższego podatnik przedłożył kopię powołanej uchwały oraz kopię notatki służbowej z dnia 1.05.2000r., a także aneks do umowy spółki z dnia 1.05.2000r., którym wspólnik T. U. wprowadził do majątku spółki samochód BMW nr rej. K. [...] . Aneks powyższy został zarejestrowany w Urzędzie Skarbowym w B.-Z. w dniu 21.07.2003r. z datą wsteczną obowiązywania od 1.05.2000r.
Na okoliczność sporządzenia aneksu z dnia 1.05.2000r. organ odwoławczy na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 4.04.2008r. podjął próby przesłuchania wskazanego przez podatników świadka A. K. Świadek zeznał, że nic na ten temat nie wie.
Dodatkowo uzasadniając swoje stanowisko w omawianej kwestii organ odwoławczy wskazał, że przesłuchanie stron na rozprawie administracyjnej na powyższą okoliczność nie było możliwe z uwagi na wycofanie przez pełnomocnika wniosku na podstawie art. 199 ustawy Ordynacja podatkowa.
Organ odwoławczy nie uznał wyjaśnień podatnika, że przedstawiciel Wydziału Komunikacji odmówił dopisania do dowodu rejestracyjnego drugiego wspólnika albowiem z dostarczonego przez podatnika jako dowodu pisma z dnia 13.05.2003r. znak: KT:5500/3920/03 Starostwa Powiatowego w B.-Z. Wydział Komunikacji i Transportu wynika jedynie, że nie można zamieścić w dowodzie rejestracyjnym adnotacji "Samochód używany do celów służbowych w H. P. Ś.".
W związku z powyższym wykazano, że Spółka nigdy nie posiadała tytułu prawnego do samochodu, zatem nie miała prawa uznać go za środek trwały Spółki oraz nie miała prawa dokonywać odpisów amortyzacyjnych. Prawidłowo zatem organ podatkowy pierwszej instancji nie uznał kwoty 11 200,00 zł. z tytułu odpisów amortyzacyjnych od spornego samochodu za koszty uzyskania przychodu.
Nieuzasadniony jest również zdaniem organu odwoławczego podnoszony przez podatnika zarzut dotyczący wyłączenia z kosztów uzyskania przychodu wydatków związanych z eksploatacją przedmiotowego samochodu. Wskazując na przepis art. 23 ust. 1 pkt. 46 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – stwierdzono, że warunkiem uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych w związku z wykorzystywaniem w prowadzonej działalności gospodarczej nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego stanowiącego własność podatnika jest prowadzenie dla tego samochodu ewidencji przebiegu wg określonego wzoru. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że Spółka nie prowadziła w 2001r. ewidencji przebiegu pojazdu dla przedmiotowego samochodu - str. 18 protokółu z kontroli z dnia 6.06.2002r. Prawidłowo zatem organ podatkowy pierwszej instancji wyłączył z kosztów uzyskania przychodu wydatki w kwocie 6 932,56 zł dotyczące eksploatacji spornego samochodu.
W kwestii pozostałych korekt kosztów uzyskania przychodów, co do których strona w odwołaniu nie zgłaszała zastrzeżeń, organ odwoławczy podziela stanowisko organu pierwszej instancji, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W ocenie organu odwoławczego podniesiony przez stronę w piśmie procesowym z dnia 26.0.2008r. zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem 31.12.2007r. również nie znajduje uzasadnienia, albowiem określony w art.
68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa trzyletni termin przedawnienia prawa do wymiaru podatku dotyczy jedynie zobowiązań podatkowych, które powstają na mocy wydania decyzji ustalającej jego wysokość, a nie dotyczy zobowiązań podatkowych wynikających z mocy prawa. Podkreślono także, że przepisy o przedawnieniu odnoszą się wyraźnie do zobowiązań podatkowych, tymczasem przedmiotową decyzją został określony dochód, a nie zobowiązanie podatkowe.
W myśl przepisu art. 21 b pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa - jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że wysokość dochodu jest inna niż wykazana w deklaracji, a osiągnięty dochód nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego - organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość tego dochodu.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 maja 2008r.
Nr PD2/4117-115/07 A. U. i T. U. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych skarżący zarzucili, że nie zgadzają się z powyższą argumentacją Dyrektora Izby Skarbowej w K..
W ocenie skarżących Dyrektor Izby Skarbowej w K. niewłaściwe zastosował art. .22 a ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (2000 r. Nr 14 poz.176 ze zm.) i nie zaliczył wydatków spółki w związku z amortyzacją i eksploatacją samochodu osobowego marki BMW nr rej. K. [...] poprzez zaliczenie go jako składnika majątku odrębnego należącego do T. U.. Argumentacji Dyrektora Izby Skarbowej przeczą zgromadzone w sprawie materiały dowodowe w postaci:
a) kserokopii uchwały wspólników spółki cywilnej z dnia 2000.04.01. o
wyrażeniu zgody na wprowadzenie samochodu osobowego do majątku spółki,
b) kserokopii notatki służbowej z dnia 2000.05.01. o wprowadzeniu
samochodu do ewidencji środków trwałych spółki,
c) kserokopii ewidencji środków trwałych spółki,
d) kserokopii aneksu do umowy spółki cywilnej z dnia 2000.05.01.,
e) kserokopii pisma wyjaśniającego ze Starostwa Powiatowego w B.-
Z. ZKT:5500/3920/03 na okoliczność, że w dowodzie rejestracyjnym nie
może zostać zapisana spółka jako ułomna osoba prawna (vide ustawa o rejestracji pojazdów) wymienionego wyżej samochodu osobowego.
Skarżący zarzucili ponadto, że zostały zawyżone koszty działalności spółki "P. Ś." o kwotę 5427 zł. z tytułu odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości tj. budynku wykorzystywanego w działalności gospodarczej oraz o kwotę 3072 zł z tytułu podatku od nieruchomości tj. budynku przeznaczonego na cele gospodarcze. Zdaniem skarżących z wyżej przytoczonych dokumentów w żaden sposób nie wynika aby aneks do spółki z dnia 1.05.2000r. został sporządzony na użytek postępowania podatkowego, a sam fakt, że nie ujawniono tego dowodu w trakcie kontroli skarbowej w określonym momencie nie może stanowić przesłanki odmawiającej mu przyznania wiarygodności. Fakt, że wymieniony aneks istniał w dniu 1.05.2000r. nie może stać na przeszkodzie okoliczność, że został zgłoszony w dniu 14.07.2003r. w Urzędzie Skarbowym. Powyższa sytuacja może tylko dowodzić, że T. U. mógł przez swoje zachowanie dopuścić się naruszenia innych przepisów podatkowych.
W ocenie skarżących nie wyjaśniono okoliczności czy rzeczywiście Wydział Komunikacji w B.-Z. odmówił dopisania do jego dowodu rejestracyjnego drugiego wspólnika. Na tą okoliczność Dyrektor Izby Skarbowej nie przesłuchał kierownika wydziału komunikacji w B.-Z. a jedynie oparł się na lakonicznie sporządzonym piśmie z dnia 13 maja 2003 r. znak KT :5500/3920/03. W ocenie skarżących Dyrektor Izby Skarbowej w K. powyższą okoliczność powinien także wyjaśnić na rozprawie i przesłuchać w tym celu T. U. i M.U. Cofnięcie wniosku w tym zakresie nie uprawniało Dyrektora Izby Skarbowej do nie przesłuchania wymienionych stron albowiem Dyrektor Izby Skarbowej skoro wyznaczył rozprawę-tym samym stwierdził, że w sprawie istnieją okoliczności mające znaczenie dla sprawy i nie są one wystarczająco potwierdzone innym dowodem (art. 200a §3 ordynacji podatkowej).
W ocenie skarżących Dyrektor Izby Skarbowej niezasadnie nadto wskazał, że zostały zawyżone koszty działalności spółki " P. Ś." o kwotę 5427 zł z tytułu odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości tj. budynku wykorzystywanego w działalności gospodarczej oraz o kwotę 3072 zł z tytułu podatku od nieruchomości tj. budynku przeznaczonego pod cele gospodarcze. Zdaniem skarżących nie można się zgodzić z argumentacją Dyrektora Izby Skarbowej, że omówionej nieruchomości nie można zaliczyć do środków trwałych spółki zgodnie z atr.22a ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym. Skarżący stwierdzili, że T. U. wniósł do spółki " P. Ś." działkę budowlaną o pow. 1552 m kw. nie zachowując przy tej czynności formy aktu notarialnego przy czym nieświadomie wykonał tą czynność prawną bez zachowania formy szczególnej. Skarżących wprawdzie przyznali, że zasadny jest zarzut Dyrektora Izby Skarbowej, co do faktu że skarżący nieruchomość nie przeniósł prawidłowo w formie aktu notarialnego jednakże aport wniesiony w postaci nieruchomości gruntowej przez T. U do umowy spółki cywilnej z dnia 26.08.1988r. wobec niezachowania formy aktu notarialnego został wniesiony jako posiadanie do spółki "P. Ś.", wraz z częścią budynku, który stanowi część składową gruntu. Powyższa okoliczność wynika z RWD nr 391/88 z dnia 1988.08.26. do umowy spółki cywilnej z dnia 1988.08.26. w którym Urząd Skarbowy opłatę skarbową naliczył od wartości 67 000 zł na co składały się dwa aporty: 30 000 zł.- V. D. – wkład gotówkowy i 37 000 zł- U. T. – grunt pod H..
Zdaniem skarżących amortyzacji podlegają także budynki chociaż
a contrario do art. 22 a ust 1 powołanej ustawy nie stanowią własności lub
współwłasności spółki cywilnej, a są w posiadaniu spółki cywilnej.
Zaznaczono także ,ze starosta buski dnia 30 listopada 2000 r. wydał pozwolenie na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalno usługowego " P. Ś." po
rozpatrzeniu wniosku z dnia 22 sierpnia 2000r. tj. w okresie w którym spółka
cywilna była w posiadaniu gruntu i pozostałego budynku. Jako dowód skarżący wskazali akta sprawy I SA /Ke 134/06 WSA w K. wnosząc o ich dołączenie. W ocenie skarżących budynek i jego rozbudowana część H. stanowiła mienie spółki osobowej jako jej nakład albowiem finansowana ona była z majątku spółki. W ocenie skarżącego Dyrektor Izby skarbowej w K. błędnie przyjął, że skoro Urząd Rejonowy w B.-Z. Wydział Urbanistyki i ArchitektU. i Nadzoru Budowlanego stwierdził, że budynek do Urzędu zgłosił T. U. nie jest możliwym, że został on wybudowany z majątku spółki. Powyższa okoliczność może jedynie świadczyć, że grunt był własnością T. U. natomiast kwestia finansowania budynku była zupełnie inna. Powyższą okoliczność Dyrektor Izby Skarbowej w K. powinien także wyjaśnić na rozprawie i przesłuchać w tym celu T. U. i M. U. Cofnięcie wniosku w tym zakresie nie uprawniało Dyrektora Izby Skarbowej do nie przesłuchania wymienionych stron albowiem Dyrektor Izby Skarbowej skoro wyznaczył rozprawę w tym celu, tym samym stwierdził, że w sprawie istnieją okoliczności mające znaczenie dla sprawy i nie są one wystarczająco potwierdzone innym dowodem. ( art. 200a § 3 ordynacji podatkowej).
W ocenie skarżących Dyrektor Izby Skarbowej w K. niezasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie występuje zarzut pięcioletniego przedawnienia zobowiązania podatkowego z art. 70 § 1 ordynacji podatkowej. Przedmiotowa decyzja dotyczyła wprawdzie określenia wysokości dochodu za 2001r., jednakże i do niej powinny odnosić się przepisy o zobowiązaniach podatkowych. Decyzja ustalająca dochód jest de facto decyzją ustalającą zobowiązanie podatkowe na kwotę 0 zł. Wykładnia celowościowa przepisów o przedawnieniu pozwala per analogiam do decyzji ustalającej dochód stosować przepisy o przedawnieniu zobowiązań podatkowych. W innej sytuacji organ podatkowy mógłby wszczynać postępowanie w sprawach o ustalenie dochodu nawet sprzed kilkudziesięciu lat wstecz, a nadto osoba która ma symboliczne zobowiązanie w wysokości 0,01 zł pozostawałaby w lepszej sytuacji niż ta której ustala się dochód bez zobowiązania podatkowego z narażeniem na odpowiedzialność karno skarbową za wadliwe i nierzetelnie prowadzone księgi.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę, podtrzymał argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego stosownie do treści art. 145 par 1 p.p.s.a. można jedynie takie rozstrzygnięcie organu, które narusza prawo w sposób istotny dla wyniku sprawy.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
A. i T. małż. U. zarzucili w pierwszej kolejności organom niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego tj. art. 22 a ust. 1 i 2 w wersji z 2001r. ustawy z dnia 26 lipca 1991r. (Dz.U.00.14.176 ze zm.) o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez wadliwe wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od samochodu BMW 735 w kwocie 11 200 zł, oraz od nieruchomości położonej w B. -Z. przy ul. W. [...] w kwocie 5 427 zł.
Mimo takiego sformułowania zarzutów skarga w tym zakresie dotyczy w istocie nieprawidłowo zdaniem skarżącej ustalonego przez organy stanu faktycznego. Skarżąca wywodzi bowiem, że tak samochód jak i nieruchomość stanowiły własność spółki cywilnej "H. p. Ś." w związku z czym Spółka uprawniona była w myśl art. 22a ust.1 ustawy p.d.o.f. czynić odpisy amortyzacyjne uwzględniane następnie po stronie kosztów. Kwestionuje tym samym ustalenia organu, że tak samochód jak i nieruchomość nie stanowiły majątku Spółki.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. ustalenia faktyczne organu są prawidłowe jako poczynione w oparciu o zebrany i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy w myśl wyrażonej w art. 187 par.1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005r. Nr. 8 poz. 60 ze zm.) zasady prawdy obiektywnej.
Prawidłowe są ustalenia organów, że samochód BMW w 2001 roku stanowił własność wspólnika T. U., albowiem uchwała przekazująca samochód w majątek Spółki sporządzona została dopiero podczas trwającego postępowania kontrolnego z datą wsteczną. Ocena dowodów w tym zakresie mieści się w granicach przyznanej organom w art. 191 Ordynacji podatkowej swobodzie oceny, a wyciągnięte wnioski są logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Skoro zatem organ ustalił, że przedmiotowy samochód nie był własnością Spółki to w myśl art. 22 a ust.1 ustawy p.d.o.f. Spółka nie mogła prowadzić jego amortyzacji gdyż tej podlegają jedynie środki transportu będące jej własnością .
Prawidłowe są też ustalenia organów, że nieruchomość na której posadowiony jest budynek H. nie stanowi własności Spółki, albowiem z zapisów księgi wieczystej wynika , że jest on własnością T. U.. Prawidłowo organy wskazały, że właściciel mógł sporną nieruchomość wnieść jako swój wkład do majątku Spółki ale do przeniesienia własności konieczna była forma aktu notarialnego (art.158 k.c).
Skoro zatem niespornym było, że właściciel nieruchomości formy aktu notarialnego nie dochował, nie doszło do przeniesienia własności. Konsekwencją powyższego było to, że Spółka nie mogła prowadzić odpisów amortyzacyjnych od tej nieruchomości albowiem z art. 22a ust. 1 ustawy o.p.d.f. wynika, że odpisy amortyzacyjne można prowadzić jedynie właściciel lub współwłaściciel rzeczy wymienionych w pkt 1 – 3 tego przepisu.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że obowiązkiem strony jest współpraca z organem administracji w zakresie ustalenia stanu faktycznego w szczególności w sytuacji gdy tylko strona dysponuje wiedzą w danym, będącym przedmiotem ustaleń zakresie. Celowi temu służy między innymi instytucja przesłuchania strony postępowania. Z woli ustawodawcy, organ dowód ten przeprowadzić może jedynie za zgodą strony (art.199 O.p.). Skoro zatem skarżący wycofali swoją zgodę na przesłuchanie nie mogą skutecznie podnosić zarzutu nie przeprowadzenia tego dowodu przez organ.
Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 22a ust. 2 pkt 2 ustawy p.d.o.f albowiem strona nie wykazała żadnym dowodem, że budynek posadowiony na spornej nieruchomości został wybudowany z majątku Spółki. Skoro zatem strona nie wykazała, że był to nakład Spółki na grunt jednego ze wspólników to również i w tym zakresie w myśl wskazanego przepisu prawa nie można było prowadzić jego amortyzacji.
Prawidłowo też organy odmówiły zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów zapłaconego podatku od nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12. I. 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2001r.(Dz.U. 02.9.84 ze zm) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości. Skoro z zapisu księgi wieczystej wynika, że właścicielem nieruchomości jest T. U., na nim ciążył obowiązek zapłaty podatku, a opłata ta nie była związana z kosztami uzyskania przychodów Spółki albowiem nie służyła osiągnięciu jej przychodów (art. 22 ust.1 ustawy p.d.o.f.).
Prawidłowo też organ wskazał, że należało wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów wydatki związane z eksploatacją samochodu BMW. Zgodnie bowiem z art. 23 ust.1 pkt 46 ustawy p.d.o.f. – nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, poniesionych wydatków zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów,(...) z tytułu używania nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego, w tym także stanowiącego własność osoby prowadzącej działalność gospodarczą, dla potrzeb działalności gospodarczej podatnika – w części przekraczającej kwotę wynikająca z przemnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu oraz stawki za jeden kilometr przebiegu, określonej w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra; w celu ustalenia faktycznego przebiegu samochodu podatnik jest obowiązany do prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu według określonego wzoru.
Spółka ewidencji takiej nie prowadziła, a skarżąca nie podważała ustaleń organów w tym zakresie. Oznacza to, że wydatków związanych z korzystaniem z samochodu nie mogła zaliczyć w koszty prowadzonej działalności. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 26.V.2004r. III SA 113/03 (LEX 1498860) podnosząc, że " Wspólnicy spółki cywilnej mogą zaliczyć wydatki związane z korzystaniem z samochodu stanowiącego własność jednego ze wspólników dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej pod warunkiem prowadzenia stosownej ewidencji przebiegu pojazdu."
Nie jest też zasadny zarzut przedawniania podnoszony przez skarżących. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 70 par. 1 Ordynacji podatkowej przedawnieniu podlegają zobowiązania podatkowe. Legalna definicja zawarta w art. 5 O. p. mówi, że zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, terminie oraz miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Z definicji tej wynika jednoznacznie, że aby powstało zobowiązanie podatkowe musi najpierw zaistnieć obowiązek podatkowy. Definicję obowiązku podatkowego zawiera art. 4 O. p. Stanowi on, że obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowania powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.
Definicje te wskazują jednoznacznie, że istotnym elementem zobowiązania podatkowego jest konieczność zapłacenia określonej przepisami prawa kwoty pieniężnej. Jeśli jak w przedmiotowej sprawie podatniczce określono dochód bez zobowiązania jej do jego zapłaty to nie doszło do zaistnienia zobowiązania podatkowego. Skoro zatem przepisy o przedawnieniu odnoszą się jedynie do zobowiązań podatkowych to w sprawie niniejszej nie będą mieć zastosowania.
Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej fakt, że organ podatkowy I instancji w innej sprawie orzekł ostatecznie o przedawnieniu zobowiązania podatkowego (patrz dołączona przez stronę na rozprawie decyzja PD-2-4110/38/00/2007) mimo, że orzekał jak w sprawie niniejszej o decyzji określającej jedynie wysokość dochodu. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej albowiem rozstrzygnięcie zapadłe w innej sprawie nie wiąże tak organu jak i tym bardziej sądu.
Zgłoszony przez stronę wniosek o dopuszczenie dowodu z akt sprawy sądowej I SA/Ke 134/06 został oddalony albowiem okoliczność na jaką miał być przeprowadzony nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.ps.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło