I SA/Ke 298/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku K. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: zwolnić K. W. od uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 400 (czterysta złotych). K. W. wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwiema córkami w wieku 11 i 9 lat. Dochód jego rodziny stanowią: wynagrodzenie za pracę – żony w kwocie 2730 zł brutto miesięcznie oraz skarżącego w kwocie 420 zł (1/4 etatu) brutto miesięcznie. Skarżący nie wykazał majątku. Podniósł, że wraz z rodziną mieszka u rodziców. Jest współwłaścicielem wraz z matką samochodu osobowego C. z 1999 r. Miesięczne koszty utrzymania rodziny skarżący przedstawił następująco: 1200 zł wyżywienie, 200 zł leki uodparniające dla dzieci, około 350 zł odzież i przybory szkolne dla dzieci, 50 zł telefon, 100 zł ubezpieczenie pracownicze oraz 400 zł utrzymanie mieszkania. Ponadto skarżący wskazał, że korzysta z pomocy radcy prawnego, który zobowiązał się wykonywać swoje czynności w zakresie postępowania sądowego nieodpłatnie. Do wniosku skarżący dołączył kserokopię dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego C. rok prod. 1999, kserokopię zaświadczenia o zatrudnieniu, z którego wynika, że od dnia 1 lipca 2013 r. jest zatrudniony w firmie "M." A.W. należącej do ojca wnioskodawcy, kserokopię dokumentu z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej, z której wynika, że skarżący rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obróbki mechanicznej elementów metalowych (przeważająca działalność gospodarcza) w dniu 1 lutego 2007 r., a zaprzestał w dniu 30 czerwca 2013 r., kserokopie wyciągów z rachunków bankowych skarżącego. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. oddalił wniosek skarżącego. W sprzeciwie od tego postanowienia K. W. wniósł o zmianę skarżonego postanowienia poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów wpisu sądowego, względnie z opłaty od skargi w części ponad kwotę 400 zł. W ocenie skarżącego jego sytuacji nie można nazwać stabilną. W przeliczeniu na jednego członka rodziny, miesięczny dochód wynosi 785 zł. W takich warunkach każdy niespodziewany wydatek (np. choroba) zakłóca równowagę budżetu. Opłata sądowa od skargi (1928 zł) to 60% środków jakimi w skali miesiąca dysponuje rodzina skarżącego. W ocenie skarżącego bezpodstawne ponadto są twierdzenia, że mógł zaoszczędzić odpowiednią kwotę na postępowanie, ponieważ nie mógł przewidzieć, że zostanie zobligowany decyzją dyrektora izby skarbowej do zapłaty zobowiązania podatkowego w kwocie 96 388 zł. W kwestii podejmowania prób polepszenia sytuacji finansowej rodziny poprzez podjęcie dodatkowej pracy lub pracy w pełnym wymiarze skarżący wskazał, że biorąc pod uwagę aktualne realia panujące na rynku pracy, działanie takie mogą nie spotkać się z natychmiastowym powodzeniem. Ponadto czas, który spędza w domu poświęca wychowaniu dzieci. Dodatkowo skarżący wskazał, że przed WSA w Kielcach toczy się drugie postępowanie ze skargi wnioskodawcy, które generuje dodatkowe koszty w zakresie opłaty sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "ustawa p.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 199 ustawy p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jako odstępstwo od tej zasady, może być zastosowane kiedy zostanie wykazane w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu, instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienie od wpisu od skargi ewentualnie o zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 400 zł . Zdaniem Sądu, skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym uzasadnia przede wszystkim jego sytuacja materialna. Wprawdzie skarżący jak i pozostająca z nim w gospodarstwie domowym żona posiadają stałe źródło utrzymania w postaci wynagrodzenia za pracę miesięcznie w łącznej kwocie brutto 3150 zł. Kwota ta pokrywa jednak prawie zupełnie ich miesięczne wydatki. Istotnym jest przy tym, że wskazane wydatki stanowią wydatki niezbędne, związane z zaspokojeniem bieżących potrzeb skarżącego i jego rodziny (wyżywienie, mieszkanie, odzież i pomoce szkolne dla dzieci, telefon). Jednocześnie Sąd stwierdził, że wydatki na pomoce szkolne dla dzieci stanowią wprawdzie wydatki niezbędne to jednak, z doświadczenia życiowego wynika, że nie można ich zaliczyć, zwłaszcza w perspektywie zbliżających się wakacji, do wydatków stałych. Mając na uwadze powyższe oraz zawarty w sprzeciwie wniosek skarżącego o zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 400 zł, Sąd stwierdził, że po dokonaniu przez skarżącego niezbędnych wydatków do jego dyspozycji pozostaną wolne środki pozwalające na uiszczenie części wpisu od skargi. Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie uzasadnia ponadto okoliczność, że skarżący nie uzyskuje innych dochodów i poza samochodem, którego jest współwłaścicielem, nie posiada majątku, który umożliwiłby mu uiszczenie pełnej kwoty wpisu od skargi. Sąd wziął również pod uwagę wysokość wpisu w niniejszej sprawie oraz okoliczność, że przed tutejszym Sądem toczy się drugie postępowanie ze skargi wnioskodawcy, które generuje dodatkowe koszty (sygn. akt I SA/Ke 299/14). W ocenie Sądu uprawniony jest więc wniosek, że poniesienie przez skarżącego pełnych kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla niego i jego rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.