I SA/Ke 299/08

WyrokWSA w Kielcach2008-10-16

Skład orzekający: Andrzej Jagiełło, Danuta Kuchta, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opinia biegłego sporządzona w sprawie karnej, która została wydana po dacie ostatecznych decyzji podatkowych, może stanowić nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak wiedzy metrologiczno-statystycznej kontrolujących przy szacowaniu ilości wywiezionych tkanin, ujawniony w opinii biegłego w postępowaniu karnym, stanowi nową istotną okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi. Taka okoliczność, ujawniona w toku postępowania przed sądem powszechnym, uzasadnia wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli opinia została sporządzona po wydaniu ostatecznych decyzji podatkowych.
Stan faktyczny
Podatniczka N. C. złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku VAT za 1997 r., powołując się na wyrok WSA w Krakowie uchylający decyzje dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych. Wskazała, że opinia biegłego sporządzona w sprawie karnej podważyła ustalenia kontrolne Urzędu Kontroli Skarbowej. Organy odmówiły wznowienia, uznając brak nowych okoliczności. WSA w Kielcach oddalił skargi, ale NSA uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając opinię biegłego za nową okoliczność faktyczną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. i stwierdził, że nie mogą być wykonane w całości. Przyznał koszty zastępstwa prawnego pełnomocnikowi skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 października 2008r. sprawy ze skarg N. C. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń 1997 r. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za luty 1997 r. z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 1997r. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za kwiecień 1997 r. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za maj 1997 r. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za czerwiec 1997 r. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 1997 r. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za sierpień 1997 r. z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie wznowienia postępowania sprawie podatku od towarów i usług za wrzesień 1997 r. z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za październik 1997 r. z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za listopad 1997 r. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r. 1. uchyla zaskarżone decyzje, 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata W. Z. kwotę 240 (dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej ustanowionej z urzędu oraz kwotę 52,80 ( pięćdziesiąt dwa 80/100 ) złotych tytułem podatku od towarów i usług. Decyzjami z dnia [...] o nr [...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...], Izba Skarbowa w K. określiła dla N. C. - P.H.U.P. "N." zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług odpowiednio za styczeń, marzec, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 1997r. wraz z należnymi odsetkami. Decyzje te zostały przez podatniczkę zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który wyrokami z dnia 26 czerwca 2003r., odpowiednio o sygn. akt I SA/Kr 1355/01, I SA/Kr 1356/01, I SA/Kr 1357/01, I SA/Kr 1358/01, I SA/Kr 1359/01, I SA/Kr 1360/01, I SA/Kr 1361/01, I SA/Kr 1362/01, I SA/Kr 1363/01 oraz I SA/Kr 1364/01 oddalił skargi. Wyroki stały się prawomocne. Natomiast decyzjami z dnia [...]. o nr [...]oraz [...]Izba Skarbowa w K. uchyliła decyzje organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie w przedmiocie podatku od towarów i usług odpowiednio za luty i kwiecień 1997r. W dniu 14 czerwca 2006 r. N. C. złożyła w Izbie Skarbowej w K. wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług zakończonego powyższymi decyzjami ostatecznymi Izby Skarbowej w K. z dnia [...] W uzasadnieniu wniosku podatniczka wskazała, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 maja 2006r. uchylone zostały decyzje Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych nr: [...],[...],[...]za lata 1996, 1997 i 1998, co zdaniem podatniczki spowodowało zaistnienie nowych okoliczności. Wniosła zatem o wznowienie postępowania w celu uchylenia wszystkich decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług, które jej zdaniem są pochodną decyzji w sprawie podatku dochodowego. Uzupełniając wniosek na żądanie organu wnioskodawczyni podała, iż żąda wznowienia postępowania na podstawie art. 240 pkt 5 i 7 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uwzględniając wniosek podatniczki wznowił postępowanie, zaś decyzjami z dnia [...]odpowiednio o nr: [...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...][...],[...],oraz [...]odmówił uchylenia w całości ostatecznych decyzji z dnia [...]., dotyczących poszczególnych miesięcy 1996r. Następnie po rozpatrzeniu odwołania od tych decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w K. w decyzjach z dnia [...],odpowiednio o nr: [...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...][...],[...],oraz [...] utrzymał w mocy swoje decyzje z dnia [...] Podniósł, że wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym, którego celem jest stwierdzenie, czy postępowanie zwykłe nie było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad, określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej i nie może ono służyć kolejnemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Zdaniem organu w niniejszych sprawach nie wystąpiły żadne przesłanki wznowienia. Rozpatrując sprawy z punktu widzenia wystąpienia przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej organ stwierdził, że strona nie wskazała żadnych nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, ani dowodów, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonych decyzji. W szczególności nie stanowi ich powoływana przez stronę opinia biegłego, sporządzona w sprawie karnej o sygn. akt II Ks 108/03, bowiem została ona opracowana po wydaniu decyzji ostatecznych w podatku od towarów i usług. Również pozostałe dowody, o których mowa w wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 18 lipca 2006 r., o podanej wyżej sygnaturze, były znane organowi w dniu wydania tych decyzji. Odnosząc się zaś do powołanych we wniosku strony wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uchylających decyzje Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, organ podniósł, że również te wyroki nie stanowią nowego dowodu, mogącego powodować uchylenie ostatecznych decyzji. Okoliczności w nich analizowane były znane organom podatkowym, czego nie zmienia odmienna ocena braku doręczenia w toku postępowania prowadzonego przez inspektora kontroli skarbowej odrębnego protokołu badania ksiąg w trybie art. 193 § 6 i 7 Ordynacji podatkowej, a także kolejności etapów prowadzonego przez inspektora postępowania w odniesieniu do stwierdzenia nierzetelności ksiąg i przystąpienia do oszacowania podstaw opodatkowania. Ponadto organ podkreślił, że wyrokami z dnia 26 czerwca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargi N. C. na decyzje w przedmiocie podatku od towarów i usług, podzielając poglądy organów m.in. co do prawidłowości ustaleń w przedmiotowych kwestiach. Organy są związane oceną prawną zawartą w tych wyrokach zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.)- dalej: p.p.s.a. a poprzednio art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zm.), obowiązującej do dnia 31 grudnia 2003 r. Analizując art. 240 § 1 pkt 7 ustawy organ podniósł, że spełnienie wymienionej w nim przesłanki wymaga nie tylko stwierdzenia, że decyzja będąca przedmiotem postępowania wznowieniowego została wydana na podstawie innej decyzji, ale również, że uchylenie innej decyzji mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. W niniejszych sprawach taka przesłanka nie wystąpiła. Nie ma, bowiem konfliktu pomiędzy decyzją w zakresie podatku od towarów i usług, a rozstrzygnięciem w zakresie podatku dochodowego. Brak jest natomiast generalnej zasady, zgodnie z którą decyzja w podatku od towarów i usług byłaby w pełnym zakresie konsekwencją rozstrzygnięcia w podatku dochodowym. W skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargach na powyższe decyzje z dnia 28 lutego 2007r., N. C. zarzuciła naruszenie art. 240 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że nie istnieją przesłanki umożliwiające wznowienie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu podniosła, że stanowisko organu podatkowego nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy, bowiem już po wydaniu decyzji została ujawniona opinia biegłego sporządzona w sprawie II Ks 108/03, która to opinia jednoznacznie wskazuje, że założenia przyjęte przez Urząd Kontroli Skarbowej, a następnie po zmodyfikowaniu przez Izbę Skarbową, oparte były na błędnych przesłankach. Przyjęte stanowisko doprowadziło do wydania decyzji w przedmiocie podatku dochodowego, a jego konsekwencją były decyzje w zakresie podatku VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie kasacyjnej stwierdził, że organy skarbowe dopuściły się naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i uchylił decyzje w zakresie podatku dochodowego. W zakresie podatku VAT podatniczka nie składała zaś kasacji, gdyż znajdowała się w trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej. Podkreśliła, że zachodzą przesłanki wznowienia przedmiotowego postępowania, bowiem decyzje w zakresie podatku dochodowego i podatku od towarów i usług pozostają ze sobą w związku przyczynowym. Skoro zaś organy kontrolne i organy skarbowe w procesie wydawania decyzji naruszyły prawo, to zdaniem podatniczki zachodzi uzasadnione podejrzenie, że w procesie wydania decyzji doszło do popełnienia przestępstwa, a okoliczność taka jest bezwzględną przesłanką wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącej organ skarbowy nie rozważał w ogóle konsekwencji wynikających z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, a problem sprowadza jedynie na płaszczyznę czysto formalną- brak skargi kasacyjnej. W kolejnych pismach z dnia 4 kwietnia 2007r. skarżąca uzupełniła wniesione skargi zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Podniosła, że w sprawie pojawiły się nowe okoliczności, nieznane organowi rozpoznającemu sprawę. Należy do nich sporządzenie opinii przez biegłego, na zlecenie Sądu Rejonowego w K., w której w całości podważono ustalenia kontrolne Urzędu Kontroli Skarbowej. Zdaniem skarżącej zarówno ten dowód, jak i ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie były brane pod uwagę w trakcie postępowania podatkowego, bo nie były, bowiem na tym etapie znane, zaś wnioski skarżącej o przeprowadzenie pomiarów nie zostały wzięte pod uwagę. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o ich oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2007r. sygn. akt I SA/Ke 162/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., po połączeniu spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia stosownie do art. 111 § 2 p.p.s.a., oddalił skargi. Sąd wskazał, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym podatkowego, jest zasada trwałości decyzji ostatecznych, wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej. Odstępstwa od tej zasady, jako wyjątek, podlegają ścisłej wykładni. Sąd dokonał analizy podstawy prawnej podjętych w zaskarżonych sprawach rozstrzygnięć - art. 240 § 1 pkt 5 i 7 Ordynacji podatkowej i odniósł się do okoliczności podnoszonych przez stronę, które miały wypełniać hipotezy tych przepisów. Sąd, rozważając czy powołana przez stronę nowa okoliczność w postaci opinii sporządzonej w sprawie karnej sygn. akt II Ks 108/03, w której biegły zweryfikował ustalenia kontrolne Urzędu Kontroli Skarbowej, podnosząc m.in., że dokonując szacunku oparto się na nieprawidłowych założeniach, spełnia przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż dowód w postaci opinii biegłego został sporządzony i przeprowadzony po wydaniu decyzji będących przedmiotem wznowienia. Nie spełnia, zatem wymogu "istnienia" w dacie wydania decyzji ostatecznej, a w konsekwencji nie może być uznany za nowy dowód w rozumieniu powołanego art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Sąd rozważył także, czy istnieją podstawy, aby przyjąć, że z opinii wynikają nowe okoliczności faktyczne w rozumieniu tego przepisu. Podkreślił przy tym, że nowe okoliczności, o których mowa w tym przepisie, to okoliczności nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę nieznane organowi. Okolicznością faktyczną nie może być zaś sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub wykładnią (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 1994 r. sygn. akt III SA 1800/93, ONSA z 1995 r. Nr 3, poz. 114). Za tak rozumianą okoliczność faktyczną nie można uznać opinii biegłego, która ma ułatwić organom orzekającym należytą ocenę materiału dowodowego w sytuacji, gdy są potrzebne wiadomości specjalne, a nie może być sama w sobie źródłem materiału faktycznego sprawy (por. wyrok SN z dnia 19 grudnia 2006 r. sygn. akt V CSK 360/06, lex 238973). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd podniósł, że biegły nie podważa w swojej opinii sporządzonej dla potrzeb sprawy karnej przyjętych przez organy danych wynikających z dokumentów dostawy, protokołów odzyskanych tkanin sporządzonych przez skarżącą oraz dowodów wystawionych w związku z wywozem tkanin na wysypisko i faktu deprecjonowania materiałów, nie wskazuje też na nowe, inne okoliczności. Podnoszona przez biegłego okoliczność, że ilość zdeprecjonowanych tkanin wynikająca z dokumentów wysypiska może być obarczona błędem pomiarowym była znana organom. Z materiału dowodowego sprawy wynika jednoznacznie sposób przyjmowania odpadów, w tym brak możliwości dokładnego określenia ich ilości (z powodu np. braku wagi). Zastrzeżenia wynikające z opinii dotyczą metody obliczeń. Należy, więc stwierdzić, że z opinii nie wynikają nowe okoliczności faktyczne, stanowi ona natomiast inną ocenę stanu faktycznego od tej, której organ dokonał w ostatecznych decyzjach. Sąd podkreślił, że ujawnienie nowych okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzje pierwotne. Sąd nie uznał także za nową okoliczność faktyczną uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie decyzji Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego za lata 1996 - 1998. Podkreślił, że odmienna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Natomiast okoliczność braku doręczenia protokołu badania ksiąg wynikała z akt sprawy, była znana organom, a zatem była przedmiotem oceny w postępowaniu zwykłym. Tym samym nie była okolicznością nową w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał także, że organ nie naruszył art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. W przypadku tej przesłanki chodzi o sytuację, gdy decyzja została wydana w oparciu o rozstrzygnięcie innego organu lub sądu i rozstrzygnięcie wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej, nie zaś podstawy faktycznej. Decyzje, których uchylenia w postępowaniu wznowieniowym domaga się skarżąca, nie zostały wydane na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu. Za niezasadne Sąd uznał także zawarte w skardze twierdzenie, że wskazane przez Naczelny Sąd Administracyjny naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji w zakresie podatku dochodowego należy zakwalifikować jako przestępstwo, co dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Stwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny naruszenia przepisów postępowania w żaden sposób nie mogą być wprost kwalifikowane, jako czyn zagrożony karą. Od wyroku WSA w K. strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną, w wyniku, której rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 maja 2008r w sprawie I FSK 1963/07, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K.. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko skarżącej, że w rozpatrywanej sprawie niektóre okoliczności wskazane w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 18 lipca 2006 r. sygn. akt II Ks 108/03, którym uniewinniono ją od zarzutów popełnienia przestępstw skarbowych mimo, że wyrok ten zapadł już po wydaniu decyzji ostatecznych organów podatkowych kwestionowanych w postępowaniu wznowieniowym, stanowią nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który tę decyzję wydał. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okolicznością taką było ustalenie wynikające z opinii biegłego P. S., wskazane w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w K., że kontrolujący dokonujący pomiarów nie mieli wystarczającej wiedzy metrologiczno - statystycznej, aby dokonać oszacowania ilości tkanin wywiezionych na wysypisko odpadów. Sąd wskazał, że brak wiedzy co do zasad metrologii oraz statystyki i metod pomiarowych przyjętych podczas badań niezbędnych do dokonania oszacowania nie może być utożsamiany okolicznościami, które nie dają podstaw do wznowienia postępowania takimi jak błędy we wnioskowaniu, inna ocena stanu faktycznego, czy okoliczność, że organom orzekającym w postępowaniu zwykłym znany był oczywisty skądinąd fakt, iż przy dokonywaniu szacunku brak jest możliwości dokładnego określenia ilości szacowanych produktów. Stąd ujawniony w toku postępowania przed sądem powszechnym brak specjalistycznych wiadomości do przeprowadzenia obliczeń w toku postępowania przed organem pierwszej instancji stanowi przesłankę, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadniony natomiast uznał zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie pominął, bowiem w dokonywanej analizie wskazanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego w K., ani wykorzystanej w nim opinii biegłego, lecz wadliwie ocenił ich znaczenie w świetle art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Nie doszło także do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, bowiem w przypadku, gdy w grę wchodzą naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego sąd administracyjny pierwszej instancji orzeka na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b", nie zaś lit. "c" p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 p.p.s.a.- sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądów administracyjnych sprowadza się, więc do zbadania czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Przywołując zaś treść art. 190 p.p.s.a. wskazać należy, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, jak w tym przypadku, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przechodząc do oceny zarzutów skarg, w tak zakreślonych ramach kontroli legalności zaskarżonych decyzji, stwierdzić należy, że naruszają one prawo w stopniu skutkującym ich uchyleniem. Uregulowane w przepisach Rozdziału 17 działu IV Ordynacji podatkowej (dalej: Ord pod.) postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym. Jego celem jest przeprowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem dotknięte zostało było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi wymienionymi enumeratywnie w art. 240 § 1 Ord. pod. Możliwości takiej nie wyklucza uprzednie oddalenie przez sąd , w postępowaniu zwyczajnym, skargi na kwestionowaną decyzję. Przepisy te, wprowadzające odstępstwo od generalnej zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej podlegają ścisłej wykładni. Żądając uchylenia, po wznowieniu postępowania, kwestionowanych decyzji skarżąca, jako podstawę wskazała przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 i 7 Ord. pod. Stosownie do treści tych przepisów, postępowanie zakończone ostateczną decyzją wznawia się, jeżeli: - wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję ( pkt 5); - decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji (pkt 7). Zdaniem Sądu, wydając kwestionowane decyzje organ nie naruszył art. 240 § 1 pkt 7 Ord. pod. W przypadku tej przesłanki chodzi o sytuację, gdy decyzja została wydana w oparciu o rozstrzygnięcie innego organu lub sądu i rozstrzygnięcie wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej, nie zaś podstawy faktycznej. Decyzje, których uchylenia w postępowaniu wznowieniowym domaga się skarżąca, nie zostały wydane na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu. Pogląd ten, wyrażony już uprzednio przez sąd pierwszej instancji nie został zakwestionowany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Należy natomiast podzielić zarzut skarżącej, że w rozpatrywanej sprawie niektóre okoliczności podniesione w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 18 lipca 2006 r. sygn. akt II Ks 108/03, uniewinniającym ją od zarzutów popełnienia przestępstw skarbowych, mimo że wyrok ten zapadł po wydaniu kwestionowanych decyzji ostatecznych przez organ podatkowy, stanowiły nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał te decyzje. Jakkolwiek nie można przyjąć, że istnienie uzasadnienia wyroku innego sądu, w każdym przypadku stanowi nową okoliczność uzasadniającą wydanie przez organy podatkowe nowego rozstrzygnięcia w trybie wznowienia postępowania, to okoliczność ta musi być w konkretnej sprawie rozważona pod kątem spełnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod. W rozpatrywanej sprawie rozbieżności pomiędzy stanowiskiem sądu i organu podatkowego dotyczyły określenia w drodze oszacowania ilości tkanin wywiezionych na wysypisko a więc ustalenia podstawy opodatkowania w wysokości jak najbardziej zbliżonej do rzeczywistej. Nie jest przy tym przesądzające kwestia winy skarżącej w postępowaniu karnym, ale ewentualne dokonanie odmiennych ustaleń, które prowadzą do odmiennego niż w postępowaniu podatkowym stanu faktycznego. W efekcie, w wyroku sądu karnego doszło do stwierdzenia, że zastosowana przez organ kontroli skarbowej metoda pomiarowa doprowadziła do powstania błędu, który jest większy niż ilość materiałów rzekomo sprzedanych przez skarżącą poza ewidencją księgową. Okolicznością o jakiej mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod., jak wskazał NSA a sąd w składzie rozpoznającym sprawę pogląd ten podziela, było ustalenie wynikające z opinii biegłego P. S., podniesione w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w K., że kontrolujący dokonujący pomiarów nie mieli wystarczającej wiedzy metrologiczno - statystycznej, aby dokonać oszacowania ilości tkanin wywiezionych na wysypisko odpadów. Brak wiedzy co do zasad metrologii oraz statystyki i metod pomiarowych przyjętych podczas badań niezbędnych do dokonania oszacowania nie może być utożsamiany okolicznościami, które nie dają podstaw do wznowienia postępowania takimi jak błędy we wnioskowaniu, inna ocena stanu faktycznego, czy okoliczność, że organom orzekającym w postępowaniu zwykłym znany był oczywisty skądinąd fakt, iż przy dokonywaniu szacunku brak jest możliwości dokładnego określenia ilości szacowanych produktów. Stąd ujawniony w toku postępowania przed sądem powszechnym brak specjalistycznych wiadomości do przeprowadzenia obliczeń w toku postępowania przed organem pierwszej instancji stanowi wskazaną przesłankę wznowienia postępowania. Z tych wszystkich względów zaskarżone decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., podlegały uchyleniu. Organ podatkowy rozpatrując ponownie sprawę, będąc związany wyrażonym przez sąd poglądem prawnym, rozważy wpływ stwierdzonego naruszenia prawa na treść kwestionowanych decyzji i rozstrzygnie sprawę stosownie do uregulowania z art. 245 Ord. pod. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie podlegają w całości wykonaniu. Nadto Sąd przyznał od Skarbu Państwa pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia z tytułu nieopłaconego zastępstwa prawnego wykonywanego na zasadzie prawa pomocy, stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło