I SA/Ke 285/14
PostanowienieWSA w Kielcach2015-01-08
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która wykazała stratę za ostatni rok obrotowy i ponosi wysokie koszty kredytów oraz zobowiązań publicznoprawnych, może ubiegać się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi kasacyjnej, jeśli jej przychody z działalności gospodarczej są znaczące, a kwota wpisu stanowi niewielki ułamek tych przychodów?Ratio decidendi
Wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi kasacyjnej został oddalony, ponieważ spółka jawna nie wykazała, że nie posiada wystarczających środków finansowych na jego pokrycie. Pomimo wykazania straty za ostatni rok obrotowy i ponoszenia kosztów kredytów oraz zobowiązań publicznoprawnych, znaczące przychody z działalności gospodarczej oraz wartość posiadanych środków trwałych wskazują na możliwość poniesienia kosztów sądowych, które stanowią niewielki ułamek tych przychodów.Stan faktyczny
Spółka jawna złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Kielcach dotyczącego podatku akcyzowego. Wnioskodawca uzasadniał wniosek trudną sytuacją finansową, wskazując na spadek sprzedaży, produkcji i wysokie koszty. Spółka przedstawiła dane finansowe, w tym bilans, rachunek zysków i strat, informacje o kredytach i zobowiązaniach podatkowych. Sąd uznał, że przedstawione dane nie dają podstaw do przyznania prawa pomocy, gdyż kwota wpisu jest niewielka w stosunku do przychodów i wartości majątku spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ,,O." Spółka Jawna B.K., G. A., K. K. Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe w S.- K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg ,,O." Spółka Jawna B.K., G. A., K. K. Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe w S.- K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec 2012 r. postanawia: oddalić wniosek.
W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 6 listopada 2014 r. w kwocie 572 zł od skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Kielcach z dnia 29 sierpnia 2014 sygn. akt I SA/Ke 285/14 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec 2012 r. ,,O." Spółka Jawna B.K., G. A., K. K. Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe w S.- K., reprezentowana przez radcę prawnego M. S., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – kosztów wpisu od skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPPr. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 27 listopada 2014 r. Sąd przesłał skarżącej urzędowy formularz PPPr i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W odpowiedzi skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na urzędowym formularzu PPPr.
Wniosek skarżąca uzasadniła bardzo trudną sytuację finansową, wskazując na spadek sprzedaży, ograniczenie zamówień, spadek popytu, spadek produkcji – 1/3 sprzedaży w porównaniu do 2012 r.; niewykorzystane moce produkcyjne – przestoje; odczuwalna deflacja (spadek cen sprzedaży, a wzrost kosztów utrzymania Spółki); wysokie koszty kredytów (koszty okołoprodukcyjne; przewlekłe i kosztowne dochodzenie należności w sądach.
Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w wysokości 349.954,57 zł, wartość środków trwałych wg bilansu za ostatni rok w wysokości 471.357,25 zł, stratę za ostatni rok obrotowy według bilansu w wysokości 11.614,92 zł. Wykazała ujemny stan kont na rachunkach bankowych.
Dane zawarte w złożonym wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, z uwagi na powyższe Spółka została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie:
1. rachunku zysków i strat oraz zestawienia obrotów i sald Spółki za okres od początku roku 2014 do 20 grudnia 2014 r.;
2. bilansu na dzień 20 grudnia 2014 r. .
3. deklaracji z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r.;
4. dokumentów potwierdzających wysokość zobowiązań kredytowych (wraz z udokumentowaniem wysokości miesięcznych rat kredytowych) oraz ewentualnych innych zadłużeń lub zobowiązań Spółki
W odpowiedzi na wezwanie Spółka złożyła:
- kserokopię bilansu – wersja uproszczona sporządzony na dzień 30 listopada 2014 r.;
- rachunek zysków i strat od 1 stycznia 2014 r. do 30 listopada 2014 r. – przychód 1 133 098,25 zł, koszty 1 186 454,51, strata 53 356,26 zł;
- informację dodatkową do sprawozdania finansowego z dnia 23 grudnia 2014 r., w której wskazała m.in, że przychody ze sprzedaży za ostatnie 3 miesiące to ok. 65 – 70 tys. zł., stałe koszty finansowe wynoszą od 60 do 75 tys. zł, nie wliczając spłaty kredytów i rat akcyzy - łącznie niemal 36 tys. zł;
- kserokopię zeznań podatkowych PIT- 36L za 2013 r. K. K. - przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 824.356,14 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 814.549,77 zł oraz dochód w kwocie 9.806,37 zł, K. B. - przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 824.356,14 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 814.549,77 zł oraz dochód w kwocie 9.806,37 zł i A. G. - przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 824.603,47 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 814.794,15 zł oraz dochód w kwocie 9.809,32 zł.;
- szczegóły trzech kont bankowych;
- kserokopię umowy kredytowej linii hipotecznej z dnia 4 lutego 2011 r., umowy o kredyt obrotowy z dnia 2 sierpnia 2012r., umowy o kredyt obrotowy z dnia 6 lutego 2014 r., umowy kredytowej linii hipotecznej z dnia 5 lutego 2014 r. oraz kserokopię aneksu do umowy o kredyt odnawialny na rachunku bieżącym;
- kserokopię decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2012 oraz styczeń 2013 r.;
Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Stosownie do treści z art. 245 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Z treści art. 246 § 2 p.p.s.a wynika, że ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskującym o jego przyznanie.
Intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów wpisu od skargi kasacyjnej. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy strona wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie orzekającego, znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia nie dają podstaw do przyjęcia, że uiszczenie kosztów wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 572,00zł pozostaje poza zasięgiem możliwości finansowych strony. Należy przede wszystkim wziąć pod uwagę wynikającą z bilansu sporządzonego za ostatni rok wartość zgromadzonych przez Spółkę środków trwałych, tj. 471.357,25 zł, ponadto przychody wykazane w rachunku zysków i strat od 1 stycznia 2014 r. do dnia 30 listopada 2014 r. wynosiły 1.133.098,25 zł przy kosztach uzyskania przychodów w kwocie 1.186.454,51 zł. Natomiast sprzedaż w okresie od 1 stycznia 2014 r. do dnia 30 listopada 2014 r. kształtowała się na poziomie 1 193 325,98 zł. Zdaniem orzekającego, kwoty, jakie Spółka uzyskuje w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej i jakie wydatkuje, nie pozwalają dać wiary, że Spółka nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Biorąc pod uwagę skalę na jaką Spółka prowadzi działalność gospodarczą nie do przyjęcia jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową. Na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego koszty te stanowią wpisy od skarg kasacyjnych i łącznie we wszystkich sprawach Spółki przed WSA w Kielcach wynoszą kwotę 3.391 zł. Kwota ta stanowi zaledwie ułamek procenta przychodu Spółki.
Za zasadnością wniosku nie przemawia wysokość poniesionej straty. Strata sama w sobie nie jest odzwierciedleniem braku możliwości finansowych Spółki i co za tym idzie sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez Spółkę i taka sytuacja nie miała miejsca również niniejszej sprawie. Z akt sprawy nie wynika, by Spółka zaprzestała prowadzić działalność gospodarczą i by utraciła płynność finansową.
Nie jest również wystarczającym do przyznania prawa pomocy oświadczenie wnioskodawcy dotyczące spłaty kredytu i rat akcyzy. W tym miejscu podkreślić należy, że fakt spłaty zobowiązań kredytowych oraz innych zobowiązań cywilnoprawnych i publicznoprawnych nie jest argumentem za przyznaniem prawa pomocy. Obowiązek spłaty kredytu i innych zobowiązań ma oczywiście wpływ na sytuację finansową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i okoliczność ta nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Spłata kredytu nie jest wydatkiem, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się już stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., I OZ 83/06).
Podobnie argumenty Spółki o obowiązku ponoszenia wydatków związanych z regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych - podatków nie pozwalają dać wiary, że Spółka nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Nie do zaakceptowania jest założenie, że konieczność zapłaty podatków powinna powodować zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem te ostatnie również mają charakter publicznoprawny i nie powinny być traktowane jako podlegające zaspokojeniu w ostatniej kolejności.
W tym kontekście zauważyć należy, że wysokość środków zaangażowanych w spłatę kredytu i rat akcyzy (niemal 36 tys. zł miesięcznie) świadczy o posiadaniu przez Spółkę zasobów finansowych wystarczających do pokrycia kosztów sądowych, które na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego stanowią wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 572 zł (łącznie we wszystkich sprawach 3.391zł). W ocenie orzekającego jest to kwota możliwa do poniesienia przez skarżącą w jej aktualnej sytuacji materialnej.
W konsekwencji należało stwierdzić, że Spółka nie zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy uznano, że skarżąca nie spełnia przesłanek uzasadniających częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z czym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, art. 245 § 3 oraz art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło